{"id":13811,"date":"2025-12-12T00:00:59","date_gmt":"2025-12-11T20:00:59","guid":{"rendered":"https:\/\/duzgun.az\/?p=13811"},"modified":"2025-12-12T00:28:23","modified_gmt":"2025-12-11T20:28:23","slug":"heyd%c9%99r-eliyevin-anim-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/duzgun.az\/?p=13811","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyevin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>D\u00fczg\u00fcn.az x\u0259b\u0259r verir ki, <\/strong>bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00dcmummilli Lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin v\u0259fat\u0131ndan 22\u00a0il \u00f6t\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev 1923-c\u00fc il may\u0131n 10-da Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub. 1939-cu ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Pedaqoji Texnikumunu bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan S\u0259naye \u0130nstitutunun (indiki Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft Akademiyas\u0131) memarl\u0131q fak\u00fclt\u0259sind\u0259 t\u0259hsil al\u0131b. Ba\u015flanan m\u00fcharib\u0259 ona t\u0259hsilini ba\u015fa \u00e7atd\u0131rma\u011fa imkan verm\u0259yib. 1941-ci ild\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev Nax\u00e7\u0131van MSSR Xalq Daxili \u0130\u015fl\u0259r Komissarl\u0131\u011f\u0131nda v\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR Xalq Komissarlar\u0131 Sovetind\u0259 \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yib. 1944-c\u00fc ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi orqanlar\u0131nda i\u015f\u0259 g\u00f6nd\u0259rilib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131 sistemind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan Heyd\u0259r \u018fliyev 1964-c\u00fc ild\u0259n Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Soveti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259si s\u0259drinin m\u00fcavini, 1967-ci ild\u0259n is\u0259 s\u0259dri v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yib, general-mayor r\u00fctb\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lib. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 o, Leninqrad \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 (indiki Sankt-Peterburq) x\u00fcsusi ali t\u0259hsil al\u0131b, 1957-ci ild\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin tarix fak\u00fclt\u0259sini bitirib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">1969-cu il iyul plenumunda Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin birinci katibi se\u00e7il\u0259r\u0259k respublikan\u0131n r\u0259hb\u0259ri olub.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">1982-ci ilin dekabr\u0131nda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Siyasi B\u00fcrosunun \u00fczv\u00fc se\u00e7il\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilib v\u0259 SSR\u0130-nin r\u0259hb\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olub. Heyd\u0259r \u018fliyev iyirmi il \u0259rzind\u0259 SSR\u0130 Ali Sovetinin deputat\u0131, be\u015f il is\u0259 SSR\u0130 Ali Soveti s\u0259drinin m\u00fcavini olub.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Heyd\u0259r \u018fliyev 1987-ci ilin oktyabr\u0131nda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Siyasi B\u00fcrosunun v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n Ba\u015f katib Mixail Qorba\u00e7ovun yeritdiyi siyasi x\u0259tt\u0259 etiraz \u0259lam\u0259ti olaraq, tutdu\u011fu v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n istefa verib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">O, 1990-c\u0131 ilin 20 yanvar\u0131nda sovet qo\u015funlar\u0131n\u0131n Bak\u0131da t\u00f6r\u0259tdiyi qanl\u0131 faci\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar ert\u0259si g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyind\u0259 b\u0259yanatla \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 icra\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edib. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda yaranm\u0131\u015f k\u0259skin m\u00fcnaqi\u015f\u0259li v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin iki\u00fczl\u00fc siyas\u0259tin\u0259 etiraz \u0259lam\u0259ti olaraq, 1991-ci ilin iyulunda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk edib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">1990-c\u0131 ilin iyulunda Az\u0259rbaycana qay\u0131dan Heyd\u0259r \u018fliyev ilk \u0259vv\u0259l Bak\u0131da, sonra is\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda ya\u015fay\u0131b, h\u0259min ild\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Ali Sovetin\u0259 deputat se\u00e7ilib. O, 1991-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin s\u0259dri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Soveti s\u0259drinin m\u00fcavini olub.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Heyd\u0259r \u018fliyev 1992-ci ild\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f t\u0259sis qurultay\u0131nda partiyan\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">1993-c\u00fc ilin may-iyununda h\u00f6kum\u0259t b\u00f6hran\u0131n\u0131n son d\u0259r\u0259c\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015f verm\u0259si v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyin itirilm\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259si yarand\u0131qda Az\u0259rbaycan xalq\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259si t\u0259l\u0259bi il\u0259 aya\u011fa qalxd\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n o zaman r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 t\u0259msil olunan \u015f\u0259xsl\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevi r\u0259sm\u0259n Bak\u0131ya d\u0259v\u0259t etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldular. Heyd\u0259r \u018fliyev 1993-c\u00fc il iyunun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Ali Sovetinin s\u0259dri se\u00e7ildi, iyulun 24-d\u0259 is\u0259 Milli M\u0259clisin q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. 1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 3-d\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Prezidenti se\u00e7ilib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">1998-ci il oktyabr\u0131n 11-d\u0259 xalq\u0131n y\u00fcks\u0259k f\u0259all\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 s\u0259sl\u0259rin 76,1 faizini toplayaraq, yenid\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidenti se\u00e7ilib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">2003-c\u00fc il oktyabr\u0131n 15-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 namiz\u0259dliyinin ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 raz\u0131l\u0131q vermi\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev s\u0259hh\u0259tind\u0259 yaranm\u0131\u015f probleml\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar se\u00e7kil\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259kd\u0259n imtina edib v\u0259 namiz\u0259dliyini \u0130lham \u018fliyevin xeyrin\u0259 geri g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. H\u0259min il dekabr\u0131n 12-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00dcmummilli Lideri Heyd\u0259r \u018fliyev Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131n Klivlend Klinikas\u0131nda v\u0259fat edib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00f6rd d\u0259f\u0259 Lenin ordeni, Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ulduz ordeni v\u0259 \u00e7oxlu medallarla t\u0259ltif edilib, iki d\u0259f\u0259 Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131n\u0131 al\u0131b, bir \u00e7ox xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin orden v\u0259 medallar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunub. O, Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, M\u00fcdafi\u0259 v\u0259 H\u00fcquq Qaydas\u0131 Probleml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n professoru v\u0259 h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilib, Y.V.Andropov ad\u0131na m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Rusiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k m\u00fckafat\u0131 &#8211; M\u00fcq\u0259dd\u0259s Apostol Andrey Pervozvann\u0131 ordeni il\u0259 t\u0259ltif olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 F\u0259rman imzalan\u0131b. 20 yanvar 2001-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetinin &#8220;F\u0259xri professoru&#8221; ad\u0131 verilib. 13 aprel 1999-cu ild\u0259 Prezident Heyd\u0259r \u018fliyev T\u00fcrkiy\u0259nin \u0259n n\u00fcfuzlu &#8211; &#8220;Atat\u00fcrk S\u00fclh M\u00fckafat\u0131na&#8221; layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. 27 mart 1997-ci ild\u0259 is\u0259 Kiyevd\u0259 H.\u018fliyev\u0259 Ukraynan\u0131n ali m\u00fckafat\u0131 &#8220;Yaroslav Mudr\u0131&#8221; ordeni t\u0259qdim edilib.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ulu \u00d6nd\u0259r Az\u0259rbaycanda sosial rifah\u0131n b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu, iqtisadiyyat\u0131n t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011frad\u0131\u011f\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f qar\u015f\u0131durmas\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 erm\u0259nil\u0259rl\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitinin h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fc bir d\u00f6vrd\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lib. Bununla yana\u015f\u0131 d\u00fcnyada Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n ikili standartlar \u00f6lk\u0259nin az qala m\u00fcvazin\u0259tinin itirilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n fonunda Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycanda hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259kl\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 sabitlik v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q b\u0259rpa edildi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 g\u0259l\u0259n zaman ba\u015fl\u0131ca amal\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n tapda\u011f\u0131ndan azad etm\u0259k olub. O, \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259ri oldu\u011fu m\u00fcdd\u0259td\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n qurucusuna \u00e7evrildi v\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259rl\u0259, y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259tl\u0259 xalq\u0131n \u0259b\u0259di r\u0259\u011fb\u0259tini qazand\u0131. Qaraba\u011f\u0131n, \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun azad olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259rini \u0259sirg\u0259m\u0259y\u0259n m\u0259rhum lider Az\u0259rbaycanda davaml\u0131 siyas\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn 80-ci ilind\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fs\u0259 d\u0259, onun ad\u0131, siyas\u0259ti v\u0259 d\u0259sti x\u0259tti \u0259b\u0259diya\u015far ideologiyaya \u00e7evrildi. M\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259rin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu siyas\u0259tin davam\u0131 olaraq, bu g\u00fcn Qaraba\u011f da, \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur da azadd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u00dcmummilli Llderin siyasi kursunun davam\u00e7\u0131s\u0131 olan Prezident \u0130lham \u018fliyev uzun ill\u0259r i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131 azad etm\u0259kl\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259n b\u00f6y\u00fck arzusunu ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdi. Bununla da Ali Ba\u015f Komandan\u0131m\u0131z 30 illik erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131na, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin intizar\u0131na, yurd h\u0259sr\u0259tin\u0259 son qoymaqla ata v\u0259siyy\u0259tini layiqinc\u0259 yerin\u0259 yetirdi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2022-ci il sentyabr\u0131n 29-da imzalad\u0131\u011f\u0131 S\u0259r\u0259ncamla \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illik yubileyinin d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qeyd olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycanda 2023-c\u00fc il \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev \u0130li\u201d elan edilib. H\u0259min il \u0259rzind\u0259 2023-c\u00fc ilin \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev \u0130li\u201d elan edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131na uy\u011fun olaraq, Az\u0259rbaycanda v\u0259 \u00f6lk\u0259 h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda Ulu \u00d6nd\u0259rin xatir\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunan t\u0259bdirl\u0259r, beyn\u0259lxalq konfranslar ke\u00e7irilib.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fczg\u00fcn.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00dcmummilli Lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin v\u0259fat\u0131ndan 22\u00a0il \u00f6t\u00fcr. Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13812,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,1],"tags":[],"class_list":["post-13811","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13811","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13811"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13813,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13811\/revisions\/13813"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13812"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/duzgun.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}