{"id":16100,"date":"2026-01-06T00:00:26","date_gmt":"2026-01-05T20:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/duzgun.az\/?p=16100"},"modified":"2026-01-06T08:07:46","modified_gmt":"2026-01-06T04:07:46","slug":"ilham-eliyev-yerli-televiziya-kanallarina-musahib%c9%99-verib-yenilenib-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/duzgun.az\/?p=16100","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyev yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib-YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>D\u00fczg\u00fcn.az x\u0259b\u0259r verir ki, <\/strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev yanvar\u0131n 5-d\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/span><\/p>\n<div class=\"contentTop clearfix\">\n<div class=\"fullStory\">\n<div class=\"articleBody\">\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">M\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>REAL Televiziyas\u0131ndan Mir\u015fahin A\u011fayev:<\/strong>\u00a0H\u0259r vaxt\u0131n\u0131z xeyir, c\u0259nab Prezident. Siz\u0259 bug\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259kc\u0259 m\u00fcsahib\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n h\u0259mkarlar\u0131m\u0131z ad\u0131ndan deyil, b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan medias\u0131 ad\u0131ndan t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildiririk.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Sa\u011f olun!<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Mir\u015fahin A\u011fayev:\u00a0<\/strong>\u0130nan\u0131r\u0131q ki, h\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi, bug\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 d\u0259 s\u0259sl\u0259ndirdiyiniz fikirl\u0259r strateji g\u00fcnd\u0259m yaradacaq v\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131na, ictimai m\u00fchit\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u00f6vzu ver\u0259c\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">2025-ci il masadak\u0131 nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259nc\u0259, ill\u0259rin 8 Noyabr\u0131 adland\u0131r\u0131la bil\u0259r v\u0259 zirv\u0259 d\u0259 y\u0259qin ki, avqust ay\u0131nda Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131n Prezidenti Donald Tramp\u0131n d\u0259v\u0259ti il\u0259 Va\u015finqtona tarixi s\u0259f\u0259rinizdir v\u0259 he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131ndak\u0131 m\u00fcraci\u0259tinizdir. Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r, \u0259ld\u0259 olunmu\u015f raz\u0131la\u015fmalar n\u0259inki Az\u0259rbaycan, b\u00fct\u00f6v region \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. M\u0259n bu bax\u0131mdan ist\u0259rdim ki, h\u0259m BMT-nin ali tribunas\u0131ndan d\u00fcnyaya s\u0259sl\u0259ni\u015finiz bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015faq, h\u0259m d\u0259 Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 il\u0259 imzalanm\u0131\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r haqq\u0131nda. Bel\u0259likl\u0259, 8 avqustun A\u011f Ev v\u0259 21 sentyabr\u0131n BMT g\u00fcnl\u0259ri bar\u0259d\u0259, buyurun.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:\u00a0<\/strong>Sa\u011f olun. Bizim g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rimiz \u0259n\u0259n\u0259vi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. H\u0259r ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259tin\u0259 sizin vasit\u0259nizl\u0259 ilin yekunlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259m m\u0259lumat verilir, h\u0259m d\u0259 ki, \u00f6z fikirl\u0259rimi bir d\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn imkan yaran\u0131r. Qeyd etdiyiniz kimi, ke\u00e7\u0259n il do\u011frudan da tarixi il say\u0131la bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki m\u0259hz ke\u00e7\u0259n 2025-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcharib\u0259sin\u0259 siyasi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n son qoyuldu v\u0259 art\u0131q biz bir ne\u00e7\u0259 ayd\u0131r ki, s\u00fclh \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q. S\u00fclh \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famaq n\u0259 dem\u0259kdir, bunu \u00f6yr\u0259nirik. \u00c7\u00fcnki m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 edil\u0259nd\u0259n sonra, h\u0259tta ondan da \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcharib\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri olub. Siz d\u0259 bunu yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z. H\u0259m m\u00fcharib\u0259nin f\u0259al m\u0259rh\u0259l\u0259si, at\u0259\u015fk\u0259s m\u0259rh\u0259l\u0259si, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si, antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131, ondan sonrak\u0131 d\u00f6vr v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu hadis\u0259l\u0259r\u0259 ke\u00e7\u0259n ilin avqustunda son qoyuldu. Y\u0259ni Az\u0259rbaycan d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda \u0259ld\u0259 etdiyi parlaq Q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 v\u0259 qeyd etdiyim kimi, d\u00fcnyan\u0131n bir n\u00f6mr\u0259li ofisind\u0259 siyasi m\u00f6h\u00fcr vurdu. Bu, t\u0259bii ki, m\u00fcst\u0259qillik tariximizd\u0259 yaddaqalan hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri olacaq, b\u0259lk\u0259 d\u0259 birincil\u0259r s\u0131ras\u0131nda olacaq. Bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7\u0259n ili \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn, xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox u\u011furlu v\u0259 tarixi il saymaq olar v\u0259 \u0259min\u0259m ki, bundan sonra Az\u0259rbaycan xalq\u0131 s\u00fclh \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayacaq. Biz art\u0131q c\u0259mi be\u015f ay bu \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131m\u0131za baxmayaraq, bunun b\u0259hr\u0259sini g\u00f6r\u00fcr\u00fck &#8211; h\u0259m siyasi, h\u0259m iqtisadi m\u00fcst\u0259vid\u0259. C\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u00f6vcud olan xo\u015f \u0259hvali-ruhiyy\u0259, sabitliy\u0259 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 olan inam\u0131n artmas\u0131, b\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz\u0259 imkan verir ki, u\u011furla ir\u0259liy\u0259 add\u0131mlayaq v\u0259 \u00f6lk\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda duran b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259ri bundan sonra da h\u0259ll ed\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Az\u0259rbaycan-Amerika m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin kontekstind\u0259 d\u0259 2025-ci il tarixi il say\u0131la bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki sirr deyil ki, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini qazand\u0131qdan sonra Amerika-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rinin \u00fcz\u0259rind\u0259 bir qara bulud kimi m\u0259nfur 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, f\u0131rlan\u0131rd\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan g\u0259nc, m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259 olmas\u0131na baxmayaraq, Amerika kimi d\u00fcnya miqyas\u0131nda bir n\u00f6mr\u0259li d\u00f6vl\u0259tl\u0259 laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qura bilm\u0259mi\u015fdi &#8211; Amerikadak\u0131 anti-Az\u0259rbaycan q\u00fcvv\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti, erm\u0259ni lobbisinin f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259. Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n bel\u0259 c\u0259hdl\u0259r d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. M\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u00fcsb\u0259t istiqam\u0259td\u0259 inki\u015faf edirdi. Ancaq m\u00f6vcud m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcharib\u0259sinin davam etm\u0259si Amerikadak\u0131 s\u00f6z sahibl\u0259rin\u0259 imkan vermirdi ki, Az\u0259rbaycanla geni\u015fmiqyasl\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurulsun. Art\u0131q bu m\u0259hdudiyy\u0259t d\u0259 yoxdur v\u0259 bunun t\u0259bii ki, iki \u0259sas s\u0259b\u0259bi var: birincisi, Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcharib\u0259sinin r\u0259sm\u0259n sona \u00e7atmas\u0131, ikincisi, Amerikada Prezident Tramp administrasiyas\u0131n\u0131n hakimiyy\u0259td\u0259 olmas\u0131. Bu administrasiya \u00e7ox praqmatik, \u00e7ox pe\u015f\u0259kar v\u0259 Amerikan\u0131n milli maraqlar\u0131n\u0131n n\u0259 oldu\u011funu \u00e7ox yax\u015f\u0131 bil\u0259n \u00fczvl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir, Prezident ba\u015fda olmaq \u015f\u0259rti il\u0259. T\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan kimi b\u00f6lg\u0259d\u0259 g\u00fccl\u00fc potensial\u0131 v\u0259 n\u00fcfuz dair\u0259si olan \u00f6lk\u0259 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u00f6n\u0259mlidir. Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259. Ona g\u00f6r\u0259 bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7\u0259n il d\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f ili say\u0131la bil\u0259r. A\u011f Evd\u0259 Prezident Tramp m\u0259nim orada i\u015ftirak\u0131mla ke\u00e7iril\u0259n m\u0259rasimd\u0259 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f\u0259 son qoydu, bunu aradan qald\u0131rd\u0131. Halbuki h\u0259l\u0259 Konqres bunu r\u0259sm\u0259n aradan qald\u0131rmal\u0131d\u0131r. Amma x\u00fcsusil\u0259 m\u0259nim i\u015ftirak\u0131mla Prezident t\u0259r\u0259find\u0259n at\u0131lan bu add\u0131m, t\u0259bii ki, r\u0259mzi m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bundan ba\u015fqa, Amerika il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda strateji i\u015f\u00e7i qrupunun yarad\u0131lmas\u0131 s\u0259n\u0259di imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu i\u015f\u00e7i qrupunun \u0259sas f\u0259aliyy\u0259ti strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q xartiyas\u0131n\u0131 haz\u0131rlamaqd\u0131r v\u0259 art\u0131q bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 f\u0259al i\u015f ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259bii ki, uzun ill\u0259r arzulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 onun Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 aras\u0131ndak\u0131 co\u011frafi ba\u011flant\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 da m\u0259hz h\u0259min g\u00fcn realla\u015fd\u0131. Y\u0259ni Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 art\u0131q Amerika Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015fdir. Art\u0131q m\u0259n d\u0259 \u0259min\u0259m, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131nda \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi a\u00e7\u0131lacaq. Onun ad\u0131 f\u0259rqli ola bil\u0259r, amma mahiyy\u0259t d\u0259yi\u015fmir. Bel\u0259likl\u0259, biz\u0259 Erm\u0259nistanla normalla\u015fma prosesi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 laz\u0131m olan b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r ist\u0259diyimiz kimi \u00f6z h\u0259llini tapd\u0131. \u018flb\u0259tt\u0259, Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda paraflanm\u0131\u015f s\u00fclh sazi\u015finin \u0259h\u0259miyy\u0259ti, imzalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z birg\u0259 B\u0259yannam\u0259 t\u0259bii ki, g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. Prezident Tramp \u015fahid qismind\u0259 bu B\u0259yannam\u0259y\u0259 \u00f6z imzas\u0131n\u0131 atd\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar v\u0259 dig\u0259r \u00f6n\u0259mli hadis\u0259l\u0259r dediyiniz m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 daha geni\u015f prizmadan ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Dediyim, sadalad\u0131\u011f\u0131m bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259rin xronologiyas\u0131d\u0131r. Bu, ictimaiyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131q olan t\u0259r\u0259fdir. Amma, eyni zamanda, bu g\u00fcn \u00e7ox f\u0259al diplomatik h\u0259r\u0259k\u0259t var. Az\u0259rbaycanla Amerika aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r \u00e7ox praktik v\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 hesablanm\u0131\u015f istiqam\u0259td\u0259 c\u0259r\u0259yan edir. Oktyabr ay\u0131ndan bu yana m\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n Amerikaya nazirl\u0259rd\u0259n v\u0259 \u00f6z\u0259l sektor n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n, dig\u0259r m\u0259sul \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t d\u00f6rd r\u0259smi hey\u0259t ezam edilmi\u015fdir. Dem\u0259k olar ki, \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 strateji xartiyan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu, onun t\u0259\u015fkili v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin iqtisadiyyat, ticar\u0259t, n\u0259qliyyat, h\u0259rbi-s\u0259naye istiqam\u0259tl\u0259rinin \u0259hat\u0259 edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 olunur. Y\u0259ni \u00fcmidl\u0259rimiz b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, n\u0259tic\u0259l\u0259r d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259sirlidir. Ona g\u00f6r\u0259 bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n 2025-ci ili t\u0259bii ki, \u00e7ox u\u011furlu v\u0259 tarixi il saymaq olar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131ndan M\u00fcmtaz X\u0259lilzad\u0259: C\u0259nab Prezident, Siz 1992-ci ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n h\u0259min o \u0259dal\u0259tsiz 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f haqq\u0131nda dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, tarixi Amerika s\u0259f\u0259rinizd\u0259n sonra onun n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 dondurulmas\u0131 haqq\u0131nda da q\u0259rar q\u0259bul edildi. M\u0259n ist\u0259rdim, onun bird\u0259f\u0259lik l\u0259\u011fvi perspektivl\u0259ri haqq\u0131nda Sizin fikirl\u0259rinizi \u00f6yr\u0259n\u0259k. Eyni zamanda, h\u0259min 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fin yaln\u0131z iqtisadi t\u0259r\u0259fl\u0259rini yox, siyasi v\u0259 strateji t\u0259r\u0259fl\u0259rini d\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259siniz, \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev: \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu d\u00fcz\u0259li\u015f biz\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq olunanda bu, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259dal\u0259tsizlik, eyni zamanda, ovaxtk\u0131 Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyinin buna laqeyd yana\u015fmas\u0131 idi. O vaxt Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259ti v\u0259 onun diplomatiyas\u0131 hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 idi, y\u0259qin ki, bunu ancaq Mir\u015fahin burada oturanlardan yax\u015f\u0131 bilir. Siz o vaxt \u00e7ox g\u0259nc idiniz, b\u0259lk\u0259 d\u0259 u\u015faq idiniz. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, biab\u0131r\u00e7\u0131 bir m\u0259nz\u0259r\u0259 idi. Az\u0259rbaycan diplomatiyas\u0131na r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n insanlar he\u00e7 bir dild\u0259 dan\u0131\u015fa bilmirdil\u0259r, h\u0259tta Az\u0259rbaycan dilind\u0259 d\u00fcz-\u0259m\u0259lli dan\u0131\u015fa bilmirdil\u0259r v\u0259 he\u00e7 bir t\u0259cr\u00fcb\u0259si olmadan, y\u0259ni hans\u0131sa diplomatiyaya, siyas\u0259t\u0259 aid olmayan sah\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259tiril\u0259r\u0259k bu m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259yin olundular. Ovaxtk\u0131 AXC-M\u00fcsavat hakimiyy\u0259ti, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, pe\u015f\u0259karlardan ibar\u0259t deyildi, \u0259ksin\u0259, \u00e7ox t\u0259sad\u00fcfi insanlar hakimiyy\u0259ti z\u0259bt etmi\u015fdil\u0259r v\u0259 faktiki olaraq Az\u0259rbaycan\u0131 m\u0259hv\u0259 do\u011fru apar\u0131rd\u0131lar. Ondan c\u0259mi bir il sonra xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259td\u0259n biab\u0131rcas\u0131na getm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldular. Ona g\u00f6r\u0259 bax, bu iki amil \u00f6n\u0259mli rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. \u018fg\u0259r Az\u0259rbaycan o vaxt \u00f6z haqq s\u00f6z\u00fcn\u00fc Amerika r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 \u00e7atd\u0131ra bils\u0259ydi, \u0259g\u0259r m\u00fcbariz\u0259 aparsayd\u0131, onda b\u0259lk\u0259 d\u0259 Konqresd\u0259 erm\u0259ni lobbisi t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fkil edilmi\u015f bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 Amerika administrasiyas\u0131 ba\u015fqa prizmadan da baxa bil\u0259rdi. H\u0259r halda Konqres m\u00fcst\u0259qil orqan olsa da, xarici siyas\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri bir \u00e7ox hallarda Prezident Administrasiyas\u0131 il\u0259 m\u00fczakir\u0259 edir. M\u0259nd\u0259 olan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, o vaxt Az\u0259rbaycanda hakimiyy\u0259td\u0259 olanlar he\u00e7 bilmirdil\u0259r ki, g\u00fcnd\u0259likd\u0259 bel\u0259 bir m\u0259s\u0259l\u0259 var, bel\u0259 bir qanun q\u0259bul olunacaq v\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 bu \u0259dal\u0259tsiz d\u00fcz\u0259li\u015f t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">M\u0259s\u0259l\u0259nin ikinci t\u0259r\u0259fi o idi ki, biz\u0259 qar\u015f\u0131 b\u00f6y\u00fck \u0259dal\u0259tsizlik olmu\u015fdur. \u00c7\u00fcnki 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f 1992-ci ilin oktyabr\u0131nda q\u0259bul edildi. O vaxt bizim torpaqlar\u0131m\u0131z art\u0131q i\u015f\u011fal alt\u0131nda idi, \u015eu\u015fa, La\u00e7\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131nda idi. Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdi, xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 h\u0259rbi cinay\u0259t t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdi v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131nda olmas\u0131, t\u0259bii ki, Erm\u0259nistan\u0131 blokadaya almaq imkanlar\u0131n\u0131 da s\u0131fra endirirdi. Y\u0259ni ki, hans\u0131 blokadadan s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bil\u0259rdi?! N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Erm\u0259nistan\u0131n G\u00fcrc\u00fcstanla, \u0130ranla s\u0259rh\u0259dl\u0259ri a\u00e7\u0131q idi, h\u0259tta T\u00fcrkiy\u0259-Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259di 1993-c\u00fc ild\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir blokadadan s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259zdi. Ancaq erm\u0259ni lobbisi v\u0259 onun \u0259hat\u0259 dair\u0259sind\u0259 olan senator v\u0259 konqresmenl\u0259r bel\u0259 bir \u0259dal\u0259tsiz d\u00fcz\u0259li\u015fi q\u0259bul etdil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Onu da dem\u0259liy\u0259m ki, onlar\u0131n bir \u00e7oxu art\u0131q h\u0259yatda deyil, amma h\u0259yatda olanlar aras\u0131nda \u00e7ox maraql\u0131 adlar da var. Onlar\u0131 siz tapa bil\u0259rsiniz, amma bir ad \u00e7\u0259km\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259y\u0259m, o da ovaxtk\u0131 ke\u00e7mi\u015f senator, ondan sonra vitse-prezident, ondan sonra Prezident Co Bayden. Co Bayden 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fin q\u0259bul edilm\u0259sind\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. T\u0259kc\u0259 bu fakt kifay\u0259tdir ki, h\u0259r k\u0259s anlas\u0131n, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bizim, h\u0259m Obama-Bayden, h\u0259m Bayden-Blinken administrasiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz ist\u0259nil\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259 deyildi. Obama-Bayden administrasiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259saf\u0259li idi, Bayden-Blinken administrasiyas\u0131 is\u0259 bizim \u0259laq\u0259l\u0259rimizi faktiki olaraq b\u00f6hrana salm\u0131\u015fd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">O vaxt bu d\u00fcz\u0259li\u015fin t\u0259bii ki, b\u00f6y\u00fck t\u0259siri var idi. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan \u00e7ox kas\u0131b \u00f6lk\u0259 idi, x\u0259zin\u0259 bo\u015f idi, valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z yox idi. Bizi yard\u0131mdan m\u0259hrum etm\u0259k, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz\u0259 b\u00f6y\u00fck bir z\u0259rb\u0259 idi. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, o vaxt minl\u0259rl\u0259, on minl\u0259rl\u0259 k\u00f6\u00e7k\u00fcn art\u0131q a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131 v\u0259 bu, h\u0259m siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259dal\u0259tsiz idi, h\u0259m praktik n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n \u00e7ox t\u0259sirli idi. Biz uzun ill\u0259r \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131q ki, bu 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fi l\u0259\u011fv etdir\u0259k. Ancaq bu, \u00e7ox \u00e7\u0259tin proses idi v\u0259 sad\u0259c\u0259 olaraq, 11 sentyabr 2001-ci il hadis\u0259l\u0259rind\u0259n sonra Amerika Prezidenti bu d\u00fcz\u0259li\u015fi \u00f6z imzas\u0131 il\u0259 aradan qald\u0131rd\u0131 v\u0259 bu, 2024-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r davam edirdi. \u00c7\u00fcnki \u018ffqan\u0131standak\u0131 \u0259m\u0259liyyatlarda Az\u0259rbaycan Amerikaya laz\u0131m idi, h\u0259m n\u0259qliyyat, logistika, h\u0259m d\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar. Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, Amerikan\u0131n \u018ffqan\u0131standak\u0131 missiyas\u0131 ba\u015fa \u00e7atandan sonra, &#8211; ham\u0131m\u0131z onu xat\u0131rlay\u0131r\u0131q nec\u0259 ba\u015fa \u00e7at\u0131b, bu, Bayden-Blinken administrasiyas\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti r\u0259zal\u0259ti say\u0131la bil\u0259r, onlar\u0131n \u018ffqan\u0131standan bel\u0259 xaotik qa\u00e7\u0131\u015f\u0131 v\u0259 \u00f6z yax\u0131n m\u00fctt\u0259fiql\u0259rini orada faktiki olaraq, taleyin \u00fcmidin\u0259 buraxmas\u0131, &#8211; Bayden administrasiyas\u0131 bu d\u00fcz\u0259li\u015fin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 dayand\u0131rd\u0131. Y\u0259ni art\u0131q Az\u0259rbaycan onlara laz\u0131m deyildi, \u018ffqan\u0131standak\u0131 missiya ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 bel\u0259likl\u0259, bu d\u00fcz\u0259li\u015f yenid\u0259n t\u0259tbiq edilmi\u015fdi. \u018flb\u0259tt\u0259, bunun bizim iqtisadi inki\u015faf\u0131m\u0131za he\u00e7 bir t\u0259siri yoxdur v\u0259 ola da bilm\u0259z. Ancaq bu, Bayden-Blinken administrasiyas\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r na\u015f\u00fck\u00fcr v\u0259 nankor olmas\u0131n\u0131 bir daha g\u00f6st\u0259rir. O vaxt administrasiyan\u0131n y\u00fcks\u0259kv\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259ri il\u0259 s\u00f6hb\u0259t \u0259snas\u0131nda m\u0259n demi\u015fdim ki, g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k v\u0259 biz siz\u0259 bir daha laz\u0131m olaca\u011f\u0131q. Amma onda bizim qap\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6ym\u0259yin. \u018fg\u0259r o administrasiya v\u0259 onun n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri bu g\u00fcn hakimiyy\u0259td\u0259 qalsayd\u0131, biz onlar\u0131n bir xahi\u015fini d\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259c\u0259kdik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Tramp administrasiyas\u0131 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldi v\u0259 v\u0259ziyy\u0259t tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdi. T\u0259bii ki, qeyd etdiyim kimi, indi Amerika-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri yeni s\u0259viyy\u0259y\u0259 qalxm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, biz g\u00f6zl\u0259yirik ki, Konqres bu \u0259dal\u0259tsiz, ke\u00e7mi\u015fd\u0259n qalan, bu g\u00fcn tamamil\u0259 absurd say\u0131lan d\u00fcz\u0259li\u015fi aradan qald\u0131racaq. \u00c7\u00fcnki n\u0259 o vaxt blokada var idi, n\u0259 bu g\u00fcn blokada var. \u018fksin\u0259, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n Erm\u0259nistana m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259n y\u00fckl\u0259r gedir, yollar a\u00e7\u0131ld\u0131 v\u0259 h\u0259tta Az\u0259rbaycan\u0131n neft m\u0259hsullar\u0131 Erm\u0259nistana ixrac edilir. Hans\u0131 blokadadan s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bil\u0259r?! \u018fg\u0259r 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fin formal s\u0259b\u0259bi blokada idis\u0259, bu yoxdur bu g\u00fcn. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, biz g\u00f6zl\u0259yirik ki, Tramp administrasiyas\u0131 \u00f6z imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k Konqres \u00fczvl\u0259rini, x\u00fcsusil\u0259 Respublika\u00e7\u0131lar partiyas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259rini inand\u0131ra bil\u0259c\u0259k ki, bu d\u00fcz\u0259li\u015f tamamil\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 buna \u00fcmid etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bizim kifay\u0259t q\u0259d\u0259r s\u0259b\u0259bl\u0259rimiz var. Bu g\u00fcn bu, yen\u0259 d\u0259 simvolik xarakter da\u015f\u0131sa da, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, masan\u0131 tamamil\u0259 ke\u00e7mi\u015fin bu qal\u0131qlar\u0131ndan t\u0259mizl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Konqres bunu bird\u0259f\u0259lik l\u0259\u011fv etm\u0259lidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0130ctimai Televiziyadan Murad H\u00fcseynov: C\u0259nab Prezident, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlarla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n, &#8211; art\u0131q toxundunuz, &#8211; burada \u0259ld\u0259 olunan u\u011furlardan dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn 2025-ci ild\u0259 u\u011fur g\u0259tir\u0259n dig\u0259r hadis\u0259 v\u0259 prosesl\u0259ri xarakteriz\u0259 etm\u0259yinizi xahi\u015f ed\u0259rdim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev: M\u0259n hesab edirdim ki, b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 bizim \u00c7inl\u0259 olan strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. Ke\u00e7\u0259n il m\u0259nim \u00c7in\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259rim zaman\u0131 H\u0259rt\u0259r\u0259fli strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Birg\u0259 B\u0259yannam\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 bu da \u00e7ox b\u00f6y\u00fck u\u011fur say\u0131la bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki \u00c7in d\u0259 d\u00fcnyada apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 bu siyasi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259, siyasi platforma, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizim u\u011furlu diplomatiyam\u0131z\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fc say\u0131la bil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, biz D-8 t\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv olduq. M\u0259n bunu da \u00e7ox b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259t kimi qiym\u0259tl\u0259ndirir\u0259m. \u00c7\u00fcnki bu t\u0259\u015fkilat 30 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u0259n yeni \u00fczv q\u0259bul etm\u0259mi\u015fdir. Ona g\u00f6r\u0259 bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r ad\u0131 da D-8-dir. Yegan\u0259 yeni \u00fczv Az\u0259rbaycan olmu\u015fdur. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bu t\u0259\u015fkilatda m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fir, Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259v\u0259t etm\u0259k v\u0259 bizi se\u00e7m\u0259k, \u0259g\u0259r bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b\u00f6y\u00fck u\u011fur say\u0131la bil\u0259r. T\u0259kc\u0259 onu dem\u0259k kifay\u0259tdir ki, bu t\u0259\u015fkilatda birl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00fcmumi \u0259halisi bir milyarddan, \u00fcmumi iqtisadiyyat\u0131 d\u00f6rd trilyondan \u00e7oxdur. Az\u0259rbaycan n\u0259 \u0259hali, n\u0259 iqtisadiyyat bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck \u00f6lk\u0259 say\u0131la bilm\u0259z. Bizim orada art\u0131q r\u0259sm\u0259n i\u015ftirak\u0131m\u0131z, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz\u0259 olan h\u00f6rm\u0259tin \u0259lam\u0259tidir v\u0259 bizim apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259sidir v\u0259 d\u0259rhal biz f\u0259al i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flad\u0131q. Bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fczl\u0259 Az\u0259rbaycanda t\u0259\u015fkilat\u0131n bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rk\u0259zi yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r &#8211; media, iqlim, ekologiya, energetika, n\u0259qliyyat v\u0259 biz d\u0259 t\u0259bii ki, bu t\u0259\u015fkilatda f\u0259al \u00fczv kimi i\u015ftirak ed\u0259c\u0259yik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Xarici siyas\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 dig\u0259r \u00f6n\u0259mli nailiyy\u0259t M\u0259rk\u0259zi Asiya M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131na tamh\u00fcquqlu \u00fczv se\u00e7ilm\u0259yimizdir. Hesab edir\u0259m ki, bu da nadir hadis\u0259 say\u0131la bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki t\u0259bii ki, co\u011frafi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n biz M\u0259rk\u0259zi Asiyada yox, C\u0259nubi Qafqazda yerl\u0259\u015firik. Ancaq M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 h\u0259m ikit\u0259r\u0259fli, h\u0259m d\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli formatlarda o q\u0259d\u0259r s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259rimiz var v\u0259 son ill\u0259r o q\u0259d\u0259r \u00e7ox layih\u0259l\u0259r icra edilir ki, art\u0131q bu \u00f6lk\u0259l\u0259r yekdillikl\u0259 bizi tamh\u00fcquqlu \u00fczv se\u00e7dil\u0259r. Biz bunu da b\u00f6y\u00fck bir siyasi v\u0259 diplomatik u\u011fur hesab ed\u0259 bil\u0259rik. M\u0259n Prezident kimi art\u0131q iki il ard\u0131c\u0131ll\u0131qla f\u0259xri qonaq kimi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 d\u0259v\u0259t olunurdum. Amma i\u015ftirak\u0131mla ke\u00e7iril\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 art\u0131q tamh\u00fcquqlu \u00fczv se\u00e7ildik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu g\u00fcn t\u0259kc\u0259 bizim b\u00f6lg\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn yox, d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn M\u0259rk\u0259zi Asiya-Az\u0259rbaycan birliyi v\u0259 C5-in C6-ya \u00e7evrilm\u0259si b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u00c7\u00fcnki ba\u011flant\u0131lar, n\u0259qliyyat, logistika bu g\u00fcn bir \u00e7ox apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq aktor \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 burada M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131 Q\u0259rbl\u0259 co\u011frafi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n birl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259c\u0259k yegan\u0259 etibarl\u0131 \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycand\u0131r. T\u0259bii ki, co\u011frafi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n dig\u0259r mar\u015frutlardan da istifad\u0259 oluna bil\u0259r. Ancaq m\u00f6vcud geosiyasi v\u0259ziyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq tam q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, Q\u0259rb \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ mar\u015frutlar m\u0259qbul say\u0131la bilm\u0259z. Ona g\u00f6r\u0259 bizim rolumuz, y\u0259ni canl\u0131 k\u00f6rp\u00fc v\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi, art\u0131q b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259ri icra ed\u0259 bil\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi t\u0259bii ki, artacaq v\u0259 biz bunu art\u0131q praktik h\u0259yatda g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u018frazimizd\u0259n ke\u00e7\u0259n y\u00fckl\u0259rin say\u0131 art\u0131r. \u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq art\u0131q 100 min konteyner Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n ke\u00e7ib. Bu ancaq ba\u015flan\u011f\u0131cd\u0131r, onlar\u0131n say\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 artacaq v\u0259 haz\u0131rda biz \u00f6z n\u0259qliyyat infrastrukturumuzu geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259al i\u015fl\u0259yirik. Halbuki hesab edirdik ki, yaratd\u0131\u011f\u0131m\u0131z infrastruktur uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 biz\u0259 kifay\u0259t ed\u0259c\u0259k, ancaq g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, yox. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259lav\u0259 v\u0259sait qoyulur v\u0259 qoyulacaq, burada t\u0259kc\u0259 y\u00fckl\u0259rd\u0259n s\u00f6hb\u0259t getmir. Bildiyiniz kimi, 2024-c\u00fc ilin noyabr\u0131nda Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan prezidentl\u0259ri Bak\u0131da enerji kabelinin tikintisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flam\u0131\u015flar. Y\u0259ni bu ba\u011flant\u0131lar da olacaq &#8211; fiber-optik kabelin X\u0259z\u0259rin dibi il\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259si v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r layih\u0259l\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 bu qrupa r\u0259sm\u0259n q\u0259bul etm\u0259kl\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri, onlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri h\u0259m biz\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f oldular, h\u0259m d\u0259 ki, \u00f6z uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259rini n\u00fcmayi\u015f etdirdil\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu, b\u00f6lg\u0259d\u0259 olan geosiyasi v\u0259ziyy\u0259ti tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bir \u00e7ox xarici s\u0259f\u0259rl\u0259rim olub, s\u0259hv etmir\u0259ms\u0259, 20-y\u0259 yax\u0131n, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00e7ox. Bir \u00e7ox xarici d\u00f6vl\u0259t, h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 Az\u0259rbaycana g\u0259lmi\u015fl\u0259r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilmi\u015fdir. Onlar\u0131n aras\u0131nda t\u0259bii ki, Xank\u0259ndid\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ECO Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc qeyd etm\u0259liy\u0259m. \u018fsas t\u0259dbir orada &#8211; Xank\u0259ndid\u0259 ke\u00e7irilmi\u015fdir, amma i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 &#8211; \u015eu\u015fada, La\u00e7\u0131nda, A\u011fdamda bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fczl\u0259 \u00fc\u00e7 forum ke\u00e7irilmi\u015fdir: Biznes Forum, G\u0259ncl\u0259r Forumu, Qad\u0131nlar Forumu. Y\u0259ni biz ist\u0259yirdik ki, g\u0259l\u0259n qonaqlar azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131n b\u00fct\u00fcn olmasa da, b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini g\u00f6rs\u00fcnl\u0259r v\u0259 biz buna haz\u0131r idik. Doqquz d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 biz Xank\u0259ndid\u0259, A\u011fdamda, \u015eu\u015fada q\u0259bul etm\u0259y\u0259 haz\u0131r idik. M\u00f6vcud olan infrastruktur, konfrans zallar\u0131, hotell\u0259r v\u0259 dig\u0259r laz\u0131m olan amill\u0259r bu imkan\u0131 biz\u0259 yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Q\u0259b\u0259l\u0259d\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc d\u0259 x\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259liy\u0259m. Bu, bir daha T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyini \u0259ks etdir\u0259n bir Zirv\u0259 idi v\u0259 bildiyiniz kimi, bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fczl\u0259 qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri d\u0259 ke\u00e7irilm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Birinci qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 \u015eu\u015fada ke\u00e7irilmi\u015fdir, r\u0259smi Zirv\u0259 Q\u0259b\u0259l\u0259d\u0259 v\u0259 bu \u0259n\u0259n\u0259ni indi dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 davam etdirirl\u0259r. Art\u0131q qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Macar\u0131standa ke\u00e7irilmi\u015fdir. Y\u0259qin ki, bu il d\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Y\u0259ni xarici siyas\u0259t istiqam\u0259tind\u0259 yekunlarla ba\u011fl\u0131 \u00e7ox dan\u0131\u015fmaq olar. Bu yax\u0131nlarda xarici i\u015fl\u0259r naziri m\u0259tbuat konfrans\u0131 ke\u00e7irmi\u015fdir, daha geni\u015f m\u0259lumat vermi\u015fdir. M\u0259n is\u0259 sad\u0259c\u0259 olaraq, \u0259sas\u0259n vacib hesab etdiyim m\u0259qamlar\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131rmaq ist\u0259dim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Murad H\u00fcseynov:\u00a0<\/strong>Daha bir sual verim, Q\u0259b\u0259l\u0259d\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Sammitind\u0259 Sizin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131zda t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q elementi x\u00fcsusil\u0259 hiss olundu. Bu, Sizin t\u0259klif idi?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0B\u0259li.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Murad H\u00fcseynov:\u00a0<\/strong>Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcasir d\u00fcnyada bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n perspektivl\u0259rini nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. M\u0259n bunu qeyd etdim. Birinci d\u0259f\u0259 deyil ki, m\u0259n bu Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 toxunuram. \u00c7\u00fcnki bilir\u0259m v\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u0259m, d\u00fcnyadak\u0131 prosesl\u0259r o istiqam\u0259td\u0259 gedir ki, h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00f6z h\u0259rbi potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259lidir, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259lidir. H\u0259tta Yeni il bayram\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycan xalq\u0131na t\u0259brikimd\u0259 d\u0259 demi\u015fdim, bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya bel\u0259dir: kim g\u00fccl\u00fcd\u00fcr, o da haql\u0131d\u0131r. M\u0259nim s\u00f6zl\u0259rim indi dem\u0259k olar ki, h\u0259ft\u0259lik formatda bu v\u0259 ya dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259sdiql\u0259nir. Q\u0259b\u0259l\u0259d\u0259ki Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 m\u0259n bu tezisd\u0259n daha da ir\u0259li ged\u0259r\u0259k t\u0259klif etdim ki, bu il Az\u0259rbaycanda \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin birg\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259ri ke\u00e7irilsin. Hesab edir\u0259m ki, buna da ehtiyac var. Biz \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 ikit\u0259r\u0259fli formatda h\u0259rbi t\u0259liml\u0259r ke\u00e7iririk. T\u0259bii ki, \u0259n \u00e7ox T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259, amma dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259. Ancaq birg\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 h\u0259m b\u00f6y\u00fck r\u0259mzi m\u0259na ola bil\u0259r, eyni zamanda, praktik n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n buna ehtiyac var. \u00c7\u00fcnki yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, m\u0259n bunu art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 ildir ki, dil\u0259 g\u0259tirir\u0259m. H\u0259m d\u0259 ki, \u00f6z t\u0259hlilimi apararaq g\u00f6r\u00fcr\u0259m ki, bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada beyn\u0259lxalq h\u00fcquq deyil\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 yoxdur. Bunu h\u0259r k\u0259s g\u0259r\u0259k unutsun. G\u00fcc var, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q var, m\u00fctt\u0259fiqlik var, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259k var. T\u0259bii ki, s\u0259n g\u0259r\u0259k \u00f6z\u00fcn \u0259min olasan ki, haqq yolundasan. He\u00e7 bir \u00f6lk\u0259, he\u00e7 bir r\u0259hb\u0259r nahaq i\u015f g\u00f6rm\u0259m\u0259lidir, he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6z dikm\u0259m\u0259lidir, he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259ni i\u015f\u011fal etm\u0259m\u0259lidir. Bizim b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcm\u00fcz v\u0259 m\u00fcdrikliyimiz, eyni zamanda, m\u0259suliyy\u0259timiz g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. Biz h\u0259m 2020-ci ild\u0259, h\u0259m 2023-c\u00fc ild\u0259, h\u0259m d\u0259 bu ill\u0259r aras\u0131ndak\u0131 olan hadis\u0259l\u0259r zaman\u0131 g\u00fcc t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k Erm\u0259nistana, y\u0259ni onlara layiq olan cavab\u0131 ver\u0259 bil\u0259rdik. Nec\u0259 ki, bizim xalq\u0131m\u0131z \u0259zab-\u0259ziyy\u0259t i\u00e7ind\u0259 ya\u015fay\u0131b, nec\u0259 ki, bizim \u0259razil\u0259rimiz viran olunub, nec\u0259 ki, biz\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259dilib, biz d\u0259 onlar\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rini A\u011fdam\u0131n v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 qoya bil\u0259rdik. Tam rahatl\u0131qla v\u0259 \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, he\u00e7 kim bizi dayand\u0131ra bilm\u0259zdi. Biz bunu etm\u0259dik. \u00c7\u00fcnki birincisi, bu, nahaq i\u015f olard\u0131. \u0130kincisi, m\u0259n tam \u0259min idim v\u0259 bilirdim ki, gec-tez m\u00fcharib\u0259, h\u0259rbi qar\u015f\u0131durma dayanmal\u0131d\u0131r v\u0259 bunu biz dayand\u0131rmasaq, bu dayanmayacaq. Bunu g\u00fccl\u00fc t\u0259r\u0259f dayand\u0131rmal\u0131yd\u0131 v\u0259 h\u0259tta bu art\u0131q m\u0259tbuata da getmi\u015fdir, Prezident Tramp\u0131n m\u00fc\u015faviri c\u0259nab Vitkof m\u00fcsahib\u0259sinin birind\u0259 demi\u015fdi ki, A\u011f Evd\u0259 Prezident Tramp da m\u0259nd\u0259n d\u0259 soru\u015fdu \u201cNiy\u0259 siz dayand\u0131n\u0131z? Siz g\u00fccl\u00fcyd\u00fcn\u00fcz\u201d. M\u0259nim cavab\u0131m\u0131 da y\u0259qin ki, e\u015fitmisiniz. Ona g\u00f6r\u0259, buna baxmayaraq, h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcn olmal\u0131d\u0131r ki, he\u00e7 kim s\u0259n\u0259 xor baxmas\u0131n, he\u00e7 kim s\u0259n\u0259 ziyan vurmas\u0131n. H\u0259tta he\u00e7 kim d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259sin ki, s\u0259n\u0259 ziyan vura bil\u0259r v\u0259 bunun cavab\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259y\u0259c\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ona g\u00f6r\u0259 biz g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc art\u0131r\u0131r\u0131q, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc. Biz T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 r\u0259smi m\u00fctt\u0259fiqlik format\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259rbi m\u00fctt\u0259fiqlik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bir-birin\u0259 h\u0259rbi yard\u0131m \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259. Ancaq yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, ail\u0259miz olan t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa ba\u015flas\u0131nlar. Bunu t\u0259klif etm\u0259kl\u0259 m\u0259n he\u00e7 d\u0259 hans\u0131sa h\u0259rbi t\u0259\u015fkilat\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etmir\u0259m. B\u0259zil\u0259ri bunu bel\u0259 yozurlar. Yox, bu, tamamil\u0259 \u0259sass\u0131zd\u0131r. Biz indi sad\u0259c\u0259 olaraq, energetika sah\u0259sind\u0259, n\u0259qliyyat sah\u0259sind\u0259, ticar\u0259t, investisiya qoyulu\u015fu, bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirik. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259y\u0259k? N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bu, bir n\u00f6mr\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259dir, ona g\u00f6r\u0259 t\u0259klifim q\u00fcvv\u0259d\u0259dir. Biz indi mesajlar\u0131m\u0131z\u0131 m\u00fcxt\u0259lif diplomatik kanallarla g\u00f6nd\u0259ririk. \u018fg\u0259r \u00fcmumi raz\u0131l\u0131q olarsa, onda biz bu il bu t\u0259liml\u0259ri g\u00f6r\u0259c\u0259yik. \u018fg\u0259r g\u00f6rs\u0259k ki, t\u0259lim ke\u00e7irilm\u0259di, dem\u0259li, g\u0259r\u0259k sual ver\u0259siniz \u201cKim bunu d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259di?\u201d. Amma m\u0259n \u00fcmid edir\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r bunu d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">CBC Televiziyas\u0131ndan Elmira Musazad\u0259: C\u0259nab Prezident, CBC rus dilind\u0259 yay\u0131mlanan beyn\u0259lxalq kanald\u0131r. \u0130caz\u0259nizl\u0259 sual\u0131m\u0131 rus dilind\u0259 ver\u0259c\u0259y\u0259m.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev: Buyurun.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Elmira Musazad\u0259: C\u0259nab Prezident, xarici siyas\u0259td\u0259 prioritetl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n, Siz \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini qeyd etdiniz v\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 son ill\u0259rd\u0259 bizim ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz xeyli g\u00fccl\u0259nib. Bu, h\u0259m \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259r, h\u0259m d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 iqtisadiyyat, n\u0259qliyyat, logistika v\u0259 texnologiyalar \u00fczr\u0259 raz\u0131la\u015fmalarda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Siz bu raz\u0131la\u015fmalar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz v\u0259 onlar\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n regional v\u0259 qlobal prosesl\u0259rd\u0259 roluna t\u0259siri n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev: Z\u0259nnimc\u0259, bizim aram\u0131zda imzalanan h\u0259min siyasi s\u0259n\u0259dl\u0259r, &#8211; onlar\u0131n say\u0131 is\u0259 ikidir v\u0259 biri haqq\u0131nda art\u0131q dan\u0131\u015fm\u0131\u015fam, &#8211; bu, h\u0259rt\u0259r\u0259fli strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qd\u0131r, bundan bir il \u0259vv\u0259l is\u0259 biz strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Birg\u0259 B\u0259yannam\u0259 q\u0259bul etmi\u015fik. Y\u0259ni bir il \u0259rzind\u0259 strateji, sonra is\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda iki s\u0259n\u0259d imzalan\u0131b, bu, ikit\u0259r\u0259fli iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259kan verib. \u0130st\u0259r bizim t\u0259r\u0259fimizd\u0259n, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u00c7in Xalq Respublikas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n biznes strukturlar\u0131na, d\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131na \u0259laq\u0259l\u0259rimizi maksimum f\u0259alla\u015fd\u0131rmaq \u00fczr\u0259 ciddi impuls verilib v\u0259 biz bunu h\u0259tta qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259rin, n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin, art\u0131q imzalanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin say\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n investisiyalar\u0131n n\u00fcmun\u0259sind\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Biz \u0259mt\u0259\u0259 d\u00f6vriyy\u0259sinin artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. O, rekord h\u0259dd\u0259 &#8211; 4 milyard dollara \u00e7at\u0131b, h\u0259tta 20 faiz artaraq 4 milyard dollar\u0131 da ke\u00e7ib. Bu, y\u0259qin ki, bizim h\u0259r hans\u0131 bir \u00f6lk\u0259 il\u0259 \u0259mt\u0259\u0259 d\u00f6vriyy\u0259mizd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck art\u0131md\u0131r. Biz imzalanm\u0131\u015f investisiya xarakterli m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri g\u00f6r\u00fcr\u00fck, \u00c7in \u015firk\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycana f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 investisiya qoyma\u011fa ba\u015flay\u0131b, \u0259vv\u0259ll\u0259r bu yox idi. Ayr\u0131ca investisiya layih\u0259l\u0259ri var idi, amma bel\u0259 b\u00f6y\u00fck sayda v\u0259 d\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131 il\u0259 bu c\u00fcr koordinasiya \u015f\u0259raitind\u0259 biz bunu m\u00fc\u015fahid\u0259 etmirdik. Y\u0259ni bu ondan x\u0259b\u0259r verir ki, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox ciddi siqnal v\u0259 impuls verilib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Art\u0131q indi \u00c7in \u015firk\u0259tl\u0259ri b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 investisiyalar qoyur. Elektrik, G\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k stansiyalar\u0131n\u0131n tikintisin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131r v\u0259 bu stansiyalar\u0131n say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r var.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">G\u00fcn\u0259\u015f panell\u0259rinin istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 zavodun tikintisin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b, elektrik avtobuslar\u0131n\u0131n y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bununla ba\u011fl\u0131 dem\u0259liy\u0259m ki, bu, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259finin strateji q\u0259rar\u0131 olub, \u00e7\u00fcnki biz t\u0259kc\u0259 ya\u015f\u0131l energetikan\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 ya\u015f\u0131l n\u0259qliyyat\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldikd\u0259, g\u00fcnd\u0259md\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f se\u00e7m\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259si dayand\u0131 v\u0259 \u00c7in \u015firk\u0259tl\u0259rini se\u00e7dik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bu se\u00e7im, h\u0259m\u00e7inin art\u0131q qeyd etdiyim raz\u0131la\u015fmalar\u0131n n\u0259tic\u0259si idi v\u0259 t\u0259bii ki, layih\u0259nin icras\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131, keyfiyy\u0259ti v\u0259 s\u00fcr\u0259ti bu se\u00e7imin d\u00fczg\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259di. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Bak\u0131da g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz ya\u015f\u0131l avtobuslar\u0131n b\u0259zil\u0259ri sat\u0131n al\u0131nd\u0131 v\u0259 onlar\u0131n y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131na bu il ba\u015flanacaq, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 is\u0259 lokalla\u015fd\u0131rma artacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">N\u0259qliyyat sektorunda art\u0131q b\u0259hs etdiyim f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q fonunda y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n \u0259sas art\u0131m m\u0259nb\u0259yi t\u0259bii ki, \u00c7in olacaq. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131 haz\u0131rda X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 d\u0259mir yolunun, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan vasit\u0259sil\u0259 daha bir d\u0259mir yolunun tikintisini maliyy\u0259l\u0259\u015fdirir, milyardlarla dollar s\u0259rmay\u0259 qoyur. Orada relyef \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259bdir v\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 tunell\u0259r v\u0259 k\u00f6rp\u00fcl\u0259r tikilm\u0259lidir. Bu fakt onu g\u00f6st\u0259rir ki, onlar bu layih\u0259ni maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min d\u0259mir yolu bo\u015f qalmayacaq. X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 v\u0259 dem\u0259li, Az\u0259rbaycana y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259cmi artacaq. M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, \u00c7ind\u0259n \u0259lav\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar t\u0259bii ki, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb mar\u015frutunu, Orta D\u0259hlizi tam i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">S\u00f6zs\u00fcz ki, \u00c7in v\u0259 Orta Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259n y\u00fckl\u0259rin d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi boyunca h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259c\u0259yini g\u00f6zl\u0259yirik. T\u0259bii ki, biz buna ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259 kimi, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizi kimi bax\u0131r\u0131q. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycandan Q\u0259rb\u0259 do\u011fru bir d\u0259mir yolu mar\u015frutu var, onlar\u0131n say\u0131 iki olacaq. \u0130ki h\u0259mi\u015f\u0259 bird\u0259n yax\u015f\u0131d\u0131r, x\u00fcsusil\u0259 a\u00e7\u0131q okeana \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7m\u0259li oldu\u011funuz bir \u015f\u0259raitd\u0259. H\u0259mi\u015f\u0259 h\u0259cm \u00fc\u00e7\u00fcn, r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tlilik \u00fc\u00e7\u00fcn, tranzit mar\u015frutunun inhisarla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 t\u0259bii ki, daha r\u0259qab\u0259tli tarifl\u0259r t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ\u0259 sahib olmaq daha yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bu, bizim qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259timizin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck sektorudur v\u0259 t\u0259bii ki, bel\u0259 olan halda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m, h\u0259m \u0259mt\u0259\u0259 d\u00f6vriyy\u0259sinin h\u0259cmi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n, potensial bax\u0131mdan v\u0259 bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u0259, h\u0259m d\u0259 C\u0259nubi Qafqazdan ax\u0131n\u0131 sonrak\u0131 istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u0259c\u0259k \u00f6lk\u0259 kimi, \u00c7in Xalq Respublikas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn burada, bu regionda Az\u0259rbaycan prioritet t\u0259r\u0259fda\u015fd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bu ax\u0131nlar is\u0259 ham\u0131m\u0131z\u0131n bildiyi kimi, bir \u00e7ox istiqam\u0259td\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259 bil\u0259r. Buradan iki istiqam\u0259td\u0259 q\u0259rb\u0259, bir istiqam\u0259td\u0259 v\u0259 daha sonra iki istiqam\u0259td\u0259 &#8211; yenid\u0259n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 c\u0259nuba, Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259, Fars k\u00f6rf\u0259zin\u0259 v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u015fimal istiqam\u0259tin\u0259 do\u011fru ax\u0131n olacaq ki, bu istiqam\u0259t d\u0259 tam istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan, bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u0259, kommersiya s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r amill\u0259r\u0259 \u0259saslanaraq, y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n artmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259n, \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin infrastrukturuna investisiya qoyan, ax\u0131nlar\u0131n t\u0259minedicisi olacaq \u00f6lk\u0259 rolunu oynamal\u0131d\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 x\u00fcsus\u0259n d\u0259 a\u00e7\u0131q d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat m\u0259rk\u0259zi kimi rolu t\u0259bii olaraq artacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u018flb\u0259tt\u0259 ki, burada daha bir yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q istiqam\u0259tini qeyd etm\u0259y\u0259 bilm\u0259r\u0259m. Bu, h\u0259rbi-texniki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qd\u0131r. Ona da, h\u0259m\u00e7inin \u0259ld\u0259 olunmu\u015f siyasi raz\u0131la\u015fmalar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bu, \u00c7in v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda yeni bir qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259sidir. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n bir hiss\u0259si h\u0259rbi paradda n\u00fcmayi\u015f etdirilib, amma bu, yaln\u0131z ba\u015flan\u011f\u0131cd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Biz bu halda b\u00f6y\u00fck qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraq g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bundan \u0259lav\u0259, h\u0259rbi texnikan\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259r\u0259k, biz m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirik v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259r art\u0131q ba\u015flay\u0131b. Bu, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tind\u0259n gizli saxlan\u0131l\u0131r, nec\u0259 ki, bel\u0259 d\u0259 olmal\u0131d\u0131r, amma h\u0259m d\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n strateji xarakterli ciddi siyasi q\u0259rard\u0131r v\u0259 b\u00f6y\u00fck potensiala malikdir. \u018fmin\u0259m ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259m yeni m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin, h\u0259m d\u0259 art\u0131q prosesd\u0259ki layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin \u015fahidi olaca\u011f\u0131q. Bu, t\u0259bii ki, Az\u0259rbaycana b\u00f6y\u00fck fayda g\u0259tir\u0259c\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>AnewZ Televiziyas\u0131ndan Nadia Cani:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident. M\u0259n beyn\u0259lxalq ingilisdilli AnewZ kanal\u0131n\u0131 t\u0259msil edir\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 bu sual\u0131 Siz\u0259 ingilis dilind\u0259 \u00fcnvanlayaca\u011fam.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi v\u0259 regional inki\u015faf\u0131ndan, x\u00fcsusil\u0259 Erm\u0259nistanla yeni s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si kontekstind\u0259 dan\u0131\u015fa bil\u0259rsinizmi? Bu, g\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 m\u0259na k\u0259sb edir? Az\u0259rbaycan\u0131n C\u0259nubi Qafqazda \u0259sas iqtisadi lider kimi m\u00f6vqe tutmas\u0131na k\u00f6m\u0259k etmi\u015f b\u0259zi nailiyy\u0259tl\u0259rini sadalaya bil\u0259rsinizmi?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:\u00a0<\/strong>B\u0259li, ke\u00e7\u0259n ilin avqustunda Va\u015finqtonda paraflanm\u0131\u015f s\u00fclh sazi\u015fi, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, investisiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn, x\u00fcsusil\u0259 Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131ndan g\u0259l\u0259n investisiyalardan dan\u0131\u015fd\u0131qda, b\u00f6y\u00fck imkanlar a\u00e7\u0131r. Biz bunun \u00fcz\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259yirik. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan\u0131n Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlara yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131 investisiyalar\u0131n art\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n tarixi var. Biz \u0259sas\u0259n qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlara investisiya yat\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q. Lakin indi, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin bu yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259n sonra biz real iqtisadiyyat\u0131n layih\u0259l\u0259rin\u0259 investisiya yat\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif se\u00e7iml\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iririk. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 regional s\u00fcni z\u0259ka qov\u015fa\u011f\u0131na, IT m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kdir v\u0259 hesab edir\u0259m ki, bizim buna nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn potensial\u0131m\u0131z var. Biz indi t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla m\u0259lumat m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Bildiyiniz kimi, m\u0259lumat m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin \u00e7oxlu elektrik enerjisin\u0259 ehtiyac\u0131 var. Bu g\u00fcn daha geni\u015f regionda elektrik enerjisi \u00fczr\u0259 \u0259lav\u0259 imkan\u0131 olan yegan\u0259 \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycand\u0131r. Bel\u0259likl\u0259 bu g\u00fcn daxili m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etm\u0259diyimiz ixrac v\u0259 ya burada istehlak oluna bil\u0259n \u0259lav\u0259 2000 meqavat v\u0259 ya 2 giqavat h\u0259cm var\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rimizin t\u0259limi il\u0259 ba\u011fl\u0131 planlar\u0131m\u0131z v\u0259 art\u0131q icra olunmu\u015f layih\u0259l\u0259rimiz var &#8211; biz bir \u00e7ox m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rimizi xaric\u0259 t\u0259liml\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259ririk v\u0259 eyni zamanda, Az\u0259rbaycanda t\u0259liml\u0259r t\u0259\u015fkil edirik &#8211; h\u0259d\u0259fimiz, ba\u011fl\u0131l\u0131qla yana\u015f\u0131, s\u00fcni z\u0259ka v\u0259 IT \u00fc\u00e7\u00fcn bir haba \u00e7evrilm\u0259kdir. Potensial m\u00f6vcuddur. G\u00fccl\u00fc siyasi irad\u0259 m\u00f6vcuddur. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, biz Amerika \u015firk\u0259tl\u0259rini \u0259sas t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z hesab edirik. Qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Strateji T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q Xartiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Strateji \u0130\u015f\u00e7i Qrupunun yarad\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 Prezident Trampla Anla\u015fma Memorandumunu imzalad\u0131qdan sonra Avropan\u0131n bir ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259si biziml\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdir. Bel\u0259likl\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada bu, Va\u015finqtondan daxil olan siqnal idi. Buna baxmayaraq, bu vaxtad\u0259k biz dem\u0259k olar ki, 30 \u00f6lk\u0259 il\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u00fczr\u0259 b\u0259yanat v\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalay\u0131b v\u0259 ba\u011flam\u0131\u015f\u0131q, \u2013 bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n 10-u Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcd\u00fcr, \u2013 lakin Va\u015finqtondan daxil olmu\u015f bu g\u00fccl\u00fc mesaj AB\u015e-\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi oldu\u011fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yax\u015f\u0131 qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0130qtisadi f\u0259aliyy\u0259timizl\u0259 ba\u011fl\u0131, \u00f6lk\u0259miz iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n tamamil\u0259 m\u00fcst\u0259qil oldu\u011funa v\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir d\u0259st\u0259kd\u0259n, ist\u0259nil\u0259n kreditd\u0259n v\u0259 ya n\u0259d\u0259ns\u0259 as\u0131l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 bug\u00fcnk\u00fc v\u0259ziyy\u0259t bizi qane edir. Bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l m\u0259n xarici borcumuzu azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00f6kum\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131na v\u0259zif\u0259 qoydum v\u0259 buna nail olduq. Biz borc g\u00f6t\u00fcrm\u0259yi tamamil\u0259 dayand\u0131rd\u0131q v\u0259 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 t\u0259sisatlar\u0131 il\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizi, aktiv m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizi bitirdik. \u0130ndi bizim xarici borcumuz \u00dcDM-in 6+ faizini t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k tarixd\u0259 \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Biz yen\u0259 d\u0259 m\u0259hdud m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rd\u0259 borc g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131q. Lakin biz maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 olan layih\u0259l\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yen\u0259 d\u0259 2-3, b\u0259lk\u0259 d\u0259 4 milyard AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 borc g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 q\u0259rar vermi\u015fdik. Biz sosial sah\u0259y\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259ni k\u0259sm\u0259k ist\u0259mirik. Biz m\u00fcdafi\u0259 sah\u0259sin\u0259, Qaraba\u011f\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131na maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259ni k\u0259sm\u0259k ist\u0259mirik. Lakin biz\u0259 n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rimiz, su-kanalizasiya sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259 \u0259sas\u0259n ba\u011fl\u0131l\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 laz\u0131md\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn biz borc g\u00f6t\u00fcr\u0259c\u0259yik. Lakin bu g\u00fcn bizim xarici borcumuz tarixd\u0259 \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir, hesablamalardan as\u0131l\u0131 olaraq \u00dcDM-in 6,3-6,4 faizini t\u0259\u015fkil edir. Bizim ehtiyatlar\u0131m\u0131z xarici borcu 16 v\u0259 ya 17 d\u0259f\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 xarici borcumuzu geri \u00f6d\u0259y\u0259 bil\u0259rik. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 bir r\u0259q\u0259mi qeyd etmir\u0259m, \u00e7\u00fcnki \u00f6t\u0259n il biz h\u0259m d\u0259 q\u0131z\u0131l ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn strateji q\u0259rar q\u0259bul etdik. Biz geosiyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcrd\u00fck v\u0259 m\u0259n tamamil\u0259 \u0259min idim ki, q\u0131z\u0131l\u0131n qiym\u0259ti artacaq v\u0259 qiym\u0259t k\u0259ll\u0259-\u00e7arxa \u00e7\u0131xd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, bu q\u0259rar biz\u0259 \u00e7oxlu pul qazand\u0131rd\u0131. Q\u0131z\u0131l ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131raraq D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu yaln\u0131z buna g\u00f6r\u0259 10 milyard AB\u015e dollar\u0131ndan art\u0131q v\u0259sait qazand\u0131. Lakin q\u0131z\u0131l\u0131n qiym\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259rs\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizim ehtiyatlar\u0131m\u0131z da azalacaq. Bel\u0259likl\u0259, bu g\u00fcn bizim ehtiyatlar\u0131m\u0131z h\u0259r g\u00fcn d\u0259yi\u015fir. Bu g\u00fcn ola bilsin 84 v\u0259 ya 83 milyardd\u0131r. Sabah 85 olacaq. Buna baxmayaraq, bu, d\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n ehtiyatlar n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n ist\u0259nil\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 olan \u0259n y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n biridir, 83-84 milyard AB\u015e dollar\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">N\u0259h\u0259ng investisiya layih\u0259l\u0259rini v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fccl\u00fc dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir. \u0130ki apar\u0131c\u0131 reytinq \u015firk\u0259ti bizim kredit reytinqimizi yenil\u0259di. Bunlar \u201cMoody\u2019s\u201d v\u0259 \u201cFitch\u201d \u015firk\u0259tl\u0259ri idi v\u0259 burada reytinq investisiya s\u0259viyy\u0259si yenil\u0259n\u0259r\u0259k, proqnoz da sabitd\u0259n m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru yenil\u0259nmi\u015fdir. M\u0259n tamamil\u0259 \u0259min\u0259m ki, bizim kredit reytinqi \u00fczr\u0259 g\u00f6st\u0259ricimiz oldu\u011fundan daha a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirilir, \u00e7\u00fcnki bizim b\u00f6y\u00fck ehtiyatlar\u0131m\u0131z var, a\u015fa\u011f\u0131 xarici borcumuz var, \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259min ed\u0259n iqtisadiyyat\u0131m\u0131z var v\u0259 hesab edir\u0259m ki, bir \u00e7ox dig\u0259r amill\u0259r biz\u0259 daha y\u00fcks\u0259k reytinq\u0259 malik olma\u011fa imkan verir. Bizim m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t t\u0259sisatlar\u0131 f\u0259aliyy\u0259timiz haqq\u0131nda daha \u00e7ox m\u0259lumat verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu reytinq agentlikl\u0259ri il\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259qiqi reytinqi laz\u0131mi \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ks olunsun. \u00c7\u00fcnki bu, t\u0259kc\u0259 prestij m\u0259s\u0259l\u0259si deyil, baxmayaraq ki, bel\u0259dir. Bu, h\u0259m d\u0259 biz\u0259, x\u00fcsusil\u0259 indi borc g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 q\u0259rar verdiyimiz bir d\u00f6n\u0259md\u0259 daha yax\u015f\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 borc g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 imkan verir. Odur ki, m\u0259n h\u00f6kum\u0259t\u0259 borc g\u00f6t\u00fcrm\u0259yi dayand\u0131rma\u011f\u0131 tap\u015f\u0131randa h\u0259d\u0259fim xarici borcu \u00dcDM-in 10 faizind\u0259n daha a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259y\u0259 g\u0259tirm\u0259k idi v\u0259 indi o, \u00dcDM-in 6,3-6,4 faizini t\u0259\u015fkil edir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu bax\u0131mdan daha \u00e7ox v\u0259sait regional inki\u015fafa ayr\u0131lacaq. Bu g\u00fcn bizim iki investisiya proqram\u0131m\u0131z var &#8211; biri \u0259n\u0259n\u0259vi proqramd\u0131r, dig\u0259ri is\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. H\u0259r ikisi y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 icra olunaraq u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilir. Biz ba\u011fl\u0131l\u0131q, n\u0259qliyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox i\u015f g\u00f6rm\u0259liyik. Art\u0131q qeyd etdiyim kimi, m\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm ki, d\u0259niz limanlar\u0131 v\u0259 d\u0259mir yollar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz i\u015fl\u0259r bir \u00e7ox ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t ed\u0259c\u0259k. \u0130ndi is\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u0259m ki, artan y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 bunlar kifay\u0259t etm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Biz tezlikl\u0259 Bak\u0131, Sumqay\u0131t v\u0259 X\u0131rdalan\u0131n, b\u00fct\u00fcn Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131n\u0131n su-kanalizasiya sisteml\u0259ri \u00fczr\u0259 irimiqyasl\u0131 proqram q\u0259bul ed\u0259c\u0259yik, \u00e7\u00fcnki buna t\u0259l\u0259bat b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bir \u00e7ox i\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, lakin h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar var. H\u0259l\u0259 d\u0259 g\u00fccl\u00fc ya\u011f\u0131\u015flar olanda probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015firik. Bel\u0259likl\u0259 kanalizasiya-su sisteml\u0259rinin idar\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 i\u00e7m\u0259li su, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanda ilk d\u0259f\u0259 qurulacaq duzsuzla\u015fd\u0131rma qur\u011fusu i\u00e7m\u0259li suya olan b\u00f6y\u00fck t\u0259l\u0259bat\u0131 qar\u015f\u0131layacaq. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 daha \u00e7ox su il\u0259 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 yeni kanallar\u0131n tikintisi, h\u0259m\u00e7inin, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Bak\u0131n\u0131n n\u0259qliyyat probleml\u0259ri h\u0259ll olunacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 bilirik ki, &#8211; b\u0259lk\u0259 siz bunu m\u0259nd\u0259n d\u0259 yax\u015f\u0131 bilirsiniz, &#8211; yol h\u0259r\u0259k\u0259ti bu g\u00fcn h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 ciddi problemdir. \u018fvv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 biz \u00e7ox i\u015f g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck, 50 tunel, 50-y\u0259 yax\u0131n k\u00f6rp\u00fc in\u015fa etmi\u015fik, yollar\u0131 geni\u015fl\u0259ndirmi\u015fik. T\u0259kc\u0259 Bak\u0131da 2500 kilometr yol sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, \u015f\u0259h\u0259rin daxilind\u0259 2500 kilometr yol. Ham\u0131m\u0131z, &#8211; b\u0259lk\u0259 ham\u0131m\u0131z yox, &#8211; amma Mir\u015fahin v\u0259 m\u0259n buradan Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 ged\u0259n yolun nec\u0259 oldu\u011funu \u00e7ox yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q. O vaxt c\u0259mi bir yol var idi. Bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r h\u0259l\u0259 \u00e7oxdur. Biz art\u0131q Bak\u0131da \u0259lav\u0259 10 metro stansiyas\u0131n\u0131n tikintisini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan proqram q\u0259bul etmi\u015fik. M\u0259nim s\u0259lahiyy\u0259t m\u00fcdd\u0259tim \u0259rzind\u0259 yeddi stansiya tikilib, lakin bu, kifay\u0259t deyil. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 daha 10 metro stansiyas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 yeni k\u00f6rp\u00fcl\u0259r v\u0259 tunell\u0259r tikil\u0259c\u0259k. B\u00fct\u00fcn bunlar \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait c\u0259lb etm\u0259liyik, \u00e7\u00fcnki bu, biz\u0259 xeyli maliyy\u0259 q\u0259na\u0259ti ed\u0259c\u0259k v\u0259 h\u0259min v\u0259saiti Qaraba\u011f \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">M\u0259n, \u00fcmumilikd\u0259, iqtisadi inki\u015fafdan raz\u0131yam. B\u0259li, bizim bir problemimiz var, bu da neft hasilat\u0131n\u0131n t\u0259bii azalmas\u0131d\u0131r. Bu amil \u00dcDM g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Lakin \u0259g\u0259r qeyri-neft v\u0259 qeyri-qaz sektorunda \u00dcDM-\u0259 baxsaq g\u00f6r\u0259rik ki, 11 ay \u0259rzind\u0259 3,2 faiz art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b, bu da pis g\u00f6st\u0259rici deyil. Bu art\u0131m daha y\u00fcks\u0259k ola bil\u0259r v\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtimalla olacaq. Eyni zamanda, biz neft hasilat\u0131n\u0131n sabitl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirik, &#8211; bu, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, &#8211; v\u0259 t\u0259bii qaz hasilat\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 add\u0131mlar at\u0131r\u0131q. Bu da iqtisadiyyat\u0131m\u0131za \u0259lav\u0259 dinamika ver\u0259c\u0259k v\u0259 onun b\u00f6y\u00fcm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 olacaq. Lakin art\u0131m t\u0259bii olmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bilirsiniz, m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 g\u00fccl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n v\u0259 daim Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn geosiyasi bax\u0131mdan \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n, guya b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rin onun maraqlar\u0131na z\u0259r\u0259r vurmaq ist\u0259m\u0259sind\u0259n \u015fikay\u0259t ed\u0259n bir qrup \u00f6lk\u0259nin liderl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259rk\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 deyir\u0259m: \u201c\u00dcDM-\u0259 bax\u0131n v\u0259 Rusiya il\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 bax\u0131n\u201d. Rusiya\u2013Ukrayna m\u00fcharib\u0259si ba\u015flayanda Erm\u0259nistanla Rusiya aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si t\u0259xmin\u0259n 2 milyard AB\u015e dollar\u0131 idi. \u0130ki il sonra is\u0259 bu r\u0259q\u0259m 12 milyard dollara \u00e7atd\u0131. Bu, art\u0131q h\u0259r \u015feyi a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bu, sanksiyalardan yay\u0131nma mexanizmidir &#8211; onlar\u0131n dediyi kimi, paralel idxal v\u0259 ya \u201cboz zona\u201d idxal\u0131d\u0131r. Lakin n\u0259 Avropa Komissiyas\u0131, n\u0259 Avropa Parlamenti, n\u0259 d\u0259 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131nda he\u00e7 kim bu bar\u0259d\u0259 bir s\u00f6z bel\u0259 dem\u0259di, n\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 q\u0131nad\u0131, n\u0259 d\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, sanksiyalar m\u00f6vzusuna toxundu. \u00c7\u00fcnki onlar \u00fc\u00e7\u00fcn sanksiyalardan yay\u0131nma kanal\u0131 olmaq q\u0259buledil\u0259ndir. Bizim \u00dcDM-in artmas\u0131 is\u0259 kim\u0259s\u0259 sanksiyalardan yay\u0131nma\u011fa k\u00f6m\u0259k etdiyimiz\u0259 g\u00f6r\u0259 deyil, &#8211; biz bunu etmirik, &#8211; o, iqtisadi f\u0259aliyy\u0259timizin real n\u0259tic\u0259l\u0259ri hesab\u0131na art\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">R\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 daha bir m\u0259qam\u0131 da qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. R\u0259q\u0259ml\u0259r, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, vacibdir, lakin \u0259n \u00f6n\u0259mlisi insanlar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259nin iqtisadi imkanlar\u0131d\u0131r. H\u0259m\u00e7inin ayd\u0131nd\u0131r ki, iqtisadiyyat n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcrs\u0259, h\u0259r bir faiz art\u0131m\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259ri d\u0259 bir o q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k olur. Bel\u0259 ki, iqtisadiyyat\u0131n h\u0259cmi t\u0259xmin\u0259n 70\u201380 milyard AB\u015e dollar\u0131 olduqda, h\u0259r bir faiz art\u0131m\u0131 dem\u0259k olar ki, 1 milyard dollar edir. Bu 1 milyard dollar\u0131 c\u0259mi bir il \u0259rzind\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k is\u0259 asan m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Bununla bel\u0259, m\u0259n hesab edir\u0259m ki, g\u00f6st\u0259ricil\u0259r daha yax\u015f\u0131 ola bil\u0259r. Neft hasilat\u0131 sabitl\u0259\u015fdikd\u0259n sonra \u00dcDM \u00fczr\u0259 daha y\u00fcks\u0259k r\u0259q\u0259ml\u0259ri g\u00f6r\u0259c\u0259yimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m. Amma yen\u0259 d\u0259 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn bu, n\u0259 r\u0259qab\u0259tdir, n\u0259 d\u0259 yar\u0131\u015f. \u018fsas odur ki, iqtisadiyyat\u0131m\u0131z biz\u0259 inki\u015faf etm\u0259y\u0259, \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn daha yax\u015f\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f \u015f\u0259raiti yaratma\u011fa, azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259ri b\u0259rpa etm\u0259y\u0259, m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tin\u0259 investisiya qoyma\u011fa v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259, iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan versin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">M\u00fcmtaz X\u0259lilzad\u0259: T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik, c\u0259nab Prezident. Siz Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin xarici siyas\u0259ti, regional inki\u015faf\u0131, iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri haqq\u0131nda fikirl\u0259rinizi b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcn\u00fcz. M\u0259nim n\u00f6vb\u0259ti sual\u0131m d\u00f6vl\u0259tin sosial siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olacaq. Xahi\u015fim odur ki, h\u0259m 2025-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259tin sosial siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri, eyni zamanda, bu ild\u0259n t\u0259tbiqi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin sosial rifah hal\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k layih\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259siniz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev: Bu, h\u0259mi\u015f\u0259 bizim siyas\u0259timizin ana x\u0259ttini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n istiqam\u0259tdir. \u00c7\u00fcnki m\u0259n uzun ill\u0259rdir deyir\u0259m v\u0259 bunu \u0259m\u0259li i\u015fl\u0259rd\u0259 d\u0259 biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, siyas\u0259timizin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 dayan\u0131r. Bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, \u015f\u00fcar deyil. Bizim b\u00fct\u00fcn siyas\u0259timiz h\u0259m sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fcd\u00fcr, h\u0259m d\u0259 ki, investisiyay\u00f6n\u00fcml\u00fcd\u00fcr. H\u0259r ikisi aras\u0131nda \u00e7ox h\u0259ssas balans, tarazl\u0131q olmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r olmasa, onda he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 u\u011fur qazana bilm\u0259z, bu birincisi. \u0130kincisi, h\u0259mi\u015f\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fam v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram populizmd\u0259n uzaq olum v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmayan v\u0259dl\u0259ri verm\u0259yim. M\u00fcmk\u00fcn olan inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259tini m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq m\u0259lumatland\u0131r\u0131ram. \u018fg\u0259r son 20 ilin statistikas\u0131na baxsaq, t\u0259kc\u0259 onu dem\u0259k kifay\u0259tdir ki, minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 Az\u0259rbaycanda 40 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131b. D\u00fczd\u00fcr, ilkin baza \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 idi, amma bu art\u0131m da \u0259ld\u0259 edilmi\u015f v\u0259sait hesab\u0131na m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. Y\u0259ni biz iqtisadi islahatlar\u0131 apararaq, neft-qaz layih\u0259l\u0259rini icra ed\u0259r\u0259k, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259ri sosial sah\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259ldirdik v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 bel\u0259dir. \u0130\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bizim \u0259sas x\u0259rcl\u0259rimiz h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 x\u0259rcl\u0259r idi, ondan sonra t\u0259hsil x\u0259rcl\u0259ri idi, ondan sonra m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan x\u0259rcl\u0259r idi. Y\u0259ni biz i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 300 mind\u0259n \u00e7ox k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u00fc yeni evl\u0259rl\u0259, m\u0259nzill\u0259rl\u0259 t\u0259min etmi\u015fdik, 100-d\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259h\u0259rcik in\u015fa olunmu\u015fdur. Y\u0259ni bu, niyy\u0259timizi \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir v\u0259 bu g\u00fcn insanlar\u0131n rifah hal\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sosial siyas\u0259t daha d\u0259qiq apar\u0131l\u0131r. Y\u0259ni vaxtil\u0259 bu sah\u0259d\u0259 olan pozuntular aradan qald\u0131r\u0131l\u0131r, \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259r aradan qald\u0131r\u0131l\u0131r, \u015f\u0259ffaf mexanizm t\u0259tbiq olunur. Bu, biz\u0259 imkan verib ki, biz bir ne\u00e7\u0259 ciddi sosial islahat paketi icra etmi\u015fik, daha do\u011frusu, son yeddi il \u0259rzind\u0259 5 sosial islahat paketi icra edilmi\u015fdir. Bu islahatlar\u0131n \u0259hat\u0259 dair\u0259si 4 milyon insand\u0131r v\u0259 t\u0259qrib\u0259n 8 milyard manata yax\u0131n olan v\u0259saitdir. T\u0259kc\u0259 ke\u00e7\u0259n il 1,4 milyard b\u00fcdc\u0259 v\u0259saiti bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259rcl\u0259nib. Y\u0259ni maa\u015flar, pensiyalar, m\u00fcavin\u0259tl\u0259r m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq art\u0131r\u0131l\u0131r, pensiyalar indeksl\u0259\u015fdirilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u018flb\u0259tt\u0259, ist\u0259rdik ki, daha da \u00e7ox olsun. Amma bir atalar s\u00f6z\u00fc var: \u201cG\u0259r\u0259k aya\u011f\u0131n\u0131 yor\u011fan\u0131na g\u00f6r\u0259 uzadasan\u201d. Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, biz he\u00e7 vaxt populizml\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmam\u0131\u015f\u0131q, he\u00e7 vaxt h\u0259lli m\u00fcmk\u00fcn olmayan v\u0259dl\u0259r verm\u0259mi\u015fik, he\u00e7 vaxt g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259ri borca salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn haradansa b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 pul al\u0131b onu paylamam\u0131\u015f\u0131q. Biz strateji inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 tam, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, ayd\u0131n m\u0259nz\u0259r\u0259y\u0259 sahibik. Ona g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 inki\u015faf etdikc\u0259, \u00f6lk\u0259nin valyuta ehtiyatlar\u0131 artd\u0131qca, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, sosial sah\u0259y\u0259 daha da b\u00f6y\u00fck v\u0259sait ayr\u0131lacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Biz bir ne\u00e7\u0259 ildir ki, \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuluq, \u0259g\u0259r bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259 v\u0259 100 mind\u0259n \u00e7ox insan bu proqramla \u0259hat\u0259 olunub. Y\u0259ni c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u0259l\u0259bax\u0131ml\u0131l\u0131q olmamal\u0131d\u0131r. Bunu tam aradan qald\u0131rm\u0131\u015f\u0131q? Yox, yen\u0259 d\u0259 var. \u0130\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131l\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur da b\u00f6y\u00fck tikinti meydan\u00e7as\u0131d\u0131r. Y\u0259ni i\u015fl\u0259m\u0259k ist\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycanda \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f tapa bil\u0259r, ya in\u015faatda, ya k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda, ya ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rd\u0259. \u0130\u015fsizlik a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir, ancaq i\u015fsizl\u0259r var v\u0259 bu, h\u0259r bir \u00f6lk\u0259d\u0259 var. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bizd\u0259n d\u0259 b\u00f6y\u00fck faizl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259n i\u015fsizlik var. Amma m\u0259nim s\u00f6z\u00fcm odur ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan kimi \u00f6lk\u0259d\u0259, geni\u015f imkanlar\u0131 olan \u00f6lk\u0259d\u0259 i\u015f tapmaq o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7\u0259tin m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Sad\u0259c\u0259 olaraq, b\u0259zil\u0259ri b\u0259lk\u0259 d\u0259 onlara t\u0259klif olunan i\u015fl\u0259rl\u0259 raz\u0131 deyill\u0259r, ona g\u00f6r\u0259 i\u015f axtarma\u011fa davam edirl\u0259r. \u00d6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131 i\u015fsizliyin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini faktiki olaraq aradan qald\u0131r\u0131r v\u0259 bu insanlara veril\u0259n vasit\u0259l\u0259rl\u0259 onlar \u00f6z ail\u0259 b\u00fcdc\u0259l\u0259rini t\u0259min ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Son ill\u0259rd\u0259 16 min \u015f\u0259hid ail\u0259sin\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lilin\u0259, onlar\u0131n ail\u0259l\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nzill\u0259r verilmi\u015fdir. Burada da Az\u0259rbaycan q\u0259d\u0259r bu sah\u0259y\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259n ikinci \u00f6lk\u0259 yoxdur. M\u00fcharib\u0259l\u0259r olub, \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si, ondan sonrak\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259r. M\u0259n bilmir\u0259m hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u015f\u0259hid olanlara d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nzill\u0259r verilir, b\u0259lk\u0259 verilir, amma m\u0259n bilmir\u0259m, e\u015fitm\u0259mi\u015f\u0259m. Minik avtomobill\u0259ri verilir. Biz m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 \u0259lil olmu\u015f h\u0259rb\u00e7il\u0259ri d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259n m\u00fcasir protezl\u0259rl\u0259 t\u0259min etmi\u015fik. Be\u015f y\u00fczd\u0259n \u00e7ox insan protezl\u0259rl\u0259 t\u0259min edilib v\u0259 normal h\u0259yata qay\u0131d\u0131blar. Bu, \u0259n son model protezl\u0259rdir. M\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq onlara xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir, d\u0259yi\u015fdirilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki bunu fizioloji n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ehtiyac var. \u018flb\u0259tt\u0259, biz bunu edirik, o insanlar qar\u015f\u0131s\u0131nda bizim v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcumuzdur. Bir s\u00f6zl\u0259, bu istiqam\u0259td\u0259 m\u0259n h\u0259l\u0259 sosial infrastruktur layih\u0259l\u0259rini qeyd etmir\u0259m. Son 20 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda 3 min 600 m\u0259kt\u0259b, y\u00fczl\u0259rl\u0259 x\u0259st\u0259xana tikilib v\u0259 \u0259sasl\u0131 t\u0259mir edilib. Y\u0259ni bu, bizim siyas\u0259timizin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n iqtisadi siyas\u0259tin ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir v\u0259 yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, iqtisadiyyat\u0131m\u0131z n\u0259 q\u0259d\u0259r artsa, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetiril\u0259c\u0259k v\u0259 maliyy\u0259 ayr\u0131lacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Murad H\u00fcseynov:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, Siz Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin \u0259n prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri elan etmisiniz. B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015fa dair Birinci D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n icras\u0131n\u0131 nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz? \u0130\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rin Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi z\u0259ncirin\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni institusional add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rm\u0131?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev: B\u0259li, t\u0259bii. \u00c7\u00fcnki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, biz g\u0259r\u0259k bu b\u00f6lg\u0259l\u0259r aras\u0131nda ba\u011flant\u0131lar yaradayd\u0131q. \u00c7\u00fcnki i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 oradak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t ac\u0131nacaql\u0131 idi. Siz ham\u0131n\u0131z &#8211; Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 o b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 olark\u0259n, x\u00fcsusil\u0259 i\u015f\u011faldan azad edil\u0259nd\u0259n sonrak\u0131 ilk aylar \u0259rzind\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fck ki, v\u0259ziyy\u0259t \u00e7ox ac\u0131nacaql\u0131 idi. H\u0259tta m\u0259n \u00f6z\u00fcm d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 orada olark\u0259n \u00f6z\u00fcm\u0259 sual verirdim: b\u0259s bu q\u0259d\u0259r milyonlar, y\u00fcz milyonlarla telemarafonlar, &#8211; erm\u0259nil\u0259r h\u0259r il y\u00fcz milyonlarla pul y\u0131\u011f\u0131rd\u0131lar, &#8211; bu pul hara gedirdi? M\u0259n onu orada g\u00f6rm\u0259dim. Ancaq b\u0259lk\u0259 d\u0259 orada separat\u00e7\u0131lar\u0131n villalar\u0131n\u0131 saymaq olar, amma n\u0259 ictimai binalar, n\u0259 d\u0259 hans\u0131sa ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131 var idi. Faktiki olaraq, orada h\u0259yat sanki XX \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259 dayan\u0131b. M\u0259nd\u0259 bel\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcrat var idi. M\u0259n 1970-ci ill\u0259rd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 olmu\u015fam v\u0259 sanki o xatir\u0259l\u0259r qay\u0131tm\u0131\u015f oldu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ona g\u00f6r\u0259 biz bu b\u00f6lg\u0259l\u0259ri canland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k ba\u011flant\u0131lar, enerji t\u0259minat\u0131 yaradayd\u0131q. Bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olduq v\u0259 azad edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259ri m\u0259rk\u0259zl\u0259, m\u0259rk\u0259zi infrastrukturla faktiki olaraq birl\u0259\u015fdirdik. Enerji sistemi &#8211; dair\u0259vi enerji sistemi quruldu v\u0259 bu g\u00fcn m\u0259rk\u0259zd\u0259n oraya yox, oradan m\u0259rk\u0259z\u0259 enerji daxil olur. \u00c7\u00fcnki biz be\u015f il \u0259rzind\u0259 307 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 su elektrik stansiyalar\u0131 yaratm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, azad edilmi\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 istehlak qat-qat a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 biz bu dair\u0259vi sistemi yaratmaqla bu g\u00fcn enerji ax\u0131n\u0131n\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 b\u00f6l\u0259 bil\u0259rik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Su t\u0259chizat\u0131 olmadan he\u00e7 kim oraya k\u00f6\u00e7m\u0259z, orada ya\u015famaz. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z h\u0259llini tap\u0131r v\u0259 su anbarlar\u0131 &#8211; bir ne\u00e7\u0259 su anbar\u0131n\u0131 yenid\u0259n qurmu\u015fuq, s\u0131f\u0131rdan qurulan, m\u0259s\u0259l\u0259n, Zabux\u00e7ay su anbar\u0131, \u0259sasl\u0131 t\u0259mir olunan S\u0259rs\u0259ng, Suqovu\u015fan, K\u00f6nd\u0259l\u0259n\u00e7ayda \u00fc\u00e7, Xa\u00e7\u0131n\u00e7ay. B\u00fct\u00fcn bunlar h\u0259m b\u00f6y\u00fck v\u0259sait, h\u0259m d\u0259 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si t\u0259l\u0259b edir v\u0259 onu da dem\u0259liy\u0259m, bu i\u015fl\u0259r, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, v\u0259sait hesab\u0131na g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u018fg\u0259r v\u0259sait olsa, amma i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si, yaxud da ki, haz\u0131rl\u0131ql\u0131 kadrlar olmasa, biz bu i\u015fi g\u00f6r\u0259 bilm\u0259zdik. Bax, indi K\u0259lb\u0259c\u0259r da\u011flar\u0131ndan elektrik x\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259km\u0259k \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 bir q\u0259hr\u0259manl\u0131qd\u0131r, \u00f6z\u00fc d\u0259 a\u011f\u0131r hava \u015f\u0259raitind\u0259 yollar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, misal\u00e7\u00fcn, 70 kilometr uzunlu\u011funda tunell\u0259r in\u015fa edilir. Onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ba\u015fa \u00e7at\u0131b. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, bu b\u00f6lg\u0259 d\u0259mir yollar\u0131 &#8211; B\u0259rd\u0259-A\u011fdam, indi A\u011fdam-Xank\u0259ndi, avtomobil yollar\u0131, magistral, &#8211; y\u0259ni Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi \u00f6z yerind\u0259, &#8211; amma, eyni zamanda, C\u0259bray\u0131l, Hadrut, La\u00e7\u0131n, K\u0259lb\u0259c\u0259r bir-biri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmal\u0131 idi. M\u0259n birinci d\u0259f\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259n La\u00e7\u0131na ged\u0259nd\u0259 h\u0259yat\u0131mda bel\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li yol g\u00f6rm\u0259mi\u015fdim. Uzun ill\u0259rdir ki, avtomobil s\u00fcr\u00fcr\u0259m, o c\u00fcml\u0259d\u0259n vaxtil\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 olanda s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcm, t\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r bir yerind\u0259, amma m\u0259n el\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li yol g\u00f6rm\u0259mi\u015fdim. B\u0259lk\u0259 d\u0259 G\u00f6yg\u00f6l-K\u0259lb\u0259c\u0259r yolu, Murov a\u015f\u0131r\u0131m\u0131, &#8211; tunel tikil\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r o yoldan istifad\u0259 edirdik, &#8211; ona b\u0259nz\u0259r ola bil\u0259r. Y\u0259ni indi bu d\u00f6rdzolaql\u0131 k\u00f6rp\u00fcl\u0259rl\u0259, tunell\u0259rl\u0259 t\u0259min olunan yollar &#8211; b\u00fct\u00fcn bunlar imkan ver\u0259c\u0259k ki, bir yerd\u0259 ya\u015fayan insan o biri yerd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259 bilsin. Misal\u00e7\u00fcn, Xank\u0259ndi-\u015eu\u015fa m\u0259saf\u0259si o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck deyil. Amma yen\u0259 d\u0259 bu m\u0259saf\u0259ni daha da q\u0131saltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn o yol boyunca tunel tikirik. Ya da ki, \u015eu\u015fa-La\u00e7\u0131n, o m\u0259saf\u0259ni d\u0259 indi 40 d\u0259qiq\u0259y\u0259 getm\u0259k olar. Amma bu, yeni tunell\u0259rl\u0259, yollar\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 20-25 d\u0259qiq\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k. Y\u0259ni imkan ver\u0259c\u0259k ki, mobillik arts\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n A\u011fdamda ya\u015fayan \u015eu\u015fada gedib i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 \u0259ksin\u0259.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">B\u00fct\u00fcn o b\u00f6lg\u0259ni bir-biri il\u0259 ba\u011flamaq bizim \u0259sas v\u0259zif\u0259mizdir. Bu b\u00f6lg\u0259ni Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259ri il\u0259, &#8211; K\u0259lb\u0259c\u0259r vasit\u0259sil\u0259 G\u0259nc\u0259-Q\u0259rb istiqam\u0259ti, T\u0259rt\u0259r-B\u0259rd\u0259-Bak\u0131 istiqam\u0259ti, F\u00fczuli-Bil\u0259suvar-C\u0259nub istiqam\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259kl\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 ba\u011flant\u0131lar daha etibarl\u0131 olacaq, yola s\u0259rf olunan vaxt q\u0131salacaq. Ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 bilirik ki, insanlar ad\u0259t\u0259n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. Ancaq o ba\u011flant\u0131lar &#8211; d\u0259mir yolu, avtomobil yollar\u0131 olan zaman, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 hava yollar\u0131n\u0131n istifad\u0259si il\u0259 insanlar da \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 miqrasiya ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. \u015e\u0259rt deyil ki, ham\u0131 Bak\u0131ya g\u0259lsin. \u018fksin\u0259, bu g\u00fcn, m\u0259s\u0259l\u0259n Xank\u0259ndi kimi \u015f\u0259h\u0259r\u0259 Bak\u0131dan, Nax\u00e7\u0131vandan, ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259n g\u0259lirl\u0259r. Xank\u0259ndi v\u0259 A\u011fdam azad edilmi\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rin \u0259sas \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri olacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bu mobillik c\u0259miyy\u0259t\u0259 yeni bir m\u0259d\u0259niyy\u0259t g\u0259tir\u0259c\u0259k. Y\u0259ni x\u00fcsusil\u0259 bug\u00fcnk\u00fc internet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 harada i\u015f var gedir\u0259m, orada i\u015fl\u0259yir\u0259m, orada ya\u015fay\u0131ram, orada \u015f\u0259rait olmal\u0131d\u0131r. Bak\u0131dak\u0131 kimi olmasa da, he\u00e7 olmasa, Bak\u0131ya yax\u0131n olan \u015f\u0259rait olmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni m\u0259qs\u0259d budur. Bu, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bir yan m\u0259qs\u0259ddir. T\u0259bii ki, \u0259sas m\u0259qs\u0259d ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259ri oraya qaytarmaqd\u0131r. Bu g\u00fcn art\u0131q 70 min insan orada ya\u015fay\u0131r. T\u0259bii ki, onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 k\u00f6\u00e7k\u00fcn deyil. Ancaq i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259r v\u0259 \u0259ks\u0259riyy\u0259t k\u00f6\u00e7k\u00fcn deyil. Otuz iki \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndd\u0259. Bu il biz orada ya\u015fayanlar\u0131n say\u0131n\u0131 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 art\u0131ra bil\u0259rik. Amma h\u0259l\u0259 ki, he\u00e7 bir r\u0259q\u0259m dem\u0259k ist\u0259mir\u0259m. \u00c7\u00fcnki ola bilir, b\u0259zi hallarda i\u015fin icras\u0131 uzan\u0131r. Amma hesab edir\u0259m ki, \u0259n az\u0131 30-50 k\u0259ndd\u0259 biz insanlar\u0131 yerl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259rik v\u0259 bel\u0259likl\u0259, ola bil\u0259r 120, 130, 140 min \u0259hali bu ilin sonuna q\u0259d\u0259r orada ya\u015fayacaq, \u00e7al\u0131\u015facaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0130nfrastruktur layih\u0259l\u0259ri icra edildikc\u0259 t\u0259bii ki, evl\u0259rin tikintisin\u0259 daha b\u00f6y\u00fck v\u0259sait veril\u0259c\u0259k. Amma h\u0259r \u015fey ard\u0131c\u0131ll\u0131qla, Ba\u015f plan \u0259sas\u0131nda edilir. Biz h\u0259m t\u0259l\u0259sirik, h\u0259m d\u0259 t\u0259l\u0259sm\u0259m\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki b\u0259zi hallarda t\u0259l\u0259sk\u0259nliy\u0259 yol ver\u0259rk\u0259n keyfiyy\u0259t uduzur. Yaxud da ki, hans\u0131sa i\u015fi keyfiyy\u0259tsiz ed\u0259nl\u0259r deyirl\u0259r ki, b\u0259s t\u0259l\u0259smi\u015f\u0259m, m\u0259n bunu filan tarixd\u0259 t\u0259hvil verm\u0259li idim. M\u0259n ham\u0131ya dedim, bax, ictimaiyy\u0259t\u0259 d\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, he\u00e7 vaxt he\u00e7 bir tarix qoymam\u0131\u015fam. Bu il \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 he\u00e7 bir tarix qoymam\u0131\u015fam. N\u0259 vaxt haz\u0131r olacaq, o vaxt haz\u0131r olacaq. Amma h\u0259r \u015fey g\u0259r\u0259k keyfiyy\u0259tli olsun v\u0259 t\u0259bii ki, ictimai n\u0259zar\u0259t d\u0259 olmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Mir\u015fahin A\u011fayev:\u00a0<\/strong>C\u0259nab Prezident, m\u0259n el\u0259 buradan Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi m\u00f6vzusuna ke\u00e7m\u0259k ist\u0259yir\u0259m. \u0130ndi onun bir ad\u0131 da bel\u0259dir: Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq s\u00fclh v\u0259 rifah namin\u0259 Tramp mar\u015frutu \u00fczr\u0259 raz\u0131la\u015fma. Nax\u00e7\u0131van istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259ri art\u0131q biz efird\u0259 d\u0259 t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. Bu istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vqeyiniz, m\u00fcnasib\u0259tiniz nec\u0259dir v\u0259 bizim bilm\u0259diyimiz hans\u0131 m\u0259lumatlar var?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Biz \u0259slind\u0259 bu d\u0259hlizi m\u00fcharib\u0259d\u0259n &#8211; \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 ay sonra icra etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. S\u0259hv etmir\u0259ms\u0259, 2021-ci ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 art\u0131q o d\u0259mir yolunun t\u0259m\u0259li d\u0259 qoyuldu. Y\u0259ni s\u00f6z\u00fcn d\u00fcz\u00fc, m\u0259nd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 yox idi ki, bu yol a\u00e7\u0131lacaq. \u018fg\u0259r \u015f\u00fcbh\u0259 olsayd\u0131, y\u0259qin ki, biz bu q\u0259d\u0259r v\u0259sait qoymazd\u0131q. H\u0259tta m\u00fcsahib\u0259l\u0259rin birind\u0259 d\u0259 demi\u015fdim ki, ist\u0259nil\u0259n yolla a\u00e7\u0131lacaq. B\u0259z\u0259n bel\u0259 ritorikaya da ehtiyac var, \u00e7\u00fcnki bu, qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fi, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, yum\u015faq m\u0259nada h\u0259v\u0259sl\u0259ndirir. Amma \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259nin Amerikada Tramp\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 h\u0259ll olunmas\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni art\u0131q tamamil\u0259 h\u0259ll edilmi\u015f m\u0259s\u0259l\u0259 kimi ortaya qoydu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bizim Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259din\u0259 ged\u0259n yollar\u0131m\u0131z &#8211; h\u0259m d\u0259mir yolu, h\u0259m avtomobil yolu dem\u0259k olar ki, tezlikl\u0259 haz\u0131r olacaq. Avtomobil yolunun haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 t\u0259xmin\u0259n 95 faizdir. D\u0259mir yolunun fiziki haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 70 faizdir. Biz i\u015fi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259 d\u0259 bil\u0259rik. Amma Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 h\u0259l\u0259 he\u00e7 bir i\u015f g\u00f6r\u00fclm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn buna da b\u00f6y\u00fck ehtiyac g\u00f6rm\u00fcr\u00fck. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 42 kilometr yol in\u015fa edilm\u0259lidir. Paralel olaraq Nax\u00e7\u0131van \u0259razisind\u0259, &#8211; bildiyiniz kimi, yolun uzunlu\u011fu t\u0259xmin\u0259n 190 kilometrdir, &#8211; onun b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si var. D\u00fczd\u00fcr, v\u0259ziyy\u0259ti o q\u0259d\u0259r d\u0259 yax\u015f\u0131 deyil, ancaq bu g\u00fcn m\u00f6vcud ola bil\u0259c\u0259k y\u00fckl\u0259ri aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn o yol kifay\u0259t edir. H\u0259m Ordubad, h\u0259m d\u0259 S\u0259d\u0259r\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 olmayan hiss\u0259l\u0259r d\u0259 var. \u0130ndi biz orada olmayan d\u0259mir yollar\u0131n\u0131 tikm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q v\u0259 hesab edir\u0259m ki, bir-iki il\u0259 o da ba\u015fa \u00e7atacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">O ki qald\u0131 yolun qalan hiss\u0259sin\u0259, burada biz xarici investorlar\u0131 da d\u0259v\u0259t edirik, kim ist\u0259yir s\u0259rmay\u0259 qoysun. Bu sah\u0259ni d\u0259 xarici investisiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131q etmi\u015fik. Bel\u0259likl\u0259, bu layih\u0259 tam ba\u015fa \u00e7atandan sonra onun y\u00fck\u00f6t\u00fcrm\u0259 qabiliyy\u0259ti 15 milyon tona b\u0259rab\u0259r olacaq v\u0259 bayaq qeyd etdiyim kimi, h\u0259m \u015e\u0259rq-Q\u0259rb, h\u0259m d\u0259 ki, \u015e\u0259rq-C\u0259nub, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u015eimal-C\u0259nub yolunun bir qolu olacaq. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn \u015eimal-C\u0259nub layih\u0259si dey\u0259nd\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Rusiya-Az\u0259rbaycan-\u0130ran, y\u0259ni R\u0259\u015ft-Astara yolu n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu yol da vacibdir. Ancaq Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi a\u00e7\u0131landan sonra sovet vaxt\u0131 m\u00f6vcud olmu\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131-\u0130ran yolu yen\u0259 d\u0259 b\u0259rpa edil\u0259c\u0259k. Y\u0259ni ki, Rusiya-Bak\u0131-A\u011fb\u0259nd-Erm\u0259nistan-Nax\u00e7\u0131van-Culfa-Fars k\u00f6rf\u0259zi \u2013 bu, \u015eimal-C\u0259nub mar\u015frutunun ikinci yolu olacaq. Bu, eyni zamanda, Orta D\u0259hlizin d\u0259 ikinci yolu olacaq v\u0259 t\u0259bii ki, y\u00fcka\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259ti artacaq. Yol Nax\u00e7\u0131vandan iki istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. Bir istiqam\u0259t T\u00fcrkiy\u0259-Avropa, bir istiqam\u0259t is\u0259 \u0130ran, Fars k\u00f6rf\u0259zi v\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rq. Qeyd etdiyim kimi, bunun \u0259sas, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, istiqam\u0259tverici t\u0259r\u0259fi d\u0259 biz olaca\u011f\u0131q. Y\u00fckl\u0259r Az\u0259rbaycanda c\u0259ml\u0259\u015f\u0259c\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycandan m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 ged\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin realla\u015fmas\u0131 art\u0131q h\u0259ll olunmu\u015f m\u0259s\u0259l\u0259 kimi q\u0259bul edilm\u0259lidir. M\u0259n inanm\u0131ram ki, Erm\u0259nistan bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n boyun qa\u00e7\u0131rs\u0131n, bu, \u00f6z\u00fcn\u0259q\u0259sd kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Amerika Prezidenti Tramp bu yola \u00f6z ad\u0131n\u0131 verib, art\u0131q bu, onun yoludur. Erm\u0259nistandan da g\u0259l\u0259n x\u0259b\u0259rl\u0259r onu g\u00f6st\u0259rir ki, bu il bu yolun fiziki tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bildiyiniz kimi, ke\u00e7\u0259n il Qars-Nax\u00e7\u0131van d\u0259mir yolunun tikintisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259r\u0259fi q\u0259rar q\u0259bul etmi\u015fdir. Bel\u0259likl\u0259, Nax\u00e7\u0131vandan Qarsa q\u0259d\u0259r v\u0259 faktiki olaraq T\u00fcrkiy\u0259nin d\u0259mir yollar\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259 tam ba\u011flant\u0131 olacaq v\u0259 bu da \u00e7ox \u00f6n\u0259mli layih\u0259 say\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki Nax\u00e7\u0131van\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 d\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259c\u0259k d\u0259mir yolu m\u00fctl\u0259q olmal\u0131d\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu layih\u0259l\u0259r t\u0259bii ki, koordinasiya \u015f\u0259klind\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 b\u00fct\u00fcn bu yollar daha tez h\u0259ll oluna bil\u0259r. Amma koordinasiya olanda x\u0259rcl\u0259n\u0259n v\u0259sait\u0259 q\u0259na\u0259t d\u0259 olacaq. \u00c7\u00fcnki biz d\u0259 bilm\u0259liyik, n\u0259 vaxt, hans\u0131 yolun seqmenti haz\u0131r olacaq ki, o vaxta q\u0259d\u0259r \u00f6z infrastrukturumuzu buna haz\u0131rlayaq. Amma yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, bizim \u0259razimizd\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 art\u0131q he\u00e7 bir problem qalmay\u0131b.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fczl\u0259 A\u011fb\u0259nd q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 Araz\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259n k\u00f6rp\u00fc d\u0259 in\u015fa edilir. Y\u0259ni bizim o b\u00f6lg\u0259d\u0259n Q\u0259rb istiqam\u0259tin\u0259 v\u0259 C\u0259nub istiqam\u0259tin\u0259 \u0259slind\u0259 iki yolumuz olacaq. Biri Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi &#8211; Erm\u0259nistan \u00fcz\u0259rind\u0259n, biri is\u0259 Araz d\u0259hlizi &#8211; \u0130ran \u00fcz\u0259rind\u0259n. Bunun da t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 biz olmu\u015fuq. K\u00f6rp\u00fcn\u00fc biz \u00f6z v\u0259saitimizl\u0259 in\u015fa edirik. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sind\u0259n Nax\u00e7\u0131vana getm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Bil\u0259suvardan uzun yol q\u0259t edilm\u0259lidir. \u0130ndi is\u0259 \u0130ran \u0259razisind\u0259n Nax\u00e7\u0131vana c\u0259mi 45-50 kilometr gedi\u015f olacaq. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 Nax\u00e7\u0131van aras\u0131nda iki ba\u011flant\u0131 olacaq, biri Erm\u0259nistan \u00fcz\u0259rind\u0259n, biri is\u0259 \u0130ran \u00fcz\u0259rind\u0259n. Biz faktiki olaraq Nax\u00e7\u0131van\u0131, \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zuru v\u0259 Qaraba\u011f\u0131 bir b\u00f6lg\u0259 kimi birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Nax\u00e7\u0131van\u0131n Ba\u015f Plan\u0131 da haz\u0131rlan\u0131r, h\u0259m \u015f\u0259h\u0259rin, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin. Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda ged\u0259n quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 paralel olaraq Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda da ist\u0259r ya\u015f\u0131l enerji olsun, ist\u0259r k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, ist\u0259r suvarma, &#8211; indi orada b\u00f6y\u00fck suvarma layih\u0259l\u0259ri icra edil\u0259c\u0259k, &#8211; ist\u0259r turizm, bu b\u00f6lg\u0259ni biz birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yik. M\u0259n bunu bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, biz bunu onsuz da ed\u0259c\u0259kdik, amma yax\u015f\u0131 ki, bunu s\u00fclh yolu il\u0259 edirik. Erm\u0259nistan da t\u0259bii olaraq bundan ancaq fayda g\u00f6r\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan indiki dalan v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n \u00e7\u0131xa bil\u0259r v\u0259 \u00e7\u0131xacaq. Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda yollar a\u00e7\u0131lacaq. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda yollar a\u00e7\u0131lacaq. Erm\u0259nistan Nax\u00e7\u0131van vasit\u0259sil\u0259 \u0130ran\u0131n d\u0259mir yollar\u0131na, Az\u0259rbaycan vasit\u0259sil\u0259 Rusiyan\u0131n d\u0259mir yollar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259k. Y\u0259ni bu, Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 faydal\u0131d\u0131r. Burada uduzan t\u0259r\u0259fl\u0259r olmamal\u0131d\u0131r. H\u0259r halda iqtisadi v\u0259 n\u0259qliyyat n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n uduzan t\u0259r\u0259f olmayacaq. \u018fg\u0259r kims\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n uduzmu\u015f hesab edirs\u0259, bu, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, onun problemidir. Amma \u0259g\u0259r h\u0259r k\u0259s bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 praqmatizm n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n baxsa, burada \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn xeyirli bir i\u015f g\u00f6r\u0259 bil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Elmira Musazad\u0259: C\u0259nab Prezident, biz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n da i\u015ftirak ed\u0259c\u0259yi ilk bel\u0259 regional layih\u0259l\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Va\u015finqton sazi\u015find\u0259n sonra s\u00fclh\u0259 do\u011fru k\u00f6vr\u0259k d\u0259 olsa, ilk add\u0131mlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Lakin \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131zda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kimi, he\u00e7 vaxt say\u0131ql\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 itirm\u0259m\u0259liyik. Ke\u00e7\u0259n il V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin, Az\u0259rbaycan\u0131n 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259sinin be\u015f ili tamam oldu. Noyabr\u0131n 8-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n parad t\u0259kc\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259nin r\u0259mzi deyil, h\u0259m d\u0259 yeni bir reall\u0131\u011f\u0131n n\u00fcmayi\u015fi oldu. Siz bu d\u00f6vr\u00fc, bu be\u015f ili Az\u0259rbaycan\u0131n, qalib \u00f6lk\u0259nin yeni Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 yeni t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik arxitekturas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev: B\u0259li, bu be\u015f il \u0259rzind\u0259 biz ordu quruculu\u011fu il\u0259 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fuq v\u0259 nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z u\u011furlardan arxay\u0131nla\u015fmam\u0131\u015f\u0131q. M\u0259n \u015fanl\u0131 Z\u0259f\u0259rimizd\u0259n d\u0259rhal sonra demi\u015f\u0259m ki, biz arxay\u0131nla\u015fmamal\u0131y\u0131q, h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 bu Q\u0259l\u0259b\u0259ni bayram etm\u0259y\u0259 h\u0259sr etm\u0259m\u0259liyik. Bu, bizi he\u00e7 yer\u0259 aparmayacaq. Erm\u0259nistan\u0131n n\u00fcmun\u0259si d\u0259 g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. Bu m\u00fc\u015ft\u0259behlik v\u0259 yalan\u00e7\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259rif onlar\u0131n 2020-ci ild\u0259, daha sonra is\u0259 2023-c\u00fc ild\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131zdan r\u00fcsvaycas\u0131na qa\u00e7ma\u011fa m\u0259cbur olmalar\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u0259rhal Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizi g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flad\u0131q. X\u00fcsusil\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si h\u0259m g\u00fccl\u00fc t\u0259r\u0259fl\u0259rimizi, h\u0259m d\u0259 daha yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259k d\u0259 daxil olmaqla, idar\u0259etm\u0259ni t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259li oldu\u011fumuz sah\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdi. \u00c7\u00fcnki h\u0259tta Z\u0259f\u0259rl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ns\u0259 v\u0259 bizimki kimi m\u00fcz\u0259ff\u0259r olsa bel\u0259, n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259v\u0259zsiz bir t\u0259cr\u00fcb\u0259dir. M\u0259n m\u0259hz bunu \u0259sas g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">G\u00fccl\u00fc t\u0259r\u0259fl\u0259ri g\u00f6z\u0259l bil\u0259r\u0259k, eyni zamanda, biz laz\u0131m olanlar\u0131 d\u00fcz\u0259ltm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olduq. H\u0259r\u00e7\u0259nd onlar\u0131n say\u0131 az idi. Amma, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, m\u00fck\u0259mm\u0259lliyin s\u0259rh\u0259di yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu be\u015f il \u0259rzind\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimiz t\u0259kmill\u0259\u015firdi. H\u0259m\u00e7inin bu be\u015f ild\u0259 2023-c\u00fc il hadis\u0259l\u0259rini v\u0259 2022-ci il hadis\u0259l\u0259rini, m\u0259hz Erm\u0259nistan\u0131n Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisi kimi tan\u0131mas\u0131n\u0131 mahiyy\u0259tc\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n bir ne\u00e7\u0259 m\u00fch\u00fcm h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat oldu. Ax\u0131, bu, k\u00f6n\u00fcll\u00fc sur\u0259td\u0259 ba\u015f verm\u0259di. Bu, ona g\u00f6r\u0259 ba\u015f verdi ki, biz 2020-ci ild\u0259n buna siyasi yolla nail olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ba\u015fqa vasit\u0259l\u0259r\u0259 \u0259l atmaq laz\u0131m g\u0259l\u0259nd\u0259 biz bunu etdik, amma \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc v\u0259 n\u0259zar\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259. 2020-ci ilin noyabr\u0131ndan 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131na q\u0259d\u0259r atd\u0131\u011f\u0131m\u0131z he\u00e7 bir add\u0131m kort\u0259bii, emosional v\u0259 ya reall\u0131qdan k\u0259nar deyildi. H\u0259r \u015fey t\u0259k bir m\u0259qs\u0259d\u0259 tabe idi: Erm\u0259nistan\u0131 \u201cMiatsum siyas\u0259ti\u201dni davam etdirm\u0259yin f\u0259lak\u0259tli oldu\u011funa inand\u0131rmaq. M\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 bu, u\u011furlu oldu v\u0259 2022-ci ilin oktyabr\u0131nda Erm\u0259nistan Qaraba\u011f\u0131 r\u0259smi olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n bir hiss\u0259si kimi tan\u0131d\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bu, vacib idi, amma h\u0259l\u0259 h\u0259r \u015fey deyildi, \u00e7\u00fcnki ham\u0131s\u0131, sad\u0259c\u0259, s\u00f6zd\u0259 idi, lakin \u0259m\u0259ld\u0259 h\u0259r \u015fey davam edirdi. Mina t\u0259dar\u00fck\u00fc, h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n rotasiyas\u0131, ordunun maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si, silah t\u0259dar\u00fck\u00fc &#8211; b\u00fct\u00fcn bunlar Qaraba\u011f\u0131n r\u0259smi olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n bir hiss\u0259si kimi tan\u0131nmas\u0131na baxmayaraq davam edirdi. Sonra h\u0259m Erm\u0259nistanla \u015f\u0259rti s\u0259rh\u0259dd\u0259, h\u0259m d\u0259 Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razid\u0259 ba\u015fqa t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olduq. H\u0259m d\u0259 bunu he\u00e7 kim\u0259 v\u0259 he\u00e7 n\u0259y\u0259 m\u0259h\u0259l qoymayaraq etdik, \u00e7\u00fcnki etm\u0259li oldu\u011fumuzu bilirdik. \u018fg\u0259r bunu etm\u0259s\u0259ydik, he\u00e7 bir 8 avqust olmazd\u0131. \u0130ndiy\u0259d\u0259k he\u00e7 bir s\u00fclh d\u0259 olmazd\u0131 v\u0259 separat\u00e7\u0131lar bu g\u00fcn\u0259d\u0259k \u00f6zl\u0259rini qorunmu\u015f hiss ed\u0259r\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tin\u0259 meydan oxuyaraq s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259rdil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">T\u0259bii ki, biz buna d\u00f6zm\u0259k fikrind\u0259 deyildik. Br\u00fcsseld\u0259ki g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 erm\u0259ni h\u0259mkar\u0131ma d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015fdim ki, s\u0259brimizi s\u0131namaq laz\u0131m deyil, orada kimin olmas\u0131ndan v\u0259 ya ba\u015fqalar\u0131n\u0131n n\u0259 dem\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, ist\u0259nil\u0259n an \u201cLa\u00e7\u0131n d\u0259hlizi\u201d adlanan \u0259raziy\u0259 n\u0259zar\u0259ti tamamil\u0259 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259rik. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, arqumentl\u0259rim ist\u0259nil\u0259n effekti verm\u0259di, biz bunu 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259li olduq. Lakin 2023-c\u00fc ilin sentyabr ay\u0131na haz\u0131rl\u0131q g\u00f6r\u00fclm\u0259li idi v\u0259 h\u0259l\u0259 n\u0259zar\u0259timiz alt\u0131nda olmayan \u0259razi d\u0259 daxil olmaqla, yerind\u0259 buna haz\u0131rl\u0131q g\u00f6r\u00fclm\u0259li idi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Qaraba\u011fda strateji y\u00fcks\u0259klikl\u0259rin \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si \u00fczr\u0259 apar\u0131lan h\u0259min \u0259m\u0259liyyat t\u0259dbirl\u0259ri mahiyy\u0259tc\u0259 ona g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131 ki, sentyabr\u0131n 19-20-d\u0259 separat\u00e7\u0131lar\u0131 kapitulyasiyaya m\u0259cbur etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 c\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 saat laz\u0131m oldu. Y\u0259ni dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bu 5 il \u0259rzind\u0259 biz, sad\u0259c\u0259, haz\u0131rl\u0131q g\u00f6rm\u00fcrd\u00fck, h\u0259m d\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edirdik. Erm\u0259nistanda bu g\u00fcn deyil\u0259nl\u0259ri anlad\u0131qlar\u0131 zaman, &#8211; d\u00fczg\u00fcn d\u0259 deyirl\u0259r, hesab edir\u0259m ki, bu, \u00e7ox m\u0259ntiqlidir, &#8211; bel\u0259 ki, \u00f6z s\u0259rh\u0259dl\u0259ri il\u0259 real Erm\u0259nistan var v\u0259 biz bu s\u0259rh\u0259dl\u0259ri tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcdd\u0259td\u0259 onlar m\u00f6vcud deyil. \u018fg\u0259r xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131zsa, onlar\u0131 nizamlamaq laz\u0131m g\u0259ldiyi zaman m\u0259n deyirdim ki, s\u0259rh\u0259d bizim laz\u0131m bildiyimiz yerd\u0259 olacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bununla paralel olaraq yenid\u0259n silahlanma, yeni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 prosesi gedirdi, m\u0259n bu bar\u0259d\u0259 paradda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131mda q\u0131saca dan\u0131\u015fm\u0131\u015fam. Onlar\u0131n bir hiss\u0259si n\u00fcmayi\u015f etdirilib, bir hiss\u0259si n\u00fcmayi\u015f etdirilm\u0259m\u0259lidir, amma zaman\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k. \u0130st\u0259nil\u0259n halda biz potensial\u0131m\u0131z\u0131 xeyli g\u00fccl\u0259ndirmi\u015fik. \u018fg\u0259r Az\u0259rbaycan Ordusunu bu g\u00fcn v\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qalib g\u0259ldiyimiz h\u0259min vaxt\u0131n silahlar\u0131 v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259ti il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 ets\u0259k, haz\u0131rda biz bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 g\u00fccl\u00fcy\u00fck. Z\u0259nnimc\u0259, bu, v\u0259ziyy\u0259ti qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259tdir. Ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 oldu\u011funu dem\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m, amma bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, biz\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u0259 inanma\u011fa \u0259sas verir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ax\u0131, bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 regionumuzda Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 bir \u00e7ox h\u0259y\u0259canl\u0131 prosesl\u0259r d\u0259 ba\u015f verib, diplomatik olaraq qeyd edim ki, onlar Erm\u0259nistanla ba\u011fl\u0131 deyil v\u0259 biz b\u00fct\u00fcn bu a\u011f\u0131r s\u0131naqlardan layiqinc\u0259, \u00f6z vicdan\u0131m\u0131zla, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, l\u0259yaq\u0259timizl\u0259 kompromis\u0259 getm\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131q. Ham\u0131ya, kim\u0259 laz\u0131md\u0131rsa s\u00fcbut etdik ki, biz\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r v\u0259 biz kobudlu\u011fa, h\u0259yas\u0131zl\u0131\u011fa v\u0259 dikt\u0259 c\u0259hdl\u0259rin\u0259 d\u00f6zm\u0259y\u0259c\u0259yik. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259ti olan orduya malik olmaq laz\u0131md\u0131r. M\u0259n Yeni il m\u00fcraci\u0259timd\u0259 bildirdim ki, biz m\u00fcharib\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015fm\u0131r\u0131q v\u0259 bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bel\u0259dir. Hesab edir\u0259m v\u0259 \u00fcmidvaram ki, m\u00fcharib\u0259l\u0259r arxada qal\u0131b, amma he\u00e7 kim z\u0259man\u0259t ver\u0259 bilm\u0259z. Ax\u0131, biz d\u00fcnyada hadis\u0259l\u0259rin nec\u0259 d\u0259yi\u015fdiyini g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bir daha dedikl\u0259rim\u0259 qay\u0131daraq qeyd edir\u0259m ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 &#8211; onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 art\u0131q rudiment\u0259 \u00e7evrilib. H\u0259r \u015fey o q\u0259d\u0259r k\u00f6hn\u0259lib ki, onlara istinad etm\u0259k, sad\u0259c\u0259, qeyri-ciddidir, bundan yap\u0131\u015f\u0131b qalanlar is\u0259, sad\u0259c\u0259, k\u00f6hn\u0259 reall\u0131qda ya\u015fay\u0131rlar. \u0130ndi yeni reall\u0131q m\u00f6vcuddur, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, onu b\u00f6y\u00fck \u00f6lk\u0259l\u0259r yarad\u0131r, amma \u0259g\u0259r \u00f6lk\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck deyils\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n siyasi, h\u0259rbi v\u0259 iqtisadi potensiala malikdirs\u0259, onda o da yeni reall\u0131\u011f\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259 bil\u0259r. Z\u0259nnimc\u0259, bizim \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki Q\u0259l\u0259b\u0259miz, &#8211; m\u0259n bunu bir d\u0259f\u0259 demi\u015f\u0259m, &#8211; h\u0259m siyasi, h\u0259m d\u0259 xarakterli \u00e7ox b\u00f6y\u00fck laylar\u0131 yerind\u0259n oynad\u0131b. Y\u0259qin ki, bir \u00e7oxlar\u0131 bizim u\u011furumuzu t\u0259krar etm\u0259k ist\u0259rdi, amma bu, he\u00e7 kim\u0259 m\u00fcy\u0259ss\u0259r olmay\u0131b. \u00dcmidvaram ki, bu g\u00fcn h\u0259l\u0259 d\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259r anlayacaqlar ki, m\u00fcharib\u0259 bir \u00f6lk\u0259 v\u0259 yaxud insan\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259n pis \u015feydir. M\u0259n bunu tam m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 deyir\u0259m. Bu, \u0259n pis say\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u018fn yax\u015f\u0131 is\u0259, s\u00fclhd\u00fcr. Amma s\u00fclh olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc olmal\u0131san, bel\u0259likl\u0259, bu istiqam\u0259td\u0259 f\u0259aliyy\u0259timizi davam etdir\u0259c\u0259yik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Mir\u015fahin A\u011fayev: C\u0259nab Prezident, \u0259slind\u0259, m\u0259n moderator olaraq s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rimd\u0259n sui-istifad\u0259 etm\u0259li olaca\u011fam. Ona g\u00f6r\u0259 ki, indi bu sual\u0131 verm\u0259s\u0259m, sonradan bu m\u00f6vzuya qay\u0131tmaq \u00e7\u0259tin olacaq. El\u0259 bu kontekstd\u0259 soru\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m, Az\u0259rbaycanda m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 &#8211; h\u0259m daxili t\u0259l\u0259bat\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si, h\u0259m d\u0259 ixrac bax\u0131m\u0131ndan h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 m\u0259hsullar\u0131n istehsal\u0131 sah\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259timiz nec\u0259dir?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev: Biz son vaxtlar bu istiqam\u0259t\u0259 yeni prizmadan yana\u015fma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q v\u0259 m\u0259nim g\u00f6st\u0259ri\u015fiml\u0259 \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259r bu sah\u0259y\u0259 c\u0259lb olunublar. Bildiyiniz kimi, m\u0259nim S\u0259r\u0259ncam\u0131mla h\u0259l\u0259 20 il bundan \u0259vv\u0259l M\u00fcdafi\u0259 S\u0259nayesi Nazirliyi yarad\u0131landa, o vaxt biz bunu d\u00f6vl\u0259t inhisar\u0131nda olan sah\u0259 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirirdik. Ancaq ill\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 baxd\u0131qda g\u00f6rd\u00fck ki, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 apar\u0131c\u0131 rollarda \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259rdir. Bir d\u0259 ki, \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259ri bu i\u015f\u0259 c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 biz d\u00f6vl\u0259t \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n y\u00fck\u00fc d\u0259, maliyy\u0259 y\u00fck\u00fcn\u00fc d\u0259 azaltm\u0131\u015f ola bil\u0259rik. Ona g\u00f6r\u0259 son iki il \u0259rzind\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259ti il\u0259 b\u0259rab\u0259r \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259 imkanlar verildi. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r 15 \u015firk\u0259t\u0259 lisenziya verilib, t\u0259bii ki, bu sah\u0259 lisenziya t\u0259l\u0259b ed\u0259n sah\u0259dir. Art\u0131q 7 \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259t h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 m\u0259hsulun istehsal\u0131na ba\u015flay\u0131b. \u018fg\u0259r biz qoyulan s\u0259rmay\u0259nin h\u0259cmin\u0259 baxsaq g\u00f6r\u0259rik ki, yeni istehsal sah\u0259l\u0259ri yaratmaq v\u0259 m\u00f6vcud olanlar\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 2024-2025-ci ill\u0259rd\u0259 bir milyard manat d\u0259y\u0259rind\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyulub. Bunun da yar\u0131s\u0131 \u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulubdur. Yen\u0259 d\u0259 bu sah\u0259 ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn bir q\u0259d\u0259r qapal\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f m\u0259lumat verilmir. Ancaq bu proses \u00e7ox geni\u015f v\u00fcs\u0259t al\u0131b.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Biz ke\u00e7\u0259n il 1,4 milyard manat d\u0259y\u0259rind\u0259 h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 m\u0259hsul istehsal etmi\u015fik. Onun b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 verilib, bir hiss\u0259si is\u0259 ixrac edilib. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan 20-y\u0259 yax\u0131n \u00f6lk\u0259y\u0259 h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 m\u0259hsullar ixrac edir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Yenilikl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 odur ki, biz b\u00f6y\u00fck, d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycanda birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r yaratm\u0131\u015f\u0131q. Burada h\u0259m pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131, artilleriya qur\u011fular\u0131, dig\u0259r vasit\u0259l\u0259r, silah-sursat istehsal\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Biz bu sah\u0259y\u0259 bir ne\u00e7\u0259 prizmadan bax\u0131r\u0131q. Birincisi, daxili istehlak\u0131 daxili istehsalla maksimum t\u0259min etm\u0259k. \u0130kincisi, b\u00f6y\u00fck s\u0259naye sah\u0259si yaratmaq. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, m\u00fcasir kadr potensial\u0131 yaratmaq v\u0259 ixrac imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kdir ki, bu sah\u0259y\u0259, eyni zamanda, g\u0259lir g\u0259tir\u0259n sah\u0259 kimi baxma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 m\u0259qs\u0259d ancaq idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmaq idi. Bu g\u00fcn is\u0259 biz buna, o c\u00fcml\u0259d\u0259n biznes istiqam\u0259ti kimi bax\u0131r\u0131q. \u00c7\u00fcnki d\u00fcnyada, \u0259fsuslar olsun ki, m\u00fcharib\u0259l\u0259rin say\u0131 art\u0131r, h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 m\u0259hsullara t\u0259l\u0259bat art\u0131r. Onlar\u0131n qiym\u0259ti k\u0259skin art\u0131b. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, sursatlar\u0131n qiym\u0259ti k\u0259skin art\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ valyuta m\u0259nb\u0259yi ola bil\u0259r v\u0259 qoydu\u011fum q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli h\u0259d\u0259f ixrac\u0131 bir milyard dollara \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, biz bu r\u0259q\u0259m\u0259 \u00fc\u00e7-d\u00f6rd il\u0259 \u00e7ata bil\u0259rik. Bu, tam reald\u0131r. Xarici \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259n d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck maraq var, yerli \u015firk\u0259tl\u0259r d\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259yirl\u0259r. Y\u0259ni \u0259min\u0259m ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259ti bu sah\u0259d\u0259 ged\u0259n i\u015fl\u0259rl\u0259 tan\u0131\u015f olacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Nadia Cani:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, m\u0259n \u0259slind\u0259 ordu il\u0259 ba\u011fl\u0131 cavab\u0131n\u0131za qay\u0131tmaq ist\u0259yir\u0259m. \u00c7\u00fcnki Siz Yeni il m\u00fcraci\u0259tinizd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir silahlar hesab\u0131na h\u0259rbi imkanlar\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirdiyini qeyd etdiniz, eyni zamanda, m\u00fcharib\u0259nin art\u0131q ke\u00e7mi\u015fd\u0259 qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 dediniz. D\u00fcnyada bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259nin \u201cg\u00fcc haql\u0131d\u0131r\u201d \u015f\u00fcar\u0131n\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k silahlanman\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir \u015f\u0259raitd\u0259 bu mesajlar aras\u0131nda tarazl\u0131\u011f\u0131 nec\u0259 qoruyursunuz?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Bildirdiyim kimi, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcququn norma v\u0259 prinsipl\u0259ri faktiki olaraq i\u015fl\u0259mir. Az\u0259rbaycan is\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn i\u015fl\u0259m\u0259m\u0259sinin ilk qurbanlar\u0131ndan biri olmu\u015fdur. Torpaqlar\u0131m\u0131z i\u015f\u011fal edildikd\u0259n sonra Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rimizd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul etdi. Lakin bu q\u0259tnam\u0259l\u0259r 27 il \u0259rzind\u0259 ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qald\u0131 v\u0259 \u0259g\u0259r biz \u00f6z torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fcc yolu il\u0259 azad etm\u0259s\u0259ydik, onlar \u0259b\u0259di olaraq icras\u0131z qalacaqd\u0131. Bizim m\u00fcharib\u0259miz \u0259dal\u0259tli m\u00fcharib\u0259 idi v\u0259 biz \u00f6z \u0259razimizd\u0259 vuru\u015furduq. Biz he\u00e7 bir ba\u015fqa \u00f6lk\u0259ni i\u015f\u011fal etm\u0259mi\u015fik, he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259y\u0259 h\u00fccum etm\u0259mi\u015fik. H\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 BMT Nizamnam\u0259sinin 51-ci madd\u0259sin\u0259, x\u00fcsusil\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 h\u00fcququna \u0259saslanaraq h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n be\u015f il ke\u00e7diyini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t, o c\u00fcml\u0259d\u0259n apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar yeni reall\u0131qlar\u0131 q\u0259bul edib. Bel\u0259likl\u0259, biz yerind\u0259c\u0259 reall\u0131q yaratd\u0131q. M\u0259n bunu art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 xat\u0131rlatm\u0131\u015fam &#8211; ovaxtk\u0131 AT\u018fT-in Minsk qrupu il\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim zaman\u0131 onlar Az\u0259rbaycana reall\u0131qlar\u0131 q\u0259bul etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edirdil\u0259r. T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259ri, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn pozulmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn arqumentl\u0259rim is\u0259 yen\u0259 d\u0259 q\u0259ti s\u0259ssizlik il\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131rd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bel\u0259likl\u0259, \u201cyerd\u0259ki reall\u0131qlar\u201d m\u0259s\u0259l\u0259si ortaya qoyulmu\u015fdu. M\u0259n d\u0259 dedim: yax\u015f\u0131, onda biz bu reall\u0131qlar\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yik. Biz bunu etdik v\u0259 bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya bunu tan\u0131y\u0131r. Qondarma \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Respublikas\u0131\u201d he\u00e7 kim t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmam\u0131\u015fd\u0131, bu, qeyri-qanuni bir qurum idi. Lakin bizim Q\u0259l\u0259b\u0259miz v\u0259 azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 suverenliyimiz b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya, el\u0259c\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131n\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Eyni zamanda, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r son d\u0259r\u0259c\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf edir. Beyn\u0259lxalq h\u00fcquq faktiki olaraq i\u015fl\u0259m\u0259s\u0259 d\u0259, beyn\u0259lxalq arenadak\u0131 \u0259sas oyun\u00e7ular, &#8211; \u0259n az\u0131 zahir\u0259n, &#8211; beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa sadiq olduqlar\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar v\u0259 qeyri-qanuni add\u0131mlar atark\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 terminologiya il\u0259 manipulyasiya etm\u0259y\u0259 can at\u0131rd\u0131lar, \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yinetm\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131ndan istifad\u0259 edilirdi, lakin bu prinsipin d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tirm\u0259m\u0259li oldu\u011fu is\u0259 ya n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131r, ya da bil\u0259r\u0259kd\u0259n g\u00f6zard\u0131 edilirdi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Amma h\u0259r hans\u0131 \u0259razi iddias\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u201c\u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yinetm\u0259\u201d b\u0259han\u0259si Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox yax\u015f\u0131 tan\u0131\u015fd\u0131r. Biz haql\u0131 oldu\u011fumuzu d\u00fcnyaya izah etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fark\u0259n, \u201c\u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yinetm\u0259 prinsipi d\u00f6vl\u0259tin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 qoyula bilm\u0259z v\u0259 t\u0259cav\u00fczkar separatizm q\u0131nanmal\u0131d\u0131r\u201d dey\u0259rk\u0259n, yen\u0259 q\u0259ti s\u0259ssizlik, laqeydlik v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 bir q\u0259d\u0259r d\u0259 t\u0259k\u0259bb\u00fcrl\u0259 \u00fczl\u0259\u015firdik, ta ki biz torpaqlarda vuru\u015fub d\u00fc\u015fm\u0259ni m\u0259\u011flub ed\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r. Ondan sonra v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fdi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Amma bir daha deyir\u0259m, bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l b\u0259zi d\u00fc\u015fm\u0259nc\u0259sin\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri yar\u0131m-beyn\u0259lxalq h\u00fcquq d\u00fcsturlar\u0131 il\u0259 \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259y\u0259 c\u0259hdl\u0259r olurdusa, indi bel\u0259 deyil. \u0130ndi is\u0259 he\u00e7 k\u0259s kim n\u0259 deyir, hans\u0131 t\u0259\u015fkilat hans\u0131 q\u0259tnam\u0259ni q\u0259bul edir kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t vermir. D\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r &#8211; m\u00fcharib\u0259l\u0259r, m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. B\u0259s, guya demokratik Avropada n\u0259 deyirl\u0259r? \u201cBiz narahat\u0131q, v\u0259ziyy\u0259ti izl\u0259yirik, m\u00f6vqeyimizi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iririk\u201d. Beyn\u0259lxalq h\u00fcquq pozulanda g\u00fccl\u00fc olan haql\u0131d\u0131r. Bu, bizim se\u00e7imimiz deyil. Biz h\u0259r zaman h\u0259qiq\u0259t\u0259 sadiq olmu\u015fuq, h\u0259m\u00e7inin h\u0259r zaman \u0259dal\u0259t\u0259 sadiq olmu\u015fuq. Biz he\u00e7 vaxt \u0259dal\u0259t\u0259 uy\u011fun olmayan he\u00e7 bir \u015fey etm\u0259mi\u015fik. G\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r tarixi, h\u00fcquqi v\u0259 insani \u0259dal\u0259t\u0259 \u0259saslan\u0131b. Lakin d\u00fcnya d\u0259yi\u015fib. Biz ka\u011f\u0131z &#8211; BMT Nizamnam\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 olan d\u00fcnyada ya\u015fam\u0131r\u0131q, torpaq \u00fcz\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, g\u00fccl\u00fc olmal\u0131y\u0131q, biz d\u0259 bunu etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. M\u0259n h\u0259r bir \u00f6lk\u0259y\u0259 bunu t\u00f6vsiy\u0259 edir\u0259m.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Elmira Musazad\u0259:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, icaz\u0259nizl\u0259, regional m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 aid daha bir sual verim. Y\u0259qin son zamanlar\u0131n \u0259n k\u0259skin m\u00fcnaqi\u015f\u0259si Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki v\u0259ziyy\u0259tdir v\u0259 s\u00f6zs\u00fcz ki, Q\u0259zza sektorundak\u0131 \u015f\u0259raitdir. Az\u0259rbaycan \u00e7ox az \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir, ola bil\u0259r h\u0259tta yegan\u0259 d\u00f6vl\u0259tdir ki, h\u0259m \u0130sraild\u0259, h\u0259m d\u0259 \u0259r\u0259b, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu t\u0259r\u0259fda\u015f kimi q\u0259bul edilir. Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259ziyy\u0259tin sabitl\u0259\u015fm\u0259si \u00fczr\u0259 h\u0259r hans\u0131 \u0259m\u0259liyyatlarda potensial i\u015ftirak\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilir? Ola bil\u0259r ki, beyn\u0259lxalq mandat v\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 Az\u0259rbaycan s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:\u00a0<\/strong>Biz\u0259 bel\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r daxil olub. T\u0259bii, bununla ba\u011fl\u0131 q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l biz ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259liyik ki, \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n mandat\u0131 nec\u0259 olacaq v\u0259 hans\u0131 n\u00f6v \u0259m\u0259liyyatlar ola bil\u0259r. Bizim \u0130raqda, buna q\u0259d\u0259r is\u0259 h\u0259m Kosovoda, h\u0259m d\u0259 \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 \u018ffqan\u0131standa s\u00fclhm\u0259raml\u0131 \u0259m\u0259liyyatlarda i\u015ftirak etm\u0259k t\u0259cr\u00fcb\u0259miz var, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin strukturunu \u00e7ox g\u00f6z\u0259l bilirik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Q\u0259zza sektorunda v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259, z\u0259nnimizc\u0259, kimin mandat ver\u0259c\u0259yi v\u0259 onun nec\u0259 olaca\u011f\u0131 indiy\u0259d\u0259k ayd\u0131n deyil. Bu, s\u00fclhm\u0259raml\u0131 \u0259m\u0259liyyatlar, yaxud s\u00fclh\u00fcn b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 &#8211; ingilisc\u0259 deyildiyi kimi, \u201cpeacekeeping\u201d v\u0259 ya \u201cpeace enforcement\u201d olacaq. Bunlar iki ayr\u0131-ayr\u0131 m\u0259fhumlard\u0131r. T\u0259bii ki, biz ikinciy\u0259 haz\u0131r deyilik v\u0259 h\u0259tta he\u00e7 vaxt \u00f6z i\u015ftirak\u0131m\u0131z\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmam\u0131\u015f\u0131q. \u018ffqan\u0131standa bizim s\u00fclhm\u0259raml\u0131 missiyam\u0131za g\u0259ldikd\u0259, xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n v\u0259 o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u00f6vqeyimiz say\u0259sind\u0259 bizim he\u00e7 bir z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259nimiz olmad\u0131. Y\u0259ni b\u00fct\u00fcn bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 qurban verm\u0259dik, m\u0259hz ona g\u00f6r\u0259 ki, \u00f6z funksiyam\u0131z\u0131 strateji obyektl\u0259rin qorunmas\u0131nda g\u00f6r\u00fcrd\u00fck. Biz he\u00e7 vaxt d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259dik v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k m\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Amerikal\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ikinci amil ondan ibar\u0259t idi ki, m\u0259nim \u00f6lk\u0259m t\u0259cav\u00fczd\u0259n z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u00fcb, Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck qurbanlar verib. Bununla bel\u0259, az olmas\u0131na baxmayaraq, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 d\u0259 qurbanlar olub. Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn qiym\u0259tlidir. Biz kimins\u0259 namin\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 risk\u0259 atmaq niyy\u0259tind\u0259 deyilik. Bizim ba\u015f\u0131m\u0131z b\u0259lada olanda \u00f6z taleyimizin h\u00f6km\u00fcn\u0259 burax\u0131lm\u0131\u015fd\u0131q. He\u00e7 kim bizi m\u00fcdafi\u0259 etmirdi. O c\u00fcml\u0259d\u0259n F\u0259l\u0259stin\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u00f6rm\u0259tim\u0259 v\u0259 d\u0259rdl\u0259rin\u0259 \u015f\u0259rik olma\u011f\u0131ma r\u0259\u011fm\u0259n. Ax\u0131, F\u0259l\u0259stin d\u0259 bizi el\u0259 d\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etmirdi. B\u0259li, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ham\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259diyi q\u0259tnam\u0259l\u0259ri var idi. Biz buna g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 minn\u0259tdar\u0131q, eynil\u0259 Az\u0259rbaycan da h\u0259m BMT-d\u0259, h\u0259m Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda, h\u0259m d\u0259 \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131nda h\u0259mi\u015f\u0259 F\u0259l\u0259stini v\u0259 F\u0259l\u0259stin d\u00f6vl\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yib. Az\u0259rbaycanda F\u0259l\u0259stinin s\u0259firliyi d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 say\u0259sind\u0259. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259nim m\u00f6vqeyim h\u0259mi\u015f\u0259 ondan ibar\u0259t olub ki, \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259rinin m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini \u0259r\u0259b d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u00f6zl\u0259ri h\u0259ll etm\u0259lidir. \u0130ndiy\u0259d\u0259k d\u0259rind\u0259n inan\u0131ram ki, qeyri-\u0259r\u0259b m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259r parovozun \u00f6n\u00fcnd\u0259 qa\u00e7mamal\u0131d\u0131r. Bu, he\u00e7 bir yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 verm\u0259z. \u018fr\u0259b Liqas\u0131 var, \u018fr\u0259b Liqas\u0131n\u0131n m\u00f6vqeyi m\u00f6vcuddur, o, yet\u0259rinc\u0259 ayd\u0131nd\u0131r v\u0259 biz buna uy\u011fun h\u0259r\u0259k\u0259t edirik. \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n q\u0259rarlar\u0131 var v\u0259 biz d\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bu q\u0259rarlar\u0131 q\u0259bul etmi\u015fik v\u0259 buna \u0259m\u0259l edirik. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 laz\u0131ms\u0131z f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259k v\u0259 yen\u0259 d\u0259 parovozun \u00f6n\u00fcnd\u0259 qa\u00e7maq o q\u0259d\u0259r d\u0259 yax\u015f\u0131 m\u0259\u015f\u011fuliyy\u0259t deyil.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 hans\u0131sa f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u00fcmk\u00fcn i\u015ftiraka g\u0259ldikd\u0259, AB\u015e-\u0131n BMT-d\u0259ki s\u0259firliyinin Az\u0259rbaycan\u0131n raz\u0131l\u0131q verm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259yanat\u0131 bizi t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirdi. Biz raz\u0131l\u0131q verm\u0259mi\u015fik v\u0259 diplomatik kanallarla Amerika administrasiyas\u0131na \u00e7atd\u0131rd\u0131q ki, bu c\u00fcr yalan b\u0259yanatlar q\u0259buledilm\u0259zdir, onlar yanl\u0131\u015f m\u0259nz\u0259r\u0259 yarad\u0131r. Ola bil\u0259r ki, bel\u0259 bir c\u0259hd olub, kimi is\u0259 bu proses\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n raz\u0131l\u0131q verdiyini deyibl\u0259r. \u0130stisna etmir\u0259m ki, \u0259g\u0259r bel\u0259 olubsa, bu, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 he\u00e7 bir v\u0259chl\u0259 q\u0259bul edil\u0259 bilm\u0259z. Biz 20 sualdan ibar\u0259t m\u00fcraci\u0259t t\u0259rtib etdik v\u0259 onu Amerika t\u0259r\u0259fin\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131q. Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilm\u0259yinc\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r hans\u0131 missiyada he\u00e7 bir i\u015ftirak\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmur. Bel\u0259likl\u0259, sa\u011f olun ki, siz bu sual\u0131 verdiniz, \u00e7\u00fcnki xarici m\u0259tbuatda bu m\u00f6vzuda \u00e7oxlu sayda \u015fayi\u0259l\u0259r dola\u015f\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 Amerika diplomatiyas\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259kr\u00fctb\u0259li m\u0259murunun bu c\u00fcr m\u0259suliyy\u0259tsiz v\u0259 yalan b\u0259yanatlar verdiyi vaxt. Bu, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259 imkan verdi ki, ist\u0259r bizim, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 beyn\u0259lxalq auditoriyan\u0131n diqq\u0259tin\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bizim m\u00f6vqeyimizi \u00e7atd\u0131r\u0131m.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Murad H\u00fcseynov:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 ildir ki, Az\u0259rbaycan b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verir, bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259yir. Sizin fikrinizc\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf modelind\u0259 b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131 rolu oynayacaq? Bir az \u0259vv\u0259l h\u0259mkar\u0131m\u0131n sual\u0131na cavab ver\u0259nd\u0259 Siz informasiya texnologiyalar\u0131na, s\u00fcni intellekt texnologiyalar\u0131na toxundunuz. B\u0259rpaolunan enerjinin bu sah\u0259y\u0259 t\u00f6hf\u0259si varm\u0131?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, m\u00fctl\u0259q var. Biz bu proses\u0259 ba\u015flayanda, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0259sas g\u00fcdd\u00fcy\u00fcm\u00fcz m\u0259qs\u0259d t\u0259bii imkanlar\u0131m\u0131zdan maksimum istifad\u0259 etm\u0259k idi. \u00c7\u00fcnki beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar art\u0131q bizim potensial\u0131m\u0131z\u0131 d\u0259rind\u0259n t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k t\u0259sbit edibl\u0259r. Bizim t\u0259kc\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisi potensial\u0131m\u0131z 150 giqavatdan \u00e7oxdur. G\u00fcn\u0259\u015fli g\u00fcnl\u0259r d\u0259, Allaha \u015f\u00fck\u00fcr, \u00e7oxdur, h\u0259m Bak\u0131da, h\u0259m b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rimizd\u0259. X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin k\u00fcl\u0259k enerjisi potensial\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 bundan istifad\u0259 etm\u0259m\u0259k g\u00fcnah olard\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Biz bu imkanlar\u0131 d\u00fcnya energetika al\u0259min\u0259 t\u0259qdim ed\u0259nd\u0259 onlardan b\u00f6y\u00fck maraq g\u00f6rd\u00fck. Bu g\u00fcn bizim \u0259sas investorumuz Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rinin \u201cMasdar\u201d \u015firk\u0259tidir, hans\u0131 ki, birinci G\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyas\u0131n\u0131 in\u015fa edib, 230 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259. \u0130kinci stansiya yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 istismara veril\u0259c\u0259k. Burada da investor S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n \u201cACWA Power\u201d \u015firk\u0259tidir. O da 240 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olan stansiyad\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6y\u00fck stansiyan\u0131 bp \u015firk\u0259ti C\u0259bray\u0131l rayonunda in\u015fa etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b, o da 240 meqavatd\u0131r. Bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, ba\u015flan\u011f\u0131cd\u0131r. Eyni zamanda, \u00c7in v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259ri d\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Biz Az\u0259rbaycan \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 d\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdik v\u0259 bu sah\u0259 g\u0259lirli oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 laz\u0131m oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn onlara da m\u00fcraci\u0259t etdik v\u0259 art\u0131q yerli \u015firk\u0259tl\u0259r d\u0259 bu i\u015fl\u0259r\u0259 qo\u015fulublar. H\u0259tta ke\u00e7\u0259n ilin sonunda m\u0259n C\u0259bray\u0131lda iki stansiyan\u0131n t\u0259m\u0259lini d\u0259 qoydum.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n x\u0259rit\u0259si t\u0259sdiql\u0259nib, h\u0259m quruda, h\u0259m d\u0259 d\u0259nizd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n azad edilmi\u015f torpaqlarda. Haz\u0131rda bizim \u0259sas v\u0259zif\u0259miz enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rini q\u0259buletm\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kdir. \u00c7\u00fcnki m\u00f6vcud olan planlara g\u00f6r\u0259, 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r 6000 meqavat, 2032-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r is\u0259 8000 meqavat G\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k v\u0259 su enerjisi bizim sistemimiz\u0259 daxil edil\u0259c\u0259k. Y\u0259ni bunu q\u0259bul etm\u0259k, h\u0259zm etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn biz enerji sistemimizi g\u00fccl\u0259ndirm\u0259liyik. Buna \u201cEnergy Grid\u201d deyirl\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bununla paralel olaraq batareya saxlanc sisteml\u0259ri d\u0259 qurulmal\u0131d\u0131r. Biz ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 xarici \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdik ki, onlar investor kimi bu i\u015fi g\u00f6rs\u00fcnl\u0259r. Amma g\u00f6rd\u00fck ki, b\u00f6y\u00fck maraq yoxdur. Y\u0259ni d\u00f6vl\u0259t x\u0259tti il\u0259 t\u0259xmin\u0259n 250 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 birinci batareyalar art\u0131q qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, amma daha da \u00e7ox olacaq. \u00c7\u00fcnki bizim, yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli planlar\u0131m\u0131z 8 giqavat enerji \u0259ld\u0259 etm\u0259kdir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u018fmin\u0259m ki, biz bunu ed\u0259c\u0259yik. \u00c7\u00fcnki art\u0131q kontraktlar imzalan\u0131b, anla\u015fma memorandumlar\u0131 yox, kontraktlar, bu, art\u0131q h\u00fcquqi \u00f6hd\u0259likdir. Bu, biz\u0259 n\u0259 ver\u0259c\u0259k? T\u0259bii ki, enerji \u00fc\u00e7\u00fcn istehlak olunan qaza q\u0259na\u0259t v\u0259 m\u00f6vcud olan qaz\u0131 da ixrac etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar olacaq. Biz bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00f6vcud qaz infrastrukturumuzu geni\u015fl\u0259ndiririk, Az\u0259rbaycanda yox, ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259. Bu, imkan ver\u0259c\u0259k ki, biz t\u0259miz enerjini ixrac ed\u0259 bil\u0259c\u0259yik v\u0259 bildiyiniz kimi, Qara d\u0259niz kabel layih\u0259si var. Onun texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rmas\u0131 haz\u0131r olsa da, maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259ri h\u0259l\u0259lik ayd\u0131n deyil. Bizim m\u00f6vqeyimiz bel\u0259dir ki, biz enerjini burada istehsal edirik, yeni \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc x\u0259tl\u0259ri G\u00fcrc\u00fcstan s\u0259rh\u0259din\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7atd\u0131r\u0131r\u0131q. \u00c7\u00fcnki yeni x\u0259tl\u0259r laz\u0131md\u0131r. Qalan\u0131 is\u0259 art\u0131q o biri \u00f6lk\u0259l\u0259rin maliyy\u0259 \u00f6hd\u0259liyi olmal\u0131d\u0131r. Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, qeyd etdiyim kimi, Qazax\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan il\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin alt\u0131 il\u0259 kabelin tikintisini d\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131rd\u0131q. Burada da indi texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rma gedir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olan variant, ya da h\u0259r bir variant birlikd\u0259 d\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, bu, enerjini burada istehlak etm\u0259kdir. Burada da yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, s\u00fcni intellekt v\u0259 data m\u0259rk\u0259zl\u0259ri \u0259n \u00e7ox enerji t\u0259l\u0259b ed\u0259n layih\u0259l\u0259rdir. Yen\u0259 d\u0259 n\u0259 C\u0259nubi Qafqazda, n\u0259 Orta Asiyada, n\u0259 yax\u0131n qon\u015fuluqda bizim q\u0259d\u0259r s\u0259rb\u0259st enerji g\u00fcc\u00fc ola bil\u0259c\u0259k ikinci \u00f6lk\u0259 yoxdur. \u00c7\u00fcnki b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r elektrik\u0259 \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn xaricd\u0259n t\u0259bii qaz al\u0131r, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r xaricd\u0259n elektrik enerjisi al\u0131r, \u00e7\u00fcnki \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7atm\u0131r. Biz is\u0259 h\u0259m enerji sat\u0131r\u0131q, h\u0259m ixrac edirik &#8211; h\u0259m qaz, h\u0259m neft, h\u0259m neft m\u0259hsullar\u0131, h\u0259m neft-kimya m\u0259hsullar\u0131, h\u0259m d\u0259 \u0259sas xammal olan t\u0259bii qaz g\u00fcbr\u0259l\u0259ri. Y\u0259ni bizd\u0259 b\u00fct\u00fcn sikl tam formala\u015f\u0131b: h\u0259m daxili istehlak, h\u0259m ixrac.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ona g\u00f6r\u0259 biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu istiqam\u0259td\u0259 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259timizi davam etdir\u0259c\u0259yik. Bu g\u00fcn bu sah\u0259y\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoymaq ist\u0259y\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259rin say\u0131 o q\u0259d\u0259rdir ki, yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, bax, bizim bu enerji m\u0259rk\u0259zl\u0259rimiz bunu h\u0259zm ed\u0259 bilmir. Ona g\u00f6r\u0259 biz \u201cEnergy Grid\u201d, y\u0259ni enerji m\u0259rk\u0259zl\u0259rini o q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u0259ndirm\u0259liyik ki, n\u0259inki 8, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259tta 20, 30, 40 giqavat q\u0259bul ed\u0259 bil\u0259k v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>M\u00fcmtaz X\u0259lilzad\u0259:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir n\u0259qliyyat infrastrukturu. Siz h\u0259mkar\u0131m\u0131n suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131rark\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 q\u0131saca da olsa toxundunuz. M\u0259n ist\u0259rdim, daha geni\u015f \u015f\u0259rh ver\u0259siniz. \u00c7\u00fcnki h\u0259m Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir n\u0259qliyyat infrastrukturu, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Bak\u0131n\u0131n n\u0259qliyyat infrastrukturunun t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 hans\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k, hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub? Z\u0259hm\u0259t olmasa, bu bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259rsiniz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, biz Bak\u0131da bir \u00e7ox \u00f6n\u0259mli n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rini icra etdik, m\u0259n onlar\u0131n b\u0259zil\u0259rini sadalad\u0131m. Bu, biz\u0259 imkan verdi ki, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0131xaclardan s\u0131\u011fortalayaq. Ancaq inki\u015faf g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r, \u0259hali art\u0131r, ma\u015f\u0131nlar\u0131n say\u0131 art\u0131r. H\u0259r il \u00f6lk\u0259miz\u0259 on minl\u0259rl\u0259 yeni avtomobil g\u0259tirilir. Onlar\u0131n istismar m\u00fcdd\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 indi m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r d\u0259 qoyulur. Yerli avtomobil istehsal\u0131 art\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 m\u00f6vcud yol infrastrukturu art\u0131q biz\u0259 kifay\u0259t etmir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Onu da bilm\u0259liyik ki, biz Bak\u0131n\u0131n tarixi memarl\u0131q ansambl\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259 bilm\u0259rik. Yol-n\u0259qliyyat sisteminin idar\u0259 edilm\u0259si v\u0259 mikromobillik, y\u0259ni ictimai n\u0259qliyyata \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si bir \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu ola bil\u0259r. Bu istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 bizim R\u0259q\u0259msal \u0130nki\u015faf v\u0259 N\u0259qliyyat Nazirliyi beyn\u0259lxalq m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259yir. Art\u0131q Bak\u0131n\u0131n yeni yol infrastrukturunun x\u0259rit\u0259si t\u0259sdiql\u0259ndi. Qeyd etdiyim kimi, 10 yeni metro stansiyas\u0131n\u0131n yeri d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olundu. O yerl\u0259r art\u0131q onlar\u0131n s\u0259r\u0259ncam\u0131na verildi. Bundan ba\u015fqa, \u0259lav\u0259 iki depo da tikil\u0259c\u0259k. M\u00f6vcud olan metro stansiyalar\u0131nda optimalla\u015fma layih\u0259l\u0259ri icra edilir. M\u0259n qeyd etdim, son 20 il \u0259rzind\u0259 yeddi metro stansiyas\u0131 tikilib. \u018fg\u0259r onlar tikilm\u0259s\u0259ydi, g\u00f6r\u00fcn, indi v\u0259ziyy\u0259t nec\u0259 olacaqd\u0131?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Mikromobillik, piyadalar \u00fc\u00e7\u00fcn daha geni\u015f m\u0259kan\u0131n verilm\u0259si v\u0259 b\u0259zi k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rin ancaq piyadalar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015fkili prosesi davam edir v\u0259 yax\u0131n aylarda ictimaiyy\u0259t bunu g\u00f6r\u0259c\u0259k. Eyni zamanda, Bak\u0131da yeni ictimai yerl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 \u00e7ox geni\u015f v\u00fcs\u0259t al\u0131b. Yeni parklar, ictimai zonalar, istirah\u0259t zonalar\u0131 yarad\u0131ld\u0131qda m\u00fctl\u0259q onun n\u0259qliyyat infrastrukturu da paralel olaraq \u00f6z h\u0259llini tap\u0131r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, biz bunu M\u0259rk\u0259zi Park\u0131n timsal\u0131nda g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. Vaxtil\u0259 \u00e7ox ensiz, dar k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r idi. \u0130ndi \u00e7ox geni\u015f k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r v\u0259 faktiki olaraq bu istiqam\u0259td\u0259, y\u0259ni Heyd\u0259r \u018fliyev Saray\u0131ndan da yuxar\u0131 istiqam\u0259t\u0259 getm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox geni\u015f imkanlar yarad\u0131l\u0131b.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u201cSovetski\u201d adland\u0131r\u0131lan \u0259razinin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si prosesi davam edir v\u0259 orada da ancaq ictimai yerl\u0259r, parklar sal\u0131nmal\u0131d\u0131r. S\u00fcni g\u00f6ll\u0259r yarad\u0131lacaq v\u0259 n\u0259qliyyat sistemi qurulacaq, o c\u00fcml\u0259d\u0259n metro stansiyalar\u0131, A\u011f \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 metro stansiya. \u0130ndi velosiped zolaqlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bilir\u0259m, b\u0259zil\u0259ri bundan naraz\u0131d\u0131r. Amma inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 baxsaq g\u00f6r\u0259rik ki, bu da bir \u00e7\u0131x\u0131\u015f yoludur. \u00c7\u00fcnki bu, h\u0259m sa\u011flaml\u0131qd\u0131r, h\u0259m d\u0259 ki, t\u0131xaclara qar\u015f\u0131 \u00f6n\u0259mli bir vasit\u0259 olacaq. T\u0259bii olaraq ictimai n\u0259qliyyat ist\u0259diyimiz s\u0259viyy\u0259d\u0259 olan zaman, \u0259lb\u0259tt\u0259, ictimai n\u0259qliyyatdan istifad\u0259 etm\u0259k \u0259n yax\u015f\u0131 variant ola bil\u0259r. Biz bunu etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, h\u0259r il Bak\u0131ya y\u00fczl\u0259rl\u0259 yeni avtobus g\u0259tirilir. Haz\u0131rda havan\u0131 \u00e7irkl\u0259ndirm\u0259y\u0259n elektrobuslar istehsal olunur. H\u0259m d\u00f6vl\u0259t, h\u0259m d\u0259 \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259r il y\u00fczl\u0259rl\u0259 yeni avtobus g\u0259tiril\u0259c\u0259k. Biz Bak\u0131n\u0131n t\u0131xac problemini bel\u0259 h\u0259ll ed\u0259 bil\u0259rik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">T\u0259bii ki, d\u0259mir yollar\u0131 da \u00f6z rolunu oynamal\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn Bak\u0131-Sumqay\u0131t d\u0259mir yolu f\u0259al i\u015fl\u0259yir. \u018fg\u0259r o yol olmasa, indi t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, n\u0259 ola bil\u0259rdi? Yaxud da ki, Bak\u0131da 50 tunel, ya 50-y\u0259 yax\u0131n k\u00f6rp\u00fc tikilm\u0259s\u0259ydi. Vaxtil\u0259 o dair\u0259l\u0259r var idi, yad\u0131n\u0131zdad\u0131r, ne\u00e7\u0259 dair\u0259 idi?! El\u0259 buradan \u015f\u0259h\u0259r\u0259 ged\u0259nd\u0259 b\u0259lk\u0259 \u00fc\u00e7-d\u00f6rd dair\u0259 var idi. \u0130ndi onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 yox olub, \u0259v\u0259zin\u0259 yol \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259ri yarad\u0131l\u0131b.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Y\u0259ni bu, ciddi m\u0259s\u0259l\u0259dir v\u0259 biz ciddi m\u0259\u015f\u011fuluq, proqram q\u0259bul edilib, v\u0259sait s\u0259f\u0259rb\u0259r olunub. Hesab edir\u0259m ki, n\u00f6vb\u0259ti be\u015f il \u0259rzind\u0259 bu \u0259sas probleml\u0259r \u00f6z h\u0259llini tapmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Nadia Cani: C\u0259nab Prezident, m\u0259n enerji m\u00f6vzusuna qay\u0131tmaq ist\u0259rdim. \u00c7\u00fcnki \u00f6t\u0259n ilin dekabr\u0131nda biz \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bir ilkin \u015fahidi olduq \u2013 yanacaq da\u015f\u0131yan y\u00fck qatar\u0131 Az\u0259rbaycandan G\u00fcrc\u00fcstan vasit\u0259sil\u0259 Erm\u0259nistana ke\u00e7di. H\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan infrastrukturunun yenid\u0259n qurulmas\u0131na yard\u0131m etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259 vasit\u0259sil\u0259 Suriyaya enerji ixrac etdi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259n bilm\u0259k ist\u0259yir\u0259m, Az\u0259rbaycan\u0131n enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n paylanmas\u0131 v\u0259 t\u0259bii qaz istehsal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 strategiyas\u0131 n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? Bu qaz d\u0259hlizl\u0259ri regional inki\u015faf v\u0259 iqtisadi art\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 vacibdir?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev: H\u0259cm v\u0259 co\u011frafiya bax\u0131m\u0131ndan bizim qaz ixrac\u0131m\u0131z art\u0131r. Biz indiy\u0259d\u0259k 11-i m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u0259sasda olmaqla, 14 \u00f6lk\u0259ni qazla t\u0259chiz etmi\u015fik. El\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r var ki, onlar 2024-c\u00fc ild\u0259 bizd\u0259n qaz \u0259ld\u0259 edib, lakin sonra ba\u015fqa m\u0259nb\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar dayand\u0131r\u0131b. Bu, bir n\u00f6v t\u0259l\u0259bata \u0259saslan\u0131r, onlar\u0131n ehtiyac\u0131 olanda biz t\u0259chizata ba\u015flay\u0131r\u0131q, ehtiyac\u0131 olmayanda dayand\u0131r\u0131r\u0131q. Lakin \u00fcmumilikd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n boru k\u0259m\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 qaz n\u0259qlinin co\u011frafi \u0259hat\u0259 dair\u0259si 14 \u00f6lk\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir. Bu il onlara daha iki Avropa \u00f6lk\u0259si \u0259lav\u0259 olunacaq. \u00dcmumilikd\u0259 16 \u00f6lk\u0259 olacaq, bu, boru k\u0259m\u0259ri qaz\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259mdir. D\u00fcnyada he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycan kimi bu q\u0259d\u0259r \u00f6lk\u0259ni boru k\u0259m\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 qazla t\u0259chiz etmir. \u00d6t\u0259n il bizim ixrac\u0131m\u0131z art\u0131m potensial\u0131na malik olmaqla, 25 milyard kubmetrd\u0259n \u00e7ox olub. Bu art\u0131m\u0131n iki m\u0259nb\u0259yi var. Birincisi, m\u0259n s\u00f6yl\u0259diyim kimi, b\u0259rpaolunan enerji. B\u0259rpaolunan enerjimiz n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox olsa, biz ixrac \u00fc\u00e7\u00fcn o q\u0259d\u0259r \u00e7ox qaza q\u0259na\u0259t ed\u0259 bil\u0259rik. \u0130kincisi, m\u00f6vcud v\u0259 yeni yataqlardan yeni hasilat. Bunlar\u0131n aras\u0131nda biz \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d d\u0259rin qaz yata\u011f\u0131ndan yeni hasilat g\u00f6zl\u0259yirik. Bildiyiniz kimi, bu yataqdan \u00e7oxlu neft hasil edilir, h\u0259m\u00e7inin d\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck qaz yataqlar\u0131 var. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 onu \u201cd\u0259rin qaz yata\u011f\u0131\u201d adland\u0131r\u0131rlar. Hasilat\u0131n bu il ba\u015flanmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirik. Biz, h\u0259m\u00e7inin qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dd\u0259 \u0259lav\u0259 h\u0259cmd\u0259 qaz t\u0259min ed\u0259c\u0259k yeni m\u0259rh\u0259l\u0259nin ba\u015flanmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirik, bu, \u201c\u015eahd\u0259niz Kompressiya\u201d adlan\u0131r. H\u0259m\u00e7inin \u201cBab\u0259k\u201d yata\u011f\u0131 var, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u00fcmidvericidir, bir s\u0131ra \u015firk\u0259tl\u0259r investor olmaq ist\u0259yir. S\u00f6zs\u00fcz ki, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dl\u0259 m\u00fcqayis\u0259 oluna bil\u0259c\u0259k yataq \u201cAb\u015feron\u201ddur. Haz\u0131rda orada birinci m\u0259rh\u0259l\u0259 \u00fczr\u0259 hasilat h\u0259yata ke\u00e7irilir ki, biz bunu yerli istehlak \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ld\u0259 edirik. \u201cAb\u015feron\u201dun ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259si biz\u0259 ola bilsin bug\u00fcnk\u00fcnd\u0259n 3 d\u0259f\u0259 daha \u00e7ox qaz t\u0259min ed\u0259c\u0259k ki, bazarlar \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox olsun. Bizim qaz\u0131m\u0131z onu art\u0131q \u0259ld\u0259 ed\u0259n v\u0259 h\u0259cmi art\u0131rmaq ist\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259, h\u0259m\u00e7inin onu h\u0259l\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259mi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 laz\u0131md\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Suriya \u00f6t\u0259n il bizim yeni t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131z oldu. Biz \u015fad\u0131q ki, Suriya h\u00f6kum\u0259tin\u0259 elektrik enerjisi \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltma\u011fa k\u00f6m\u0259k edirik. \u00c7\u00fcnki m\u00fcxt\u0259lif hesablamalara g\u00f6r\u0259, bizim qaz\u0131m\u0131z onlara elektrik enerjisi \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcnd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 4 saatad\u0259k azaltmaq imkan\u0131 verir. Biz t\u0259chizat\u0131 art\u0131rmaq variant\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iririk. \u015eax\u0259l\u0259ndirilmi\u015f boru k\u0259m\u0259ri sistemi v\u0259 etibarl\u0131 t\u0259chizat\u00e7\u0131 kimi yax\u015f\u0131 n\u00fcfuza, yax\u015f\u0131 siyasi \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 malik olan Az\u0259rbaycan\u0131n qaz\u0131 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. \u00c7\u00fcnki m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rimizin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ridir. B\u00fct\u00fcn bunlar \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t amill\u0259rdir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">H\u0259m\u00e7inin faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 allergiyas\u0131na g\u0259ldikd\u0259, siz y\u0259qin ki, d\u0259yi\u015fikliyi g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Biz bunu bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 etdik, o vaxt ham\u0131 faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131ya zidd m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdi, h\u0259r k\u0259s b\u0259rpaolunan enerji haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Prezident Tramp v\u0259 onun administrasiyas\u0131 bu yana\u015fman\u0131 d\u0259yi\u015fdi. Bildiyiniz kimi, o, b\u0259rpaolunan enerjiy\u0259 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 qar\u015f\u0131d\u0131r v\u0259 faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r. Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar is\u0259 birm\u0259nal\u0131 olaraq d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259sidir v\u0259 orada ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 t\u0259kan verir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bilir\u0259m ki, Avropan\u0131n b\u0259zi maliyy\u0259 t\u0259sisatlar\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259 tam qada\u011fan edil\u0259n faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131lara aid siyas\u0259tin\u0259 yenid\u0259n baxma\u011fa ba\u015flay\u0131blar. \u0130ndi is\u0259 onlar faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 layih\u0259l\u0259rinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Apar\u0131c\u0131 enerji \u015firk\u0259tl\u0259ri, sad\u0259c\u0259, \u0259sas tendensiyaya uy\u011fun gedirdi v\u0259 b\u0259zil\u0259ri h\u0259tta adlar\u0131ndan \u201cneft\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131. \u0130ndi is\u0259 onlar yenid\u0259n faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131ya qay\u0131d\u0131rlar. Bu, b\u0259lli m\u0259s\u0259l\u0259dir v\u0259 a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 des\u0259k, g\u00fcl\u00fcnc idi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">2024-c\u00fc ilin noyabr\u0131nda burada, Bak\u0131da COP29-a ev sahibliyi ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin r\u0259hb\u0259ri kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131mda bildirdim ki, &#8211; t\u0259krar olmas\u0131n &#8211; bu reall\u0131q k\u0259nara qoyula bilm\u0259z. B\u00fct\u00f6v ya\u015f\u0131l h\u0259r\u0259kat qruplar\u0131 m\u0259n\u0259 h\u00fccum \u00e7\u0259kdi v\u0259 dedi ki, COP29-a ev sahibi olan \u00f6lk\u0259 faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131n\u0131 nec\u0259 t\u0259\u015fviq ed\u0259 bil\u0259r?! M\u0259n bunlara, sad\u0259c\u0259, reall\u0131\u011fa \u0259saslanaraq s\u00f6yl\u0259yirdim. He\u00e7 k\u0259s haz\u0131rda faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131n\u0131 inkar ed\u0259 bilm\u0259z. Onlar n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 xo\u015funuza g\u0259lm\u0259s\u0259 bel\u0259, siz onlars\u0131z ya\u015faya bilm\u0259zsiniz. \u018fg\u0259r ya\u015faya bil\u0259rsinizs\u0259, onda ir\u0259li! Lakin biz m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 realist yana\u015fmal\u0131y\u0131q.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Neft v\u0259 qazla z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u0259suliyy\u0259tinin olmas\u0131 Az\u0259rbaycan v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r kimi misallarda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, \u00e7\u00fcnki onlar, h\u0259m\u00e7inin ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131rlar. Bel\u0259likl\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, haz\u0131rda Avropa t\u0259sisatlar\u0131 anlay\u0131rlar ki, faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131ya m\u00fcnasib\u0259td\u0259 qorxu aradan qalxmal\u0131d\u0131r v\u0259 praqmatik, realist yana\u015fma \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 Avropa istehlak\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm t\u0259r\u0259fda\u015fd\u0131r. Enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan etibarl\u0131 t\u0259chizat\u00e7\u0131 kimi rolumuz yaln\u0131z artacaq, azalmayacaq, artacaq. Elektrik enerjisini, ya\u015f\u0131l enerjini, hidrogeni, el\u0259c\u0259 d\u0259 ya\u015f\u0131l hidrogeni \u0259lav\u0259 ets\u0259k, rolumuz daha da b\u00f6y\u00fck olacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Mir\u015fahin A\u011fayev: C\u0259nab Prezident, ingilis dilind\u0259, rus dilind\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l dan\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z, amma Az\u0259rbaycan dili Sizd\u0259n \u00f6tr\u00fc h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik bir anlay\u0131\u015fd\u0131r. Noyabr ay\u0131n\u0131n 3-d\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n 80 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclasda Siz yenid\u0259n bu m\u00f6vzunu qald\u0131rd\u0131n\u0131z v\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin, \u0259d\u0259bi dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 mediaya, ziyal\u0131lar\u0131m\u0131za \u00e7ox ciddi tap\u015f\u0131r\u0131qlar verdiniz. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 bu, y\u0259qin ki, yaln\u0131z \u201cAyr\u0131larm\u0131 k\u00f6n\u00fcl candan? Az\u0259rbaycan, Az\u0259rbaycan!\u201d dey\u0259nd\u0259 q\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin Sizin t\u0259ht\u0259l\u015f\u00fcurunuzda buraxd\u0131\u011f\u0131 iz deyil, bu, yaln\u0131z qrammatika deyil, yaln\u0131z leksika, n\u0259 bilim, morfologiya deyil. Burada ola bil\u0259r ki, orta statistik az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259diyi bir d\u0259rin m\u0259tl\u0259b var. Niy\u0259 bu q\u0259d\u0259r Siz Az\u0259rbaycan dilini qoruma\u011f\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z, h\u0259r d\u0259f\u0259 t\u0259kidl\u0259, t\u0259kidl\u0259, t\u0259kidl\u0259? N\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 var?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev: Bilirsiniz, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, dil insanlar\u0131 birl\u0259\u015fdirir, \u0259halini birl\u0259\u015fdirir. Dil d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin \u0259sas atributlar\u0131ndan biridir, b\u0259lk\u0259 d\u0259 birincisidir, t\u0259bii ki, bayraqla, gerbl\u0259, himnl\u0259 birlikd\u0259. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n taleyini ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 bilirik, a\u011f\u0131r taledir. \u018fsrl\u0259r boyu m\u00fcst\u0259qillik e\u015fqi il\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f xalq\u0131q, \u0259srl\u0259r boyu m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f xalq\u0131q. Bunun adlar\u0131 f\u0259rqli ola bil\u0259r, amma mahiyy\u0259t etibaril\u0259 bu, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilikdir. \u0130st\u0259r q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259, ist\u0259r Rusiya imperiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, fars imperiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilikd\u0259n ba\u015fqa bir \u015fey deyildi. M\u00fcst\u0259qillik tariximiz d\u0259 z\u0259ngin olub. D\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259saslar\u0131 olub. F\u0259xr edirik o d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259. Amma ba\u015fqa imperiyalar\u0131n, \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z xalq\u0131m\u0131z\u0131n psixologiyas\u0131na da m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sir burax\u0131b. Bu psixologiyan\u0131n f\u0259sadlar\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 var. Azal\u0131r, amma var. N\u0259 q\u0259d\u0259r az olsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 yax\u015f\u0131d\u0131r. Y\u0259qin ki, n\u0259sill\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259si il\u0259, ba\u015fqa amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancaq dil o amildir ki, mill\u0259ti mill\u0259t edir. Biz b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259r \u0259rzind\u0259 dilimizi qorumu\u015fuq v\u0259 bu g\u00fcn dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z Az\u0259rbaycan dili bizim ulu babalar\u0131m\u0131z\u0131n dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan dilind\u0259n f\u0259rql\u0259nmir. Bu, b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tdir. M\u0259n hesab edir\u0259m ki, xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcd\u00fcr ki, biz ba\u015fqa dill\u0259rin t\u0259sirin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259mi\u015fik. D\u00fczd\u00fcr, sovet vaxt\u0131nda bizim leksikonumuza b\u0259zi k\u0259lm\u0259l\u0259r daxil olmu\u015fdur. M\u0259n beyn\u0259lxalq leksikondan g\u0259l\u0259n k\u0259lm\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmuram. Amma prinsip etibaril\u0259 m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc onlardan t\u0259mizl\u0259y\u0259 bildik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0130kincisi, biz b\u00f6y\u00fck xalq\u0131q, 10 milyondan \u00e7oxu ancaq m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda ya\u015fay\u0131r, amma d\u00fcnyada 50 milyondan \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 ya\u015fay\u0131r. Y\u0259ni bizim dilimiz b\u00f6y\u00fck xalq\u0131n dilidir, bunu he\u00e7 vaxt unutmamal\u0131y\u0131q v\u0259 bizim dilimiz he\u00e7 bir dilin k\u00f6lg\u0259sind\u0259 ola bilm\u0259z. Bizim dilimiz z\u0259ngindir, s\u0259n ist\u0259nil\u0259n ifad\u0259ni dey\u0259 bil\u0259rs\u0259n, ist\u0259nil\u0259n \u015feiri yaza bil\u0259rs\u0259n. \u00c7ox z\u0259ngin, \u00e7ox melodik v\u0259 g\u00f6z\u0259ldir, t\u0259kc\u0259 ona g\u00f6r\u0259 yox ki, bu, bizim dilimizdir. M\u0259n bir \u00e7ox h\u0259mkarlar\u0131mdan, bir \u00e7ox insanlardan e\u015fitmi\u015f\u0259m ki, do\u011frudan da \u00e7ox z\u0259ngin v\u0259 g\u00f6z\u0259l dildir. M\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m v\u0259 \u0259min\u0259m ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bu fikirl\u0259ri tamamil\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fg\u0259r biz m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik ill\u0259rind\u0259 dilimizi qoruya bilmi\u015fiks\u0259 v\u0259 bizim \u0259cdadlar\u0131m\u0131z onu biz\u0259 \u0259man\u0259t veribl\u0259rs\u0259, nec\u0259 ola bil\u0259r ki, biz bu g\u00fcn bu dilimizi qorumayaq? B\u0259z\u0259n bil\u0259r\u0259kd\u0259n, b\u0259z\u0259n bilm\u0259y\u0259r\u0259kd\u0259n dilimiz\u0259 daxil olan xarici k\u0259lm\u0259l\u0259r &#8211; onlar dilimizi z\u0259nginl\u0259\u015fdirmir v\u0259 o k\u0259lm\u0259l\u0259ri istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259ri daha a\u011f\u0131ll\u0131 etmir. \u00c7ox dil bilm\u0259k yax\u015f\u0131d\u0131r, m\u0259n d\u0259 onun t\u0259r\u0259fdar\u0131yam. Amma s\u0259n xarici dill\u0259rd\u0259 laz\u0131m olan vaxtda dan\u0131\u015f, biz \u00f6z dilimizi qorumal\u0131y\u0131q. Xarici k\u0259lm\u0259l\u0259r dilimizi pozur, z\u0259nginl\u0259\u015fdirmir v\u0259 milli kimliyimizi d\u0259 sars\u0131d\u0131r, damc\u0131-damc\u0131, yava\u015f-yava\u015f. B\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz he\u00e7 buna fikir vermirik, damc\u0131-damc\u0131 sars\u0131d\u0131r. Dil \u0259ld\u0259n ged\u0259nd\u0259n sonra, yaxud da ki, pozulandan sonra, ya da ba\u015fqa dil\u0259 tamamil\u0259 uy\u011funla\u015fandan sonra onda milli kimlik d\u0259 ged\u0259c\u0259k, ondan sonra d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik d\u0259 ged\u0259c\u0259k, ondan sonra, Allah el\u0259m\u0259sin, \u00f6lk\u0259miz d\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan dilini qorumaq h\u0259r birimizin v\u0259zif\u0259sidir. Bunu m\u0259n tam \u0259minlikl\u0259 deyir\u0259m v\u0259 ham\u0131n\u0131 bu m\u00fcbariz\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t edir\u0259m. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbariz\u0259? \u00c7\u00fcnki bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada s\u0259n qapal\u0131 m\u0259kanda ya\u015faya bilm\u0259zs\u0259n. S\u0259n d\u0259mir p\u0259rd\u0259 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc ba\u011flaya bilm\u0259zs\u0259n &#8211; ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z t\u0259maslar, ondan sonra internet resurslar\u0131, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r v\u0259 sair. \u0130st\u0259r-ist\u0259m\u0259z xarici k\u0259lm\u0259l\u0259r daxil olur v\u0259 sonra orada h\u0259zm olunur v\u0259 ondan sonra istifad\u0259 edilir. M\u0259n bunun \u0259leyhin\u0259y\u0259m.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">M\u0259n he\u00e7 bir dilin \u0259leyhin\u0259 deyil\u0259m, h\u0259r bir dil\u0259 d\u0259 h\u00f6rm\u0259t edir\u0259m v\u0259 m\u0259n daha \u00e7ox dil bils\u0259ydim, ancaq xo\u015fb\u0259xt olard\u0131m. Ancaq biz Az\u0259rbaycan dilimizi qorumal\u0131y\u0131q v\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin qoruyucusu Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tidir. D\u00fcnyada 50 milyon az\u0259rbaycanl\u0131 ya\u015fay\u0131r, amma \u0259z\u0259li, \u0259b\u0259di, \u0259d\u0259bi dili qoruyan bizik v\u0259 \u00e7ox ist\u0259yir\u0259m ki, xaricd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar da Az\u0259rbaycan dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l bilsinl\u0259r. M\u0259i\u015f\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 yox, m\u00fck\u0259mm\u0259l bilsinl\u0259r. Buna b\u00f6y\u00fck ehtiyac var. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bl\u0259ri yoxdur. Bu, b\u00f6y\u00fck \u0259dal\u0259tsizlikdir v\u0259 bu \u0259dal\u0259tsizliy\u0259 son qoyulmal\u0131d\u0131r. Biz imkan daxilind\u0259 t\u0259sir etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q, amma imkanlar\u0131m\u0131z da \u00e7ox geni\u015f deyil. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u0259nim g\u00f6st\u0259ri\u015fiml\u0259 art\u0131q onlayn m\u0259kt\u0259bl\u0259r a\u00e7\u0131l\u0131r v\u0259 onlar\u0131n say\u0131 da \u00e7oxalmal\u0131d\u0131r, \u0259hat\u0259 dair\u0259si \u00e7oxalmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 b\u00fct\u00fcn yerl\u0259rd\u0259 onlayn Az\u0259rbaycan dili m\u0259kt\u0259bl\u0259ri olmal\u0131d\u0131r ki, bizim u\u015faqlar\u0131m\u0131z \u00f6z ana dill\u0259rini bilsinl\u0259r. \u00c7\u00fcnki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc-d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc n\u0259sil az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n u\u015faqlar\u0131n\u0131n art\u0131q b\u0259zil\u0259ri ana dilini bilmirl\u0259r. Burada bir \u00e7ox amill\u0259r birl\u0259\u015fir. \u018fsas amill\u0259r \u0259vv\u0259l dediyim m\u0259s\u0259l\u0259dir v\u0259 b\u00f6y\u00fck xalq oldu\u011fumuz \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n \u00e7ox ist\u0259yir\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar Az\u0259rbaycan dilind\u0259, bax, bizim kimi dan\u0131\u015fs\u0131nlar. Bu, m\u0259nim arzumdur. Bu, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u00e7\u0259tindir, \u00e7\u00fcnki xaricd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n, t\u0259bii ki, h\u0259r birinin imkan\u0131 yoxdur. Amma arzum budur v\u0259 burada jurnalistl\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u015fey as\u0131l\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, efir m\u0259kan\u0131nda \u0259n \u00e7ox dan\u0131\u015fan jurnalistl\u0259rdir v\u0259 onlardan da xahi\u015f edir\u0259m, xarici k\u0259lm\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259sinl\u0259r. M\u0259n h\u0259rd\u0259nbir e\u015fidir\u0259m televiziya verili\u015fl\u0259rind\u0259, siz\u0259 aid deyil. T\u0259bii ki, bizim ziyal\u0131lar\u0131m\u0131z, \u015fairl\u0259rimiz, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z onlar\u0131n da s\u00f6z\u00fcn\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiyac var, onlar da bigan\u0259 qalmas\u0131nlar bu i\u015f\u0259. M\u0259n akademiyadak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131mda bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 q\u0131saca toxundum. Bu g\u00fcn \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259ri daha da a\u00e7\u0131ram. Bu, ayr\u0131ca bir m\u00fcsahib\u0259nin m\u00f6vzusu ola bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki do\u011frudan da \u00e7ox geni\u015f m\u00f6vzudur v\u0259 sad\u0259c\u0259 olaraq, biz ham\u0131m\u0131z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rmal\u0131y\u0131q ki, diqq\u0259tli olsunlar. Bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, bel\u0259 dem\u0259dim, el\u0259 dedim, deyil. Bunun \u00e7ox d\u0259rin, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, laylar\u0131 var v\u0259 dilimizi n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox qorusaq, n\u0259 q\u0259d\u0259r saf, t\u0259miz saxlasaq, o q\u0259d\u0259r d\u0259 mill\u0259timiz, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, saf olacaq v\u0259 milli kimliyimiz h\u0259mi\u015f\u0259 b\u0259rq\u0259rar olacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Murad H\u00fcseynov:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, bu m\u00f6vzunun davam\u0131 olaraq, d\u00f6vl\u0259ti, mill\u0259ti g\u00fccl\u00fc ed\u0259n h\u0259m d\u0259 elm v\u0259 t\u0259hsildir. Bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l Sizin savadl\u0131 mill\u0259t, \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201d\u0131 insan kapital\u0131na \u00e7evirm\u0259k il\u0259 ba\u011fl\u0131 konsepsiyan\u0131z var idi. Az\u0259rbaycanda elm v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirirsiniz? Hans\u0131 add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r? Sizin g\u0259ncl\u0259r\u0259 bu bax\u0131mdan t\u00f6vsiy\u0259niz n\u0259d\u0259n ibar\u0259t olard\u0131?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Bilirsiniz ki, biz art\u0131q struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri d\u0259 etdik, Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi yarad\u0131ld\u0131. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u00c7\u00fcnki faktiki olaraq elm d\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131ndan k\u0259narda qalm\u0131\u015fd\u0131. Elml\u0259r Akademiyas\u0131 t\u0259bii ki, art\u0131q uzun ill\u0259rdir f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 m\u0259n d\u0259 yubiley t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. Amma, eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tini daha dol\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn elm v\u0259 t\u0259hsil bir yerd\u0259 olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sini bilirik. Orada elm daha \u00e7ox ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r, yaxud da ki, onlar\u0131n n\u0259zdind\u0259 inki\u015faf edir v\u0259 biz d\u0259 bu modeli se\u00e7mi\u015fik. \u0130ndi struktur islahatlar\u0131 gedir. Bir \u00e7ox elmi-t\u0259dqiqat institutlar\u0131 bir-biri il\u0259 birl\u0259\u015fdirilir. Struktur islahatlar\u0131 il\u0259 paralel olaraq, kadr islahatlar\u0131 da gedir, daha m\u00fcasir, daha g\u0259nc kadrlar \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kilir. Burada keyfiyy\u0259t \u0259msal\u0131n\u0131 da tapmaq o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7\u0259tin deyil. Bu, d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 var. S\u0259nin elmi \u0259s\u0259rl\u0259rin hans\u0131 elmi jurnallarda, hans\u0131 d\u0259rgil\u0259rd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ap olunub v\u0259 s\u0259nin elmi potensial\u0131n bug\u00fcnk\u00fc reall\u0131qlara n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 uy\u011fundur. \u018fg\u0259r biz do\u011frudan da elmi inki\u015faf etdirm\u0259k ist\u0259yiriks\u0259, sad\u0259c\u0259, elmi i\u015f\u00e7il\u0259ri i\u015fl\u0259 t\u0259min etm\u0259k yox, elmi inki\u015faf etdirm\u0259k ist\u0259yiriks\u0259, bu islahatlara getm\u0259liyik. Bu, qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Biz bunu etm\u0259s\u0259k, onda inki\u015faf\u0131n da m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri olacaq. \u00c7\u00fcnki m\u0259n bunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m, bir daha deyir\u0259m tam \u015f\u00fcurlu \u015f\u0259kild\u0259, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 ancaq z\u0259ka, a\u011f\u0131l, t\u0259hsil, elml\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, neftl\u0259, qazla yox. Bax\u0131n, neftl\u0259, qazla z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259ziyy\u0259tin\u0259. B\u0259li, neftl\u0259, qazla z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda u\u011furlu \u00f6lk\u0259l\u0259r var, \u00e7ox deyil, amma var. Onlar\u0131n texnologiyalar\u0131 haradan g\u0259lir? Onlar \u00f6zl\u0259ri onlar\u0131 icad edir? Yox, o, beyin m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n, texnoloji m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259n g\u0259lir. O da n\u0259y\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? T\u0259hsil\u0259, elm\u0259. Sad\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz bu istiqam\u0259td\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259m\u0259liyik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Son 20 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda 10 yeni ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259si, &#8211; onlar\u0131n bir ne\u00e7\u0259si xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla birlikd\u0259, &#8211; yarad\u0131l\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259n, ikisi Rusiya, biri Fransa, biri T\u00fcrkiy\u0259, biri d\u0259 \u0130taliya il\u0259 \u2013 be\u015f. Qalan\u0131n\u0131 da \u00f6z\u00fcm\u00fcz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Xank\u0259ndi Universiteti. Bu, d\u00f6vl\u0259tin niyy\u0259tidir, d\u00f6vl\u0259tin siyas\u0259tidir. T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin sosial t\u0259minat\u0131n\u0131n v\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, test sistemi v\u0259 sair. B\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r bir m\u0259qs\u0259d g\u00fcd\u00fcr ki, c\u0259miyy\u0259t savadl\u0131 v\u0259 bilikli olsun. Ancaq o halda biz uzunm\u00fcdd\u0259tli inki\u015fafa nail ola bil\u0259rik. Yox, olmazsa, neftimiz, qaz\u0131m\u0131z qurtarandan sonra biz \u00e7ox a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259rik. Amma indi biz xalq\u0131m\u0131z\u0131n, d\u00f6vl\u0259timizin g\u0259l\u0259c\u0259yini onillikl\u0259r, y\u00fczillikl\u0259r bundan sonra g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 bu, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q vacib sah\u0259dir v\u0259 \u00fcmid edir\u0259m ki, apar\u0131lan islahatlar yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bizim \u00e7oxlu istedadl\u0131 g\u0259ncl\u0259rimiz var. \u0130ndi h\u0259m xaricd\u0259, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil alm\u0131\u015f \u00e7oxlu g\u0259nc m\u00fct\u0259x\u0259ssisimiz var. M\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 t\u0259tbiq olunur. Onlardan biri d\u0259 bu \u201cY\u00fcks\u0259li\u015f\u201d proqram\u0131d\u0131r. Bu da g\u0259ncl\u0259ri daha \u00e7ox h\u0259v\u0259sl\u0259ndirm\u0259k, t\u0259\u015fviq etm\u0259k, sonra is\u0259 d\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131na, \u00f6z\u0259l strukturlara c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir. Vaxtil\u0259 m\u0259nim g\u00f6st\u0259ri\u015fiml\u0259 xaricd\u0259 t\u0259hsil alanlar art\u0131q \u00e7oxdan qay\u0131d\u0131blar. \u00c7oxlar\u0131 qay\u0131d\u0131b burada \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, m\u0259s\u0259l\u0259n, r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259sin\u0259 m\u00fcasir, bilikli kadr g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra v\u0259ziyy\u0259t tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fir. M\u0259n 22 ildir bu k\u00fcrs\u00fcd\u0259y\u0259m. B\u00fct\u00fcn bu hadis\u0259l\u0259r m\u0259nim g\u00f6z\u00fcm\u00fcn qaba\u011f\u0131nda ba\u015f verir v\u0259 h\u0259m yax\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 pis t\u0259cr\u00fcb\u0259, ham\u0131s\u0131 m\u0259nd\u0259dir. M\u0259n onun ham\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015fam\u0131\u015fam v\u0259 bu da m\u0259n\u0259 bu g\u00fcn bu s\u00f6zl\u0259ri dem\u0259y\u0259 imkan verir. Kadr islahat\u0131, elm-t\u0259hsil, c\u0259miyy\u0259tin \u00fcmumi intellektual s\u0259viyy\u0259si &#8211; \u00e7\u00fcnki bunlar olmasa, onda nadir hallarda hans\u0131sa istedadl\u0131 \u015f\u0259xs meydana g\u0259l\u0259 bil\u0259r. C\u0259miyy\u0259tin \u00fcmumi intellektual s\u0259viyy\u0259si, bilik s\u0259viyy\u0259si y\u00fcks\u0259k olanda, orada, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, pleyadalar, bel\u0259 istedadl\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r yaran\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, h\u0259r birimiz \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn ancaq yax\u015f\u0131 g\u00fcnl\u0259r arzulay\u0131r\u0131q v\u0259 verdiyiniz bu sual da \u00e7ox vaxt\u0131nda veril\u0259n suald\u0131r. Bu da ayr\u0131ca bir dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n, y\u0259ni s\u00f6hb\u0259tin m\u00f6vzusudur. Ancaq hesab edir\u0259m ki, biz d\u00fczg\u00fcn yolday\u0131q v\u0259 islahatlar davam etdiril\u0259c\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Nadia Cani:\u00a0<\/strong>C\u0259nab Prezident, \u00f6t\u0259n il m\u0259nim \u201cK\u0259skin S\u0259yah\u0259t\u201d Beyn\u0259lxalq Qrupunun g\u00f6nd\u0259rdiyi bir s\u0259yyahdan m\u00fcsahib\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k f\u00fcrs\u0259tim oldu. O v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259r b\u00f6lg\u0259ni t\u0259\u015fviq etm\u0259k, yenid\u0259nqurma layih\u0259l\u0259rini m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 La\u00e7\u0131n, Xank\u0259ndi v\u0259 A\u011fdamda \u0259sas m\u0259kanlara s\u0259f\u0259r etdil\u0259r, yenid\u0259nqurma layih\u0259l\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi maraq g\u00f6st\u0259rdil\u0259r. Az\u0259rbaycan turizm imkanlar\u0131n\u0131 \u0259lav\u0259 olaraq nec\u0259 daha s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259\u015fviq ed\u0259, z\u0259ngin m\u0259d\u0259niyy\u0259tini nec\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259, turistl\u0259ri n\u0259inki paytaxta, el\u0259c\u0259 d\u0259 azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 nec\u0259 c\u0259lb ed\u0259 bil\u0259r?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, COVID-d\u0259n \u0259vv\u0259l bizd\u0259 turizm sah\u0259sind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck art\u0131m var idi. G\u0259l\u0259nl\u0259rin say\u0131 h\u0259r il art\u0131rd\u0131, sonra bird\u0259n-bir\u0259 k\u0259sildi. \u0130ndi biz h\u0259min r\u0259q\u0259ml\u0259ri b\u0259rpa edirik. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bir ne\u00e7\u0259 meyar Az\u0259rbaycan\u0131 c\u0259lbedici ed\u0259 bil\u0259r. Birincisi, t\u0259bii ki, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitlikdir. Bu g\u00fcn d\u00fcnyada insanlar s\u0259yah\u0259t etm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldikd\u0259 onlar h\u0259r zaman \u00f6lk\u0259nin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini v\u0259 sabitliyini n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131rlar. Bir s\u00f6zl\u0259, Az\u0259rbaycan qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz m\u0259kanlardan biri hesab edil\u0259 bil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0130kincisi, onun yerl\u0259\u015fm\u0259sidir. \u00d6lk\u0259miz h\u0259m Asiyaya, h\u0259m d\u0259 Avropaya yax\u0131nd\u0131r, bir n\u00f6v onlar\u0131n qovu\u015fdu\u011fu yerd\u0259dir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, meyarlar s\u0131ras\u0131nda z\u0259ngin m\u0259d\u0259niyy\u0259t, tarixi abid\u0259l\u0259r, t\u0259bi\u0259tin m\u00fcxt\u0259lifliyi, doqquz iqlim tipi v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f paytaxt var. \u00d6z\u00fc d\u0259 t\u0259kc\u0259 paytaxt deyil, el\u0259c\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox turizm m\u0259kanlar\u0131, doqquz beyn\u0259lxalq hava liman\u0131, d\u0259mir yollar\u0131 v\u0259 t\u0259bii ki, iqlim var. Bak\u0131da v\u0259 h\u0259m\u00e7inin b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259ki iqlimi \u00e7ox b\u0259y\u0259nir\u0259m. Xiz\u0259ks\u00fcrm\u0259 turizmi, \u00e7im\u0259rlik turizmi, piyada g\u0259zinti, me\u015f\u0259l\u0259r v\u0259 x\u00fcsus\u0259n d\u0259 nadir v\u0259 b\u0259nz\u0259rsiz m\u0259tb\u0259xi d\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259k olar. \u00d6lk\u0259mizin \u00e7ox qonaqp\u0259rv\u0259r, \u0259cn\u0259bil\u0259ri sev\u0259n insanlar\u0131 var. Bilir\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan bir \u00e7ox \u0259cn\u0259bil\u0259r \u00f6zl\u0259rini evl\u0259rind\u0259ki kimi hiss edir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bir s\u00f6zl\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t m\u00fchit, \u00e7ox pozitiv insanlar var. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00e7ox mehriban xalqd\u0131r. \u00d6lk\u0259miz\u0259 ilk d\u0259f\u0259 s\u0259f\u0259r ed\u0259n qonaqlar\u0131n, dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 Bak\u0131n\u0131n g\u00f6z\u0259lliyi haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131r. G\u00f6r\u00fcr\u00fck, onlar\u0131n \u00e7oxu deyir ki, insanlar g\u00fcl\u0259r\u00fczd\u00fcr. Bir \u00e7ox insan\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259 t\u0259b\u0259ss\u00fcm var. C\u0259miyy\u0259td\u0259 yax\u015f\u0131 \u0259hvali-ruhiyy\u0259 m\u00f6vcuddur. Biz daha \u00e7ox turist c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daha f\u0259al olmal\u0131y\u0131q. Biz m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259ri t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259, bunlar\u0131 yerli s\u0259viyy\u0259d\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq arenada h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Misal\u00e7\u00fcn, yar\u0131m milyard auditoriyas\u0131 olan bir n\u00f6mr\u0259li idman t\u0259dbiri &#8211; Formula 1 yar\u0131\u015flar\u0131 t\u0259\u015fkil olunur. Art\u0131q on ildir ki, bu yar\u0131\u015flar ke\u00e7irilir. Turistl\u0259rin d\u0259 say\u0131 ilb\u0259il art\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bu il, iki aydan sonra \u015eahda\u011fda ilk d\u0259f\u0259 olaraq Xiz\u0259ks\u00fcrm\u0259 \u00fczr\u0259 d\u00fcnya \u00e7empionat\u0131 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. H\u0259min istirah\u0259t gu\u015f\u0259sini \u0259n y\u00fcks\u0259k beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k h\u0259m d\u0259 bizim h\u0259d\u0259fimizdir. Haz\u0131rda eni\u015fl\u0259rin t\u0259xmin\u0259n 50 kilometri art\u0131q haz\u0131rd\u0131r. M\u0259saf\u0259, ola bilsin, 55 v\u0259 ya 60 kilometr olacaq. D\u00fcnya \u00e7empionat\u0131 \u015eahda\u011fda ilk d\u0259f\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. \u00d6lk\u0259miz Beyn\u0259lxalq Xiz\u0259k Federasiyas\u0131n\u0131n t\u0259qvimin\u0259 art\u0131q daxil edilib. Az\u0259rbaycan c\u0259nub \u00f6lk\u0259sidir. \u00c7im\u0259rlikl\u0259r buradan uzaqda deyil. \u00d6z h\u0259cmin\u0259, miqyas\u0131na v\u0259 g\u00f6z\u0259lliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 nadir olan \u201cSea Breeze\u201d b\u00f6y\u00fck tikinti layih\u0259si h\u0259yata ke\u00e7irilir. D\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir yerind\u0259 buna ox\u015far layih\u0259 yoxdur. Bir m\u0259kanda h\u0259m mehmanxana, h\u0259m \u0259yl\u0259nc\u0259, h\u0259m ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r imkanlar m\u00f6vcuddur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Qaraba\u011f v\u0259 Z\u0259ng\u0259zura g\u0259ldikd\u0259, bura c\u0259nn\u0259tdir. H\u0259qiq\u0259t\u0259n t\u0259bii c\u0259nn\u0259tdir. Bir s\u00f6zl\u0259, orada turizmin inki\u015faf\u0131 prioritetl\u0259rd\u0259n biridir. \u015eu\u015fada v\u0259 La\u00e7\u0131nda bir s\u0131ra mehmanxanalar art\u0131q var. Biri Z\u0259ngilanda tikilir. Bu yax\u0131nlarda, K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259, \u0130stisuda mehmanxana a\u00e7\u0131lacaq. Ola bilsin, g\u0259l\u0259n il v\u0259 h\u0259tta bu il Xank\u0259ndid\u0259 yeni mehmanxana a\u00e7\u0131la bil\u0259r. Bu, turizm \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm m\u0259kan olacaq. Bununla yana\u015f\u0131, Q\u0259b\u0259l\u0259, L\u0259nk\u0259ran, G\u0259nc\u0259 v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r m\u0259kanlar kimi \u0259n\u0259n\u0259vi turizm yerl\u0259ri d\u0259 m\u00f6vcuddur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u00c7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r hava x\u0259tl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259, h\u0259m\u00e7inin bir \u00e7ox islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irilir. Haz\u0131rda n\u0259inki milli hava \u015firk\u0259timiz, bir \u00e7ox dig\u0259r beyn\u0259lxalq hava \u015firk\u0259tl\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u00fcdc\u0259li hava \u015firk\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. U\u00e7u\u015flar\u0131n co\u011frafiyas\u0131 geni\u015fl\u0259nir. B\u0259li, quru s\u0259rh\u0259dl\u0259r indiy\u0259 q\u0259d\u0259r ba\u011fl\u0131 qal\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bunun s\u0259b\u0259bi anla\u015f\u0131land\u0131r. Bununla bel\u0259, \u0259min\u0259m ki, turist say\u0131n\u0131 iki d\u0259f\u0259 art\u0131rmaq, onu 5-6 milyona \u00e7atd\u0131rmaq tamamil\u0259 real g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Planla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fl\u0259r aras\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyev Beyn\u0259lxalq Aeroportunda yeni terminal\u0131n tikintisi d\u0259 var. \u00d6t\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259q\u0259ml\u0259ri h\u0259l\u0259 almam\u0131\u015fam, amma d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, s\u0259rni\u015finl\u0259rin say\u0131 7 milyonu \u00f6t\u0259c\u0259k. Biz\u0259 15 milyonluq, ola bilsin, 20 milyonluq s\u0259rni\u015fin tutumlu terminal laz\u0131m olacaq. Bir s\u00f6zl\u0259, biz burada yeni terminal\u0131n yeni konsepsiyas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 art\u0131q i\u015fl\u0259yirik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">B\u00fct\u00fcn bunlar v\u0259 \u00f6nc\u0259d\u0259n qeyd etdiyim kimi, m\u00fcharib\u0259nin bitm\u0259si meyar\u0131 tamamil\u0259 yeni v\u0259ziyy\u0259t yarad\u0131r. Bu y\u00fck \u00e7iyinl\u0259rimizd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bu y\u00fck\u00fc biz 30 ild\u0259n art\u0131q da\u015f\u0131m\u0131\u015f\u0131q. Beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, biznes, s\u0259yah\u0259t v\u0259 turizm bax\u0131m\u0131ndan bu, tamamil\u0259 yeni v\u0259ziyy\u0259tdir. Bel\u0259likl\u0259, m\u0259n b\u00f6y\u00fck perspektivl\u0259r g\u00f6r\u00fcr\u0259m. Biz biznes turizmi v\u0259 potensial qaydada sa\u011flaml\u0131q turizmi haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259rik. Haz\u0131rda onun \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bir \u015fey s\u00f6yl\u0259m\u0259k vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l olard\u0131. Lakin istirah\u0259t m\u0259qs\u0259dil\u0259 turizm art\u0131q m\u00f6vcuddur: Naftalan, Qalaalt\u0131 v\u0259 ya Duzda\u011f v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r yerl\u0259r var. Lakin s\u0259hiyy\u0259 turizmin\u0259 d\u0259 nail olmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Planlar \u00e7oxdur. \u00dcmid edirik ki, onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Murad H\u00fcseynov:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, Siz s\u00f6yl\u0259diniz, \u00e7oxlu planlar var v\u0259 bildirdiniz ki, onlar h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Biz bu q\u0259d\u0259r vaxt\u0131n\u0131z\u0131 ald\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6r\u0259 Sizd\u0259n \u00fczr ist\u0259yirik v\u0259 h\u0259mkarlar\u0131n icaz\u0259si il\u0259 son sual\u0131m\u0131 verim. Dinc, g\u00f6z\u0259l Az\u0259rbaycan qurmaqda oldu\u011funuzu Siz t\u0259svir etdiniz v\u0259 bu i\u015fin g\u00f6r\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yerl\u0259rd\u0259 yax\u015f\u0131 icra\u00e7\u0131lar laz\u0131md\u0131r. Sizin d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131, icra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6t\u0259n il verdiyiniz tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n ham\u0131s\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olundu. Sizin fikrinizc\u0259, m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn d\u00f6vl\u0259t m\u0259muru, icra ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r? El\u0259c\u0259 d\u0259 biz i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 Prezidentin x\u00fcsusi n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259ri institutunun f\u0259aliyy\u0259tini g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bu f\u0259aliyy\u0259t g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u00fct\u00fcn respublika \u0259razisin\u0259 siray\u0259t ed\u0259 bil\u0259rmi? Bununla ba\u011fl\u0131 hans\u0131sa planlar varm\u0131?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Prezident \u0130lham \u018fliyev: B\u0259li, ola bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda art\u0131q yeni \u00fcsuli-idar\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub v\u0259 t\u0259tbiq edilir. Hesab edir\u0259m ki, bu, \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 daha \u00e7evik idar\u0259etm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u0259lveri\u015flidir. Amma yen\u0259 d\u0259 \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259, kadr m\u0259s\u0259l\u0259sidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n Nax\u00e7\u0131vanda da x\u00fcsusi n\u00fcmay\u0259nd\u0259 institutu yaratm\u0131\u015fam. Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, oraya t\u0259yin etdiyim kadr etimad\u0131m\u0131 do\u011frultmay\u0131b v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 v\u0259zif\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu yax\u0131nlarda Bak\u0131n\u0131n rayonlar\u0131n\u0131n birin\u0259 icra ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259yin edilmi\u015fdir. \u00d6z\u00fc d\u0259 noyabr ay\u0131ndak\u0131 o t\u0259yinatda qrup \u015f\u0259klind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 icra ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259yin edilirdi. \u0130nsanlara diqq\u0259t, i\u015f adamlar\u0131na d\u0259ym\u0259m\u0259k, r\u00fc\u015fv\u0259txorlu\u011fa, korrupsiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259, sosial \u0259dal\u0259t bar\u0259d\u0259 m\u0259nim verdiyim tap\u015f\u0131r\u0131qlar, s\u00f6zl\u0259r m\u0259tbuatda gedib. Amma t\u0259yin etdiyim adamlardan birini m\u0259n bir aydan sonra v\u0259zif\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xartm\u0131\u015fam. Y\u0259ni bu, m\u0259ni \u00e7ox m\u0259yus edir. \u00c7\u00fcnki bilirsiniz, m\u0259n art\u0131q 22 ildir ki, bu v\u0259zif\u0259d\u0259y\u0259m v\u0259 bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 bir \u00e7ox kadrlar\u0131 v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yin etmi\u015f\u0259m, etimad g\u00f6st\u0259rmi\u015f\u0259m. H\u0259r d\u0259f\u0259 yeni t\u0259yin edil\u0259n icra ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 il\u0259 m\u0259nim ya g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim, ya telefonla s\u00f6hb\u0259tim olur. Onlar\u0131n b\u0259zil\u0259ri televiziyaya, m\u0259tbuata verilir, b\u0259zil\u0259ri verilmir v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rim d\u0259 t\u0259xmin\u0259n \u00e7ox da d\u0259yi\u015fmir. M\u0259yus ed\u0259n d\u0259 odur ki, \u0259fsuslar olsun, g\u0259nc kadrlar aras\u0131nda da pozuntulara yol ver\u0259nl\u0259r var. Y\u0259ni burada g\u0259nc n\u0259sil, ya\u015fl\u0131 n\u0259sil s\u00f6hb\u0259ti getmir. \u0130nsanlar\u0131n keyfiyy\u0259tind\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir, ail\u0259d\u0259, m\u0259kt\u0259bd\u0259, c\u0259miyy\u0259td\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 t\u0259rbiy\u0259d\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir. Ona g\u00f6r\u0259 etimad g\u00f6st\u0259rilir, onu do\u011fruldan h\u0259mi\u015f\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nir. M\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 kadrlara \u0259dal\u0259tli olmu\u015fam. Amma etimad\u0131 do\u011frultmayan, \u0259yri yola ged\u0259nl\u0259r, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ya cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 c\u0259lb edilir, &#8211; bel\u0259 hallar kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur, &#8211; ya da ki, inzibati qaydada c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131r. N\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m, m\u0259n davam ed\u0259c\u0259y\u0259m, bu proses hamar deyil. Struktur islahatlar\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131 t\u0259bii ki, vacibdir. Amma saf, t\u0259miz kadrlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si ondan daha vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir v\u0259 m\u0259nim t\u0259cr\u00fcb\u0259m onu g\u00f6st\u0259rir ki, bu, daha vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir, n\u0259inki struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Halbuki Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda t\u0259tbiq olunan idar\u0259etm\u0259 modeli bir g\u00fcn \u00f6lk\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rin\u0259, b\u0259lk\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 t\u0259tbiq oluna bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu da operativ, \u00e7evik v\u0259 daha az m\u0259murun i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n \u00fcsuli-idar\u0259 metodudur. H\u0259r halda azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldub, y\u0259ni g\u0259l\u0259c\u0259k g\u00f6st\u0259r\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">H\u0259r halda \u00fcmumi inki\u015faf\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn bilirsiniz, h\u0259r bir insan, x\u00fcsusil\u0259 v\u0259zif\u0259 sahibi \u00fcr\u0259kl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259lidir, x\u00fcsusil\u0259 bel\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m v\u0259 tarixi Z\u0259f\u0259rd\u0259n sonra c\u0259miyy\u0259td\u0259 indi bu q\u0259d\u0259r xo\u015f \u0259hvali-ruhiyy\u0259 var. Biz ham\u0131m\u0131z son be\u015f ili, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, q\u00fcrurlu, xo\u015fb\u0259xt insanlar kimi ya\u015fay\u0131r\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 biz ham\u0131m\u0131z c\u0259miyy\u0259td\u0259 olan probleml\u0259r\u0259, kadrlarla ba\u011fl\u0131 m\u0259mur \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131na &#8211; buna daha d\u00f6z\u00fclm\u0259z olmal\u0131y\u0131q, m\u0259n ba\u015fda olmaqla, ham\u0131m\u0131z daha d\u00f6z\u00fclm\u0259z olmal\u0131y\u0131q.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bizim c\u0259miyy\u0259timiz \u00e7ox g\u00f6z\u0259l c\u0259miyy\u0259tdir. \u00d6lk\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259r m\u00fcsb\u0259t istiqam\u0259td\u0259 gedir, \u00f6lk\u0259miz d\u00fcnya arenas\u0131nda g\u00f6r\u00fcn, n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck u\u011furlara nail olubdur. Bax, dediyim xarici siyas\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259 i\u015fl\u0259rin bir hiss\u0259sidir. \u0130qtisadi inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir narahatl\u0131q yoxdur. Ancaq etibar etdiyim kadrlar v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tini bu prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda qurmal\u0131d\u0131rlar. Yen\u0259 d\u0259 qay\u0131d\u0131ram ictimai n\u0259zar\u0259t\u0259, \u00e7\u00fcnki m\u0259nim q\u0259rarlar\u0131m\u0131n bir \u00e7oxu m\u0259hz ictimai n\u0259zar\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 verilibdir. Bunu indi ictimaiyy\u0259t bilmir, amma yerl\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n siqnallar yoxlan\u0131l\u0131r v\u0259 qeyd etdiyim bu u\u011fursuz t\u0259yinatlarla ba\u011fl\u0131 siqnallar yerl\u0259rd\u0259n g\u0259lir. \u018fg\u0259r yerl\u0259rd\u0259n siqnal g\u0259lm\u0259s\u0259, onda m\u0259n haradan bil\u0259c\u0259y\u0259m? Onlar bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 yoxlan\u0131l\u0131r v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 qurum t\u0259r\u0259find\u0259n, bir qurum yox, bir ne\u00e7\u0259 qurum ki, burada \u015f\u0259xsi-q\u0259r\u0259z olmas\u0131n. Ondan sonra bu, \u00f6z t\u0259sdiqini tapanda art\u0131q q\u0259rar q\u0259bul edilir v\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259murlar onu bilm\u0259lidirl\u0259r. V\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yin etm\u0259k b\u00f6y\u00fck etimadd\u0131r. Ancaq bu etimad \u0259g\u0259r m\u0259mur t\u0259r\u0259find\u0259n do\u011frulmasa, onda s\u0259r\u0259ncam da \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7ox g\u00f6zl\u0259tm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Mir\u015fahin A\u011fayev: C\u0259nab Prezident, m\u0259nim Siz\u0259 ver\u0259c\u0259yim sual\u0131n 28 ya\u015f\u0131 var. M\u0259n bu sual\u0131 1998-ci ild\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rimiz Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 vermi\u015f\u0259m. O sual onda yar\u0131m\u00e7\u0131q idi. Heyd\u0259r \u018fliyev n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259trafl\u0131 cavab vers\u0259 d\u0259, hesab etdik ki, o, yar\u0131m\u00e7\u0131qd\u0131r, bu g\u00fcn d\u0259. \u0130ndi m\u0259nim Siz\u0259 ver\u0259c\u0259yim sualla v\u0259 Sizin ver\u0259c\u0259yiniz cavabla o sual da, cavab da m\u00fck\u0259mm\u0259l olacaq, b\u00fct\u00f6v olacaq. M\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, burada Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev biz\u0259 qulaq as\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Sual onda bel\u0259 idi, \u201cB\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259razisinin 20 faizini itirmi\u015f, \u0259ld\u0259n getmi\u015f bir d\u00f6vl\u0259tin v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n sual\u0131 bir az g\u00fclm\u0259li \u00e7\u0131x\u0131r, amma ist\u0259nil\u0259n halda torpa\u011fa m\u00fcnasib\u0259tiniz nec\u0259dir? Sizd\u0259n \u00f6tr\u00fc torpaq n\u0259dir?\u201d. Ulu \u00d6nd\u0259r onda suala cavab\u0131 bel\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131: \u201cTorpaq \u00e7ox geni\u015f anlay\u0131\u015fd\u0131r\u201d. Sonra izah etmi\u015fdi, torpaq onun h\u0259yat\u0131nda hans\u0131 rol oynay\u0131r? H\u0259tta i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259ziz oldu\u011fundan da dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Amma raz\u0131la\u015faq ki, torpaqlar i\u015f\u011fal alt\u0131nda idi v\u0259 bu sual tam Az\u0259rbaycan\u0131 \u0259hat\u0259 etmirdi. \u0130ndi m\u0259n bu sual\u0131 art\u0131q \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa, d\u00f6vl\u0259t suverenliyini t\u0259min etmi\u015f M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyev\u0259 verir\u0259m v\u0259 \u0259min\u0259m ki, cavabdan Ulu \u00d6nd\u0259rin ruhu da \u015fad olacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:\u00a0<\/strong>Bilirsiniz, bizim ham\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn torpaq anlay\u0131\u015f\u0131, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, itirilmi\u015f torpaqlarla ba\u011fl\u0131 idi. \u00c7\u00fcnki bu haqda sual i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 veril\u0259nd\u0259 h\u0259r birimiz itirilmi\u015f torpaqlar haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fck v\u0259 \u0259min\u0259m ki, c\u0259miyy\u0259timizin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti inan\u0131rd\u0131 ki, biz bu torpaqlara qay\u0131daca\u011f\u0131q. D\u00fczd\u00fcr, ill\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 bu inam da t\u00fck\u0259nirdi v\u0259 m\u0259n bunu hiss edirdim. 2020-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rl\u0259 ke\u00e7irdiyim \u00e7oxsayl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r \u0259snas\u0131nda m\u0259n h\u0259r zaman deyirdim ki, biz o torpaqlara qay\u0131daca\u011f\u0131q, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yik. Amma b\u0259zil\u0259ri g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm ki, g\u00f6zl\u0259rind\u0259n hiss olunurdu, buna inanm\u0131rlar v\u0259 onlar\u0131 da q\u0131namaq olmaz. \u00c7\u00fcnki 30 il \u0259rzind\u0259 torpaqlar\u0131 itirilmi\u015f insanlar hans\u0131 hissl\u0259r ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259r? Bu, ba\u015fad\u00fc\u015f\u00fcl\u0259ndir. Ancaq m\u0259n daxil\u0259n h\u0259r zaman inan\u0131rd\u0131m ki, biz buna nail olaca\u011f\u0131q. Birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 inan\u0131rd\u0131m ki, &#8211; b\u0259lk\u0259 d\u0259 bir az sad\u0259l\u00f6vh idim, &#8211; bunu s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259ll etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olacaq. Xarici t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 inand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m. Hesab edirdim ki, onlar bu i\u015fin mahiyy\u0259tin\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 varm\u0131rlar, bilmirl\u0259r ki, biz haql\u0131y\u0131q, Erm\u0259nistan nahaq i\u015f g\u00f6r\u00fcb. Amma sonra ill\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 g\u00f6rd\u00fcm ki, yox, h\u0259r \u015feyi yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r. Sad\u0259c\u0259 olaraq, onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti hesab edirdil\u0259r ki, bel\u0259 d\u0259 olmal\u0131d\u0131r: bu torpaqlar erm\u0259nil\u0259r\u0259 \u00e7atmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni bu, onlar\u0131n d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc idi. Bunlar bilmir\u0259m haradan g\u0259l\u0259n, hans\u0131 qaynaqlardan g\u0259l\u0259n bir fikir idi v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 bu, Q\u0259rb h\u0259mkarlar\u0131ma aid olan m\u0259s\u0259l\u0259dir. Onlar hesab edirdil\u0259r ki, bel\u0259 d\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Qeyd etdiyim kimi, b\u0259zil\u0259ri deyirdil\u0259r ki, siz g\u0259r\u0259k reall\u0131qlarla bar\u0131\u015fas\u0131n\u0131z. \u0130ll\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 h\u0259rbi variant\u0131n lab\u00fcd olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 da m\u0259nd\u0259 he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259 qalmam\u0131\u015fd\u0131. Sad\u0259c\u0259 olaraq, haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u0259li idi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 torpaq m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r azad edilmi\u015f k\u0259ndin timsal\u0131nda, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, ortal\u0131\u011fa \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131 v\u0259 h\u0259r bir \u015f\u0259hidin \u015f\u0259hid oldu\u011fu yer torpaq idi m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn. H\u0259r g\u00fcn itkil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat alanda hans\u0131 hissl\u0259ri ke\u00e7irirdim, bunu s\u00f6zl\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Art\u0131q ham\u0131 yax\u015f\u0131 bilir ki, bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131n istiqam\u0259tinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259c\u0259k b\u00f6y\u00fck itkil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 idi ki, bu itkil\u0259r olmas\u0131n v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin 10 noyabrda dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 da bununla ba\u011fl\u0131 idi. M\u00fcharib\u0259 dayanmasayd\u0131, itkil\u0259r qat-qat \u00e7ox olacaqd\u0131. H\u0259r d\u0259f\u0259 bayra\u011f\u0131m\u0131z bir k\u0259nd\u0259, \u015f\u0259h\u0259r\u0259 sanc\u0131landa, m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan m\u0259hz o torpaq idi. N\u0259 deyim, noyabr\u0131n 8-d\u0259n sonra n\u0259zar\u0259td\u0259 olmayan torpaq m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan idi. O torpa\u011f\u0131 qaytarmaq nec\u0259? B\u0259zil\u0259ri deyirdil\u0259r ki, he\u00e7 kim imkan verm\u0259z. B\u0259zil\u0259ri deyirdil\u0259r ki, bu q\u0259d\u0259r i\u015f g\u00f6rm\u00fcs\u00fcn\u00fcz d\u0259, b\u0259sdir. B\u0259zil\u0259ri deyirdil\u0259r ki, Sizin ad\u0131n\u0131z tarix\u0259 yaz\u0131l\u0131b da, he\u00e7 n\u0259 laz\u0131m deyil. Bir \u00e7ox \u015feyl\u0259r deyilib. Y\u0259ni pis niyy\u0259tl\u0259 yox. Sad\u0259c\u0259 olaraq, b\u0259zi insanlar bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc. M\u0259n d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259rdim ki, indi \u015eu\u015fa bizd\u0259dir, m\u00fcharib\u0259d\u0259 qalib g\u0259lmi\u015fik, Erm\u0259nistan\u0131 m\u0259\u011flub etmi\u015fik, orada 2000 rus zabiti, \u0259sg\u0259ri yerl\u0259\u015fib, qals\u0131n sonraya, b\u0259zil\u0259ri qals\u0131n sonraya. M\u0259n d\u0259 el\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259rdim. Amma m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn torpaq o vaxt o idi, Az\u0259rbaycan o idi, Xank\u0259ndi idi, Xocal\u0131 idi. O da art\u0131q azad olundu. \u0130ndi, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, torpaq dey\u0259nd\u0259, s\u00f6z\u00fcn d\u00fcz\u00fc, m\u0259n daha \u00e7ox torpa\u011f\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 bax\u0131ram, harada daha m\u00fcnbit torpaq var, harada yax\u015f\u0131 \u0259kin aparmaq olar. Qaraba\u011fa ged\u0259nd\u0259 bax\u0131ram, g\u00f6r\u00fcr\u0259m, orada qara torpaqd\u0131r. Deyir\u0259m, n\u0259 g\u00f6z\u0259l m\u0259hsuldar torpaqd\u0131r. Art\u0131q o torpaq anlay\u0131\u015f\u0131, y\u0259ni o z\u0259d\u0259li, yaral\u0131 torpaq anlay\u0131\u015f\u0131 yoxdur. Bu da yax\u015f\u0131 hald\u0131r. \u00c7\u00fcnki art\u0131q s\u00fclh d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr, quruculuq d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr. Biz bu d\u00f6vr\u00fc ya\u015fay\u0131r\u0131q. Biz ham\u0131m\u0131z c\u0259mi be\u015f ay \u0259vv\u0259l\u0259d\u0259k bunu b\u0259lk\u0259 d\u0259 ax\u0131ra q\u0259d\u0259r d\u0259rk etm\u0259mi\u015fik: S\u00fclh \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famaq n\u0259 dem\u0259kdir? Amma, eyni zamanda, yen\u0259 d\u0259 qay\u0131d\u0131ram dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259. H\u0259r an ay\u0131q olmal\u0131y\u0131q, g\u00fccl\u00fc olmal\u0131y\u0131q. H\u0259r an \u00f6z torpa\u011f\u0131m\u0131z\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc olmal\u0131y\u0131q, haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q v\u0259 \u0259min\u0259m ki, bundan sonra he\u00e7 vaxt bir qar\u0131\u015f torpa\u011f\u0131m\u0131z he\u00e7 kimin tapda\u011f\u0131 alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m g\u00fcc var, h\u0259m irad\u0259 var, xalq\u0131n birliyi var. G\u00fccl\u00fc Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti var.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Mir\u015fahin A\u011fayev:<\/strong>\u00a0M\u0259n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, b\u00fct\u00fcn h\u0259mkarlar\u0131m ad\u0131ndan minn\u0259tdaram. D\u00f6vl\u0259t b\u00f6y\u00fck ail\u0259dir. Biz Siz\u0259 ail\u0259 s\u0259ad\u0259ti arzulay\u0131r\u0131q.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Sa\u011f olun.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Mir\u015fahin A\u011fayev:\u00a0<\/strong>Sa\u011f olun.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>***<br \/>\n21:03<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>D\u00fczg\u00fcn.az x\u0259b\u0259r verir ki, <\/strong>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev yanvar\u0131n 5-d\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bu bar\u0259d\u0259 Prezidentin M\u0259tbuat Xidm\u0259ti m\u0259lumat yay\u0131b.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>***<br \/>\n19:26<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev yanvar\u0131n 5-d\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259\u00a0verib.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>D\u00fczg\u00fcn.az x\u0259b\u0259r verir ki, <\/strong>m\u00fcsahib\u0259 bir azdan yay\u0131mlanacaq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>***<br \/>\n16:42<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>D\u00fczg\u00fcn.az x\u0259b\u0259r verir ki,<\/strong> Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev yanvar\u0131n 5-d\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bu bar\u0259d\u0259 Prezidentin M\u0259tbuat Xidm\u0259ti m\u0259lumat yay\u0131b.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"contentTop clearfix\">\n<div class=\"fullStory\">\n<div class=\"row m-0 pl-2 p-0\">\n<div class=\"col-12 col-sm-12 col-lg-12 m-0 p-0\">\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Prezident \u0130lham \u018fliyevin yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259si\" width=\"640\" height=\"360\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/6ibRpymUFF4?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><img decoding=\"async\" title=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" src=\"https:\/\/unikal.az\/photos\/unikal\/1767617325_17676168781061731753_1200x630.jpg\" alt=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><img decoding=\"async\" title=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" src=\"https:\/\/unikal.az\/photos\/unikal\/1767617325_17676168783030813042_1200x630.jpg\" alt=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><img decoding=\"async\" title=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" src=\"https:\/\/unikal.az\/photos\/unikal\/1767617325_1767616878328158596_1200x630.jpg\" alt=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><img decoding=\"async\" title=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" src=\"https:\/\/unikal.az\/photos\/unikal\/1767617325_17676168783377019534_1200x630.jpg\" alt=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><img decoding=\"async\" title=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" src=\"https:\/\/unikal.az\/photos\/unikal\/1767617325_17676168783816228498_1200x630.jpg\" alt=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" \/><\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" src=\"https:\/\/unikal.az\/photos\/unikal\/1767617325_17676168786422546281_1200x630.jpg\" alt=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" \/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" src=\"https:\/\/unikal.az\/photos\/unikal\/1767617325_17676168786493156601_1200x630.jpg\" alt=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" \/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" src=\"https:\/\/unikal.az\/photos\/unikal\/1767617325_1767616878714549041_1200x630.jpg\" alt=\"Prezidentin m\u00fcsahib\u0259sinin tam m\u0259tni - YEN\u0130L\u018fN\u0130B (V\u0130DEO )\" \/><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"news-share-container\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"newsSection\">\n<div class=\"newsSectionHead\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fczg\u00fcn.az x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev yanvar\u0131n 5-d\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib. M\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16101,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,1],"tags":[],"class_list":["post-16100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rsmi","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16100"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16104,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16100\/revisions\/16104"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}