{"id":27291,"date":"2026-09-17T19:21:37","date_gmt":"2026-09-17T15:21:37","guid":{"rendered":"https:\/\/duzgun.az\/?p=27291"},"modified":"2026-09-18T16:55:33","modified_gmt":"2026-09-18T12:55:33","slug":"ilham-eliyev-dini-liderl%c9%99r%c9%99-n%c9%99-dedi-esas-mesajlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/duzgun.az\/?p=27291","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyev dini liderl\u0259r\u0259 n\u0259 dedi? &#8211; \u018fsas mesajlar"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14pt;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev sentyabr\u0131n 15-d\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u00fcs\u0259lman dini idar\u0259 r\u0259hb\u0259rl\u0259ri \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259rind\u0259n v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259rind\u0259n, Y\u0259hya Bakuvi Beyn\u0259lxalq Konfrans\u0131n\u0131n h\u0259mt\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131ndan v\u0259 Qafqaz Xalqlar\u0131 Ali Dini \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tini q\u0259bul etdi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda m\u00fch\u00fcm m\u0259qamlara toxundu v\u0259 h\u0259m \u0130slam, h\u0259m T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u00f6vcud geosiyasi reall\u0131qlarla ba\u011fl\u0131 vacib mesajlar verdi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14pt;\">Prezident ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 iki m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirin eyni vaxtda ke\u00e7irilm\u0259sinin r\u0259mzi m\u0259nas\u0131na diqq\u0259t \u00e7\u0259kdi. Bildirdi ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n z\u0259ngin tarixi-m\u0259d\u0259ni irsinin T\u00fcrk v\u0259 \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00fcmumi m\u0259n\u0259vi x\u0259zin\u0259sinin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n toplant\u0131n\u0131n \u0259sas c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259n biri onun geni\u015f co\u011frafiyan\u0131 \u0259hat\u0259 etm\u0259sidir. Beyn\u0259lxalq konfransda TDT \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rinin dini liderl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan, Suriya dini liderl\u0259ri, \u015eimali Qafqaz respublikalar\u0131n\u0131n &#8211; Da\u011f\u0131stan v\u0259 \u00c7e\u00e7enistandan olan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 da bunu t\u0259sdiq edir. Prezident \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bunu birliyin n\u00fcmun\u0259si kimi qeyd ed\u0259r\u0259k vur\u011fulay\u0131b ki, \u201cT\u0259bii ki, burada Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusi rolu var. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan h\u0259m T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r, h\u0259m d\u0259 Qafqaz \u00f6lk\u0259sidir. Bizim \u00f6lk\u0259mizin tarixin\u0259 baxanda h\u0259r \u015fey a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Q\u0259dim Qafqaz Albaniyas\u0131 m\u0259hz bizim \u0259razil\u0259rimizd\u0259 m\u00f6vcud idi v\u0259 q\u0259dim d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 Q\u0259b\u0259l\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri idi, bu g\u00fcn d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin \u0259n g\u00f6z\u0259l yerl\u0259rind\u0259n biridir. Q\u0259dim Atab\u0259yl\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin paytaxt\u0131 is\u0259 dig\u0259r g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259h\u0259rimiz Nax\u00e7\u0131van olmu\u015fdur. Y\u0259ni bu bir daha g\u00f6st\u0259rir ki, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 v\u0259 Qafqaz &#8211; bu iki m\u0259kan, \u0259slind\u0259, vahid bir co\u011frafiyan\u0131 \u0259hat\u0259 edirdi v\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv olan yegan\u0259 Qafqaz \u00f6lk\u0259si Az\u0259rbaycand\u0131r. Burada sizin bir yerd\u0259 olma\u011f\u0131n\u0131z \u00e7ox b\u00f6y\u00fck r\u0259mzi m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r. \u00c7\u00fcnki m\u0259hz bel\u0259 birg\u0259 t\u0259dbirl\u0259r bizi daha da birl\u0259\u015fdirir, aram\u0131zdak\u0131 dostluq, qarda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirir v\u0259 d\u00fcnyaya \u00e7ox g\u00f6z\u0259l mesajlar verir\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14pt;\">Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130slam h\u0259mr\u0259yliyin\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti \u00e7\u0131x\u0131\u015fda konkret instutisonal v\u0259 praktiki n\u00fcmun\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilib. Prezidentin nitqind\u0259 \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 \u0130CESCO \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r, 2017-ci ild\u0259 Bak\u0131da t\u0259\u015fkil olunan IV \u0130slam H\u0259mr\u0259yliyi Oyunlar\u0131 v\u0259 qar\u015f\u0131dak\u0131 \u0130\u018fT Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 veril\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259t Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 daxilind\u0259 f\u0259al diplomatik platforma kimi t\u0259qdim olunub. Burada x\u00fcsusil\u0259 idman t\u0259dbirinin yaln\u0131z yar\u0131\u015f deyil, h\u0259m d\u0259 birlik r\u0259mzi kimi t\u0259qdim olunmas\u0131 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n yum\u015faq g\u00fcc imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k m\u00fcxt\u0259lif m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k x\u0259ttini ifad\u0259 edir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14pt;\">\u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131n dig\u0259r m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259ti Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n fikirl\u0259rdir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z 30 illik i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 geni\u015f toxunub. Bu t\u0259qdimatda Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259si yaln\u0131z Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin tarixi problemi kimi deyil, eyni zamanda beyn\u0259lxalq h\u00fcquq, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, tarixi yadda\u015f v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131 kimi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259ndirilir. Dini liderl\u0259rin Qaraba\u011fa s\u0259f\u0259rinin d\u0259, m\u0259hz bu konteksd\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259ti b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. N\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin A\u011fdam, Xank\u0259ndi, Xocal\u0131 v\u0259 \u015eu\u015faya s\u0259f\u0259ri onlara b\u00f6lg\u0259d\u0259ki da\u011f\u0131nt\u0131larla yana\u015f\u0131, b\u0259rpa prosesinid\u0259 yerind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k imkan\u0131n\u0131 verir. A\u011fdam m\u0259scidinin b\u0259rpas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi vur\u011fulanmas\u0131 is\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n m\u00fch\u00fcm simvolik elementl\u0259rind\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259rpa prosesinin ilk olaraq m\u0259scidd\u0259n ba\u015flanmas\u0131 da t\u0259sad\u00fcfi deyil. Bu fakt yenid\u0259nqurman\u0131n dini-m\u0259d\u0259ni irsin b\u0259rpas\u0131n\u0131 da \u0259hat\u0259 etdiyini g\u00f6st\u0259rir. Prezidentin 12 m\u0259scidin b\u0259rpa v\u0259 yenid\u0259n quruldu\u011funu qeyd etm\u0259si d\u0259 bu narativi g\u00fccl\u0259ndirir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14pt;\">\u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm mesajlar\u0131ndan biri Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 toxunark\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 real v\u0259 praqmatik yana\u015fma n\u00fcmayi\u015f etdirib. Prezident \u0130lham \u018fliyev haz\u0131rda regionda m\u00fcharib\u0259nin dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00fclh prosesinin getdiyini v\u0259 bu s\u00fclh\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli olaca\u011f\u0131na \u00fcmid etdiyini bildirib. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirib ki, s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na baxmayaraq Az\u0259rbaycan arxay\u0131nla\u015fmamal\u0131d\u0131r. Ke\u00e7mi\u015fd\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131, da\u011f\u0131d\u0131lan 65 m\u0259scidi, t\u0259hqir edil\u0259n m\u0259d\u0259ni ocaqlar\u0131n\u0131 he\u00e7 vaxt unutmayacaq, bu yadda\u015f bizi daha da ay\u0131q ed\u0259c\u0259k. \u015eirin s\u00f6zl\u0259r\u0259 aldan\u0131b m\u0259kirli planlar\u0131n qurulmas\u0131na imkan verm\u0259y\u0259c\u0259yik \u2013 x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 edib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14pt;\">\u00c7\u0131x\u0131\u015fda Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq t\u0259kilatlarla, x\u00fcsusil\u0259 Q\u0259rb institutlar\u0131na m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259 s\u0259rt t\u0259nqidi m\u00f6vqed\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 olunur. Prezident ke\u00e7mi\u015f Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli prosesind\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin Az\u0259rbaycana m\u00fcnasib\u0259td\u0259 \u0259dal\u0259tsiz oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b. Bu hiss\u0259d\u0259 \u0259sas tezis ondan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycan uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259saslanan siyasi h\u0259ll g\u00f6zl\u0259diyini, lakin n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 olunmad\u0131qdan sonra \u00f6z g\u00fcc imkanlar\u0131na s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etdiyini vur\u011fulan\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14pt;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev h\u0259m\u00e7inin \u0259lav\u0259 edib ki, \u201cBiz s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyini se\u00e7dik v\u0259 bu se\u00e7imin n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcdrik olmas\u0131 bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya ayd\u0131nd\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya bunu g\u00f6r\u00fcr\u201d. Bu x\u00fcsusda m\u00fcharib\u0259nin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131ndan sonra \u0259sas m\u0259qs\u0259d regionda uzunm\u00fcdd\u0259tli s\u00fclh\u00fcn v\u0259 sabitliyin t\u0259min olunmas\u0131d\u0131r. Prezident h\u0259m\u00e7inin vur\u011fulay\u0131b ki, s\u00fclh\u00fcn qorunmas\u0131 yaln\u0131z Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n deyil, regionda maraqlar\u0131 olan b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259rin m\u0259suliyy\u0259tidir. X\u00fcsusil\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 v\u0259 Qafqaz\u0131n yeni qar\u015f\u0131durmalar\u0131n co\u011frafiyas\u0131na \u00e7evrilm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si z\u0259ruridir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14pt;\">D\u00fcnyada beyn\u0259lxalq h\u00fcququn deyil, \u201ckim g\u00fccl\u00fcd\u00fcr, o da haql\u0131d\u0131r\u201d prinsipinin \u00f6n plana \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z suverenliyini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcn\u00fc bundan sonra da art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 da b\u0259yan edib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>G\u00fczg\u00fcn.az<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev sentyabr\u0131n 15-d\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u00fcs\u0259lman dini idar\u0259 r\u0259hb\u0259rl\u0259ri \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259rind\u0259n v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259rind\u0259n, Y\u0259hya Bakuvi Beyn\u0259lxalq Konfrans\u0131n\u0131n h\u0259mt\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131ndan v\u0259 Qafqaz Xalqlar\u0131 Ali Dini \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tini q\u0259bul etdi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda m\u00fch\u00fcm m\u0259qamlara toxundu v\u0259 h\u0259m \u0130slam, h\u0259m T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u00f6vcud geosiyasi reall\u0131qlarla ba\u011fl\u0131 vacib mesajlar verdi. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":27292,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16,1],"tags":[],"class_list":["post-27291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27291"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27297,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27291\/revisions\/27297"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}