{"id":25551,"date":"2026-07-20T10:24:46","date_gmt":"2026-07-20T06:24:46","guid":{"rendered":"https:\/\/duzgun.az\/?p=25551"},"modified":"2026-07-20T14:31:30","modified_gmt":"2026-07-20T10:31:30","slug":"k%c9%99nd-t%c9%99s%c9%99rrufati-nazirliyi-fermerl%c9%99r%c9%99-muraci%c9%99t-etdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/duzgun.az\/?p=25551","title":{"rendered":"K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi fermerl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>D\u00fczg\u00fcn.az x\u0259b\u0259r verir ki, <\/strong><strong>tax\u0131l sah\u0259l\u0259rinin bi\u00e7ind\u0259n sonra yand\u0131r\u0131lmas\u0131 yolverilm\u0259zdir. <\/strong>Bunu K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi fermerl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259tind\u0259 bildirib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Qurum b\u0259yan edib ki, bu add\u0131m h\u0259m ekoloji, h\u0259m d\u0259 aqrotexniki bax\u0131mdan olduqca z\u0259r\u0259rlidir. Yan\u011f\u0131n n\u0259inki \u0259kin\u0259yararl\u0131 torpaqlar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 me\u015f\u0259, me\u015f\u0259m\u00fchafiz\u0259 zolaqlar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259halinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259r\u0259k ciddi ekoloji probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Torpa\u011f\u0131n m\u00fcnbitliyin\u0259 v\u0259 bioloji strukturuna vurulan ziyan<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bitki qal\u0131qlar\u0131 torpa\u011f\u0131n m\u00fcnbitliyini art\u0131ran, strukturunu v\u0259 r\u00fctub\u0259t tutumunu yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ran \u0259n vacib \u00fczvi resurslardan biridir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsul istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n az bir hiss\u0259si h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259lav\u0259 \u0259m\u0259k x\u0259rcl\u0259ri t\u0259l\u0259b etdiyind\u0259n bitki qal\u0131qlar\u0131 haqq\u0131nda yanl\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r\u0259 malikdir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">K\u00f6v\u015f\u0259nliyin v\u0259 saman\u0131n yand\u0131r\u0131lmas\u0131 torpa\u011fa b\u0259rpaolunmaz ziyan vurur:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Faydal\u0131 mikroorqanizml\u0259rin m\u0259hv olmas\u0131: Normalda 1 qram torpaqda 2000-20000 azotobakter h\u00fcceyr\u0259si ola bil\u0259r. H\u0259r il orta hesabla h\u0259r hektarda 20-40 kq azot s\u0259rb\u0259st ya\u015fayan, 200 kq azot is\u0259 simbiotik bakteriyalar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nims\u0259nilir. Yan\u011f\u0131n milyon ill\u0259r \u0259rzind\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f bu faydal\u0131 mikrofloran\u0131 m\u0259hv edir v\u0259 onun b\u0259rpas\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259t t\u0259l\u0259b edir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Kritik elementl\u0259rin v\u0259 humusun itirilm\u0259si: Y\u00fcks\u0259k temperaturun (360\u00b0C-y\u0259 q\u0259d\u0259r) t\u0259siri il\u0259 torpa\u011f\u0131n 0-5 sm qat\u0131nda humus yan\u0131r, 10 sm qat\u0131nda is\u0259 su buxarlan\u0131r. Humus itkisi hektara 1,3 ton t\u0259\u015fkil edir. S\u0259m\u0259r\u0259li madd\u0259l\u0259rin m\u0259hvi n\u0259tic\u0259sind\u0259 toxuman\u0131n quru madd\u0259sinin t\u0259xmin\u0259n 95%-ni t\u0259\u015fkil ed\u0259n orqanogen elementl\u0259r (C, O, H, N) qaz hal\u0131nda itir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Maddi itkil\u0259r v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si: Bir hektarda 1 ton saman\u0131n yand\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 4,0-4,5 kq azot, 2,0-2,5 kq fosfor itirilir, 8-10 kq kalium is\u0259 yarars\u0131z hala ke\u00e7ir. Bu itkini kompensasiya etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn torpa\u011f\u0131n h\u0259r hektar\u0131na 10-15 ton \u00fczvi g\u00fcbr\u0259 verilm\u0259lidir. Halbuki, 1 ton bu\u011fda saman\u0131nda d\u0259y\u0259ri 12-35 manat olan qida madd\u0259l\u0259ri var. Sah\u0259nin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u00f6vb\u0259ti ilin m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 20-30% azald\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Z\u0259r\u0259rvericil\u0259rl\u0259 s\u0259hv m\u00fcbariz\u0259: Bitki qal\u0131qlar\u0131n\u0131n yand\u0131r\u0131lmas\u0131 z\u0259r\u0259rvericil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 effektiv vasit\u0259 deyil. \u00c7\u00fcnki d\u0259nli bitkil\u0259rin \u0259ks\u0259r z\u0259r\u0259rvericil\u0259ri yan\u011f\u0131n zaman\u0131 torpa\u011f\u0131n d\u0259rin qatlar\u0131nda gizl\u0259n\u0259 bils\u0259l\u0259r d\u0259, faydal\u0131 h\u0259\u015f\u0259ratlar (m\u0259s\u0259l\u0259n, inki\u015faf\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 400-2000 m\u0259n\u0259n\u0259 m\u0259hv ed\u0259n parab\u00fcz\u0259nl\u0259r) yanaraq t\u0259l\u0259f olur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Alternativ v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259etm\u0259 \u00fcsullar\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Nazirlik fermerl\u0259r\u0259 arpa v\u0259 bu\u011fda bi\u00e7ini zaman\u0131 m\u00fcasir kombaynlardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 saman\u0131 do\u011fray\u0131b mul\u00e7a \u015f\u0259klind\u0259 sah\u0259y\u0259 s\u0259pm\u0259yi, yaxud bi\u00e7ind\u0259n d\u0259rhal sonra saman\u0131 sah\u0259d\u0259n da\u015f\u0131y\u0131b \u00e7\u0131xarma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Daha sonra bec\u0259ril\u0259c\u0259k h\u0259r bitkiy\u0259 uy\u011fun fosfor v\u0259 yaxud kompleks g\u00fcbr\u0259l\u0259r veril\u0259r\u0259k \u015fum, 10-12 sm diskl\u0259m\u0259 v\u0259 yaxud torpa\u011f\u0131n s\u0131f\u0131r bec\u0259rm\u0259si apar\u0131lmal\u0131, sah\u0259 aral\u0131q bitkil\u0259rin s\u0259pinin\u0259 haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. K\u00f6v\u015f\u0259nlikd\u0259 birba\u015fa s\u0259pin apar\u0131lmas\u0131 torpaqqoruyucu qat yaradaraq su v\u0259 k\u00fcl\u0259k eroziyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r, r\u00fctub\u0259ti qoruyur, alaq otlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na mane olur v\u0259 \u00fcmumi m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcks\u0259ldir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Qanunvericilik v\u0259 c\u0259rim\u0259l\u0259r<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">M\u0259hsulu bi\u00e7ilmi\u015f \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 ciddi qanun pozuntusudur. &#8220;Torpaqlar\u0131n m\u00fcnbitliyi haqq\u0131nda&#8221; qanunun 9-cu madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n \u0259kin yerl\u0259rinin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 q\u0259ti qada\u011fand\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bu qaydan\u0131 pozan f\u0259rdl\u0259r v\u0259 qurumlar \u0130nzibati X\u0259talar M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 244-1-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rd\u0259 c\u0259rim\u0259 olunurlar:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Fiziki \u015f\u0259xsl\u0259r: 400 manatdan 600 manata q\u0259d\u0259r<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r: 1 500 manatdan 2 000 manata q\u0259d\u0259r<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">H\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259r: 5 000 manatdan 6 000 manata q\u0259d\u0259r<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fczg\u00fcn.az x\u0259b\u0259r verir ki, tax\u0131l sah\u0259l\u0259rinin bi\u00e7ind\u0259n sonra yand\u0131r\u0131lmas\u0131 yolverilm\u0259zdir. Bunu K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi fermerl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259tind\u0259 bildirib. Qurum<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":25552,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,1],"tags":[],"class_list":["post-25551","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25551"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25551\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25554,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25551\/revisions\/25554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}